ภาษาสโลวีเนีย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ข้ามไปที่การนำทาง ข้ามไปที่การค้นหา

สโลวีเนีย
สโลวีเนีย
สโลเวนสกี้ เยซิก, สโลเวนสชินา
การออกเสียง[slɔˈʋèːnski ˈjɛ̀ːzik] , [1] [2] [slɔˈʋèːnʃtʃina] [3]
พื้นเมืองถึงสโลวีเนีย
อิตาลี ( Friuli Venezia Giulia )
ออสเตรีย ( คารินเทียและสติเรีย )
เชื้อชาติสโลวีเนีย
เจ้าของภาษา
2.5 ล้าน (2010) [4]
ภาษาถิ่น
ละติน ( ตัวอักษร สโลวีเนีย )
อักษรเบรลล์สโลวีเนีย
สถานะทางการ
ภาษาทางการใน
 สโลวีเนีย สหภาพยุโรป
 

ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รู้จัก ใน
ควบคุมโดยสถาบันวิทยาศาสตร์และศิลปะสโลวีเนีย
รหัสภาษา
ISO 639-1slสโลวีเนีย
ISO 639-2slvสโลวีเนีย
ISO 639-3slv สโลวีเนีย
ช่องสายเสียงslov1268  สโลวีเนีย
ลิงกัวสเฟียร์53-AAA-f (51 varieties)
แผนที่การกระจายสโลวีเนีย.png
พื้นที่พูดภาษาสโลวีเนีย
บทความนี้ประกอบด้วยสัญลักษณ์การออกเสียงของIPA หากไม่มีการสนับสนุนการแสดงผล ที่เหมาะสม คุณอาจเห็นเครื่องหมายคำถาม กล่อง หรือสัญลักษณ์อื่นๆแทนที่จะเป็นอักขระUnicode สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA โปรดดูHelp :IPA

สโลวีเนีย ( / ˈ s l v n / ( listen )หรือ/ s l ˈ v n , s l ə -/ [7] ) หรือภาษาสโลเวเนีย ( / s l ˈ v n i ə n , s l ə -/ ( ฟัง ) ; [8] [9] slovenski jezikหรือslovenščina ) เป็น ภาษา สลาฟใต้ที่พูดโดยชาวสโลวีเนีย มีผู้ใช้พูดประมาณ 2.5 ล้านคนทั่วโลก ซึ่งส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในสโลวีเนียโดยเป็นหนึ่งในสามภาษาราชการ เนื่องจากสโลวีเนียเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรปสโลวีเนียจึงเป็นหนึ่งใน 24 ภาษาทางการและภาษาที่ใช้งานได้

ภาษาสโลวีเนียมาตรฐาน

สโลวีเนียมาตรฐานเป็น ภาษามาตรฐานระดับชาติที่ก่อตั้งขึ้นในศตวรรษที่ 18 และ 19 โดยอิงตามกลุ่มภาษาถิ่นของ Carniolan บนและ ล่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาษาของลูบลิยานาและพื้นที่ใกล้เคียง กลุ่มภาษาถิ่นตอนล่างของ Carniolanเป็นภาษาถิ่นที่ใช้โดยPrimož Trubarขณะที่เขายังใช้ภาษาสโลวีเนียเป็นภาษาพูดในลูบลิยานา[10]เพราะเขาอาศัยอยู่ในเมืองมานานกว่า 20 ปี เป็นสุนทรพจน์ของลูบลิยานาที่ Trubar ใช้เป็นรากฐานของสิ่งที่ต่อมากลายเป็นมาตรฐานภาษาสโลวีเนียด้วยคำพูดพื้นเมืองของเขาเพียงเล็กน้อยนั่นคือภาษาถิ่นล่างของ Carniolan [11] [12]การเลือกของ Trubar ถูกนำมาใช้ในภายหลังโดยนักเขียนโปรเตสแตนต์คนอื่น ๆ ในศตวรรษที่ 16 และในที่สุดก็นำไปสู่การก่อตัวของภาษามาตรฐานมากขึ้น ภาษาอัปเปอร์ยังถูกใช้โดยผู้เขียนส่วนใหญ่ในช่วงการฟื้นฟูภาษาในศตวรรษที่ 18 และต้นศตวรรษที่ 19 และยังเป็นภาษาที่ใช้พูดโดยFrance Prešerenผู้ซึ่งอาศัยและทำงานในลูบลิยานาเช่นเดียวกับนักเขียนและกวีชาวสโลวีเนียส่วนใหญ่ เติบโตใกล้ชิดกับกลุ่มภาษาอัปเปอร์คาร์นิโอลัน [11] ภาษาถิ่นที่ไม่ได้มาตรฐานได้รับการอนุรักษ์ไว้มากกว่าในภูมิภาคของดินแดนสโลวีเนียที่การศึกษาภาคบังคับเป็นภาษาอื่นที่ไม่ใช่ภาษาสโลวีเนียมาตรฐาน เช่นเดียวกับกรณีของชาวคารินเทียนสโลวีเนียในออสเตรีย และชนกลุ่มน้อยสโลวีเนียในอิตาลี . ตัวอย่างเช่น ภาษาถิ่น ResianและTorre (Ter) ในจังหวัดอู ดีเนของอิตาลี แตกต่างจากภาษาถิ่นสโลวีเนียอื่น ๆ มากที่สุด [ ต้องการการอ้างอิง ]

ลักษณะเด่นของภาษาสโลวีเนียคือเลขไวยากรณ์คู่บรรทัดฐานสองบรรทัดฐาน (บรรทัดหนึ่งมีลักษณะเฉพาะด้วยการเน้นเสียง ) และการผันแปรมากมาย (ลักษณะที่ใช้ร่วมกับภาษาสลาฟหลายภาษา) แม้ว่าโดยพื้นฐานแล้ว ภาษาสโลวีเนียจะเป็น ภาษา SVOแต่การเรียงลำดับคำก็มีความยืดหยุ่นสูง ซึ่งมักจะได้รับการปรับเพื่อเน้นย้ำหรือเหตุผลเชิงโวหาร ภาษาสโลวีเนียมีความแตกต่างระหว่าง T–V : รูปแบบพหูพจน์บุรุษที่สองใช้สำหรับบุคคลเพื่อแสดงความเคารพ [ ต้องการการอ้างอิง ]

การจำแนกประเภท

สโลวีเนียเป็นภาษาอินโด-ยูโรเปียนที่อยู่ในกลุ่มย่อยตะวันตกของสาขาสลาฟใต้ ของ ภาษาสลาฟร่วมกับเซอร์โบ-โครเอเชีย อยู่ใกล้กับChakavianและโดยเฉพาะอย่างยิ่งภาษา Kajkavianของ Serbo-Croatian แต่ไกลจากภาษา Shtokavianซึ่งเป็นพื้นฐานสำหรับภาษามาตรฐานบอสเนีย โครเอเชีย มอนเตเนโกรและเซอร์เบีย [13]นอกจากนี้ สโลวีเนียมีลักษณะทางภาษาบางอย่างร่วมกับภาษาสลาฟใต้ ทั้งหมด รวมทั้งกลุ่มย่อยทาง ตะวันออก เช่นบัลแกเรีย

ความสามารถ ในการเข้าใจซึ่งกันและกันของภาษาเซอร์โบ-โครเอเชียที่หลากหลายถูกขัดขวางโดยความแตกต่างในด้านคำศัพท์ ไวยากรณ์ และการออกเสียง โดยKajkavian เข้าใจซึ่ง กันและกันมากที่สุด สโลวีเนียมีความคล้ายคลึงกันบางอย่างกับภาษาสลาฟตะวันตก [14]

ประวัติ

ประวัติตอนต้น

ต้นฉบับFreisingซึ่งสืบเนื่องมาจากปลายศตวรรษที่ 10 หรือต้นศตวรรษที่ 11 ถือเป็นเอกสารที่เก่าแก่ที่สุดในสโลวีเนีย

เช่นเดียวกับภาษาสลาฟทั้งหมด ภาษาสโลวีเนียมีรากศัพท์มาจากกลุ่มภาษาสลาฟโปรโต-สลาฟกลุ่มเดียวกันที่สร้างสลาโวนิกใน โบสถ์เก่า ตัวอย่างแรกสุดของภาษาถิ่นที่เป็นลายลักษณ์อักษรและชัดเจนซึ่งเชื่อมโยงกับภาษาสโลวีเนียนั้นมาจากต้นฉบับของ Freisingซึ่งรู้จักกันในชื่อภาษาสโลวีเนียว่าBrižinski spomeniki ประมาณการฉันทามติของวันที่กำเนิดของพวกเขาอยู่ระหว่าง 972 ถึง 1039 (น่าจะก่อน 1000) งานเขียนทางศาสนาเหล่านี้เป็นหนึ่งในต้นฉบับที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลืออยู่ในภาษาสลาฟ

ต้นฉบับFreisingเป็นบันทึกของโปรโต - สโลวีเนียที่พูดในอาณาเขตที่กระจัดกระจายมากกว่าสโลวีเนียสมัยใหม่ ซึ่งรวมถึงรัฐคารินเทียและสติเรีย ส่วนใหญ่ของออสเตรียในปัจจุบัน เช่นเดียวกับEast Tyrol , Val PusteriaในSouth Tyrolและบางพื้นที่ของอัปเปอร์และ โลว์เออ ร์ออสเตรีย [15]

เมื่อถึงศตวรรษที่ 15 พื้นที่ทางตอนเหนือส่วนใหญ่ค่อยๆ ถูก ทำให้เป็น เจอร์มันต์ พรมแดนทางเหนือของดินแดนที่พูดภาษาสโลวีเนียมีความเสถียรในแนวเส้นทางจากทางเหนือของคลาเกนฟูร์ทไปทางใต้ของวิลลาคและทางตะวันออกของแฮร์มากอร์ในคารินเทีย ในขณะที่ในสติเรียมีสภาพค่อนข้างมาก เดียวกันกับพรมแดนออสเตรีย-สโลวีเนียในปัจจุบัน

พรมแดนทางภาษาศาสตร์นี้แทบไม่เปลี่ยนแปลงจนกระทั่งปลายศตวรรษที่ 19 เมื่อกระบวนการเจอร์แมนไลเซชันครั้งที่สองเกิดขึ้น ส่วนใหญ่ในคารินเทีย ระหว่างศตวรรษที่ 9 และ 12 โปรโต - สโลวีเนียได้แผ่ขยายไปทางเหนือของIstria และในพื้นที่รอบTrieste

ในช่วงยุคกลางส่วนใหญ่ ภาษาสโลวีเนียเป็นภาษาพื้นถิ่นของชาวนา แม้ว่าจะมีการพูดกันในเมืองส่วนใหญ่ในดินแดนสโลวีเนีย ร่วมกับภาษาเยอรมันหรืออิตาลี แม้ว่าในช่วงเวลานี้ ภาษาเยอรมันจะกลายเป็นภาษาพูดของชนชั้นสูง แต่สโลวีเนียก็มีบทบาทบางอย่างในชีวิตของขุนนางคารินเทียน คาร์นิโอลัน และสไตเรียนด้วยเช่นกัน สิ่งนี้พิสูจน์ได้จากการดำรงอยู่ของสูตรพิธีกรรมบางอย่างในภาษาสโลวีเนีย (เช่น การประกอบพิธีกรรมของดยุกแห่งคารินเทีย) คำว่า "Buge waz primi, gralva Venus!" ("ขอพระเจ้าสถิตกับท่าน ราชินีวีนัส!") ซึ่งแบร์นฮาร์ด ฟอน สแปนไฮม์ได้ทักทายกวีอุลริช ฟอน ลิกเตนสไตน์ผู้ซึ่งเดินทางไปทั่วยุโรปด้วยหน้ากากของดาวศุกร์ เมื่อมาถึงคารินเทียในปี ค.ศ. 1227 (หรือ 1238) [16]เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของความรู้ระดับหนึ่งของชาวสโลวีเนียในหมู่ขุนนางชั้นสูงในภูมิภาค [17]

คำภาษาสโลวีเนียที่พิมพ์ครั้งแรกstara Pravda (หมายถึง 'ความยุติธรรมเก่า' หรือ 'กฎหมายเก่า') ปรากฏในปี ค.ศ. 1515 ที่กรุงเวียนนาในบทกวีของทหารรับจ้างชาวเยอรมันผู้ปราบปรามการจลาจลของชาวนาสโลวีเนีย : คำนี้นำเสนอเป็นคำขวัญของชาวนาและ การต่อสู้ร้องไห้ [18] Standard Slovene ปรากฏขึ้นในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 16 ต้องขอบคุณผลงานของนักเขียนชาวสโลวีเนีย Lutheran ซึ่งมีบทบาทอย่างมากระหว่างการปฏิรูปโปรเตสแตนต์ นักเขียนที่โดดเด่นที่สุดในยุคนี้คือPrimož Trubarผู้เขียนหนังสือเล่มแรกในภาษาสโลวีเนีย Adam Bohoričผู้เขียนไวยากรณ์ภาษาสโลวีเนียคนแรก; และจูริจ ดัลมาทินผู้แปลทั้งเล่มพระคัมภีร์เป็นภาษาสโลวีเนีย

ตั้งแต่ยุคกลางจนถึงการล่มสลายของจักรวรรดิออสโตร - ฮังการีในปี 2461 ในดินแดนของสโลวีเนียปัจจุบันภาษาเยอรมันเป็นภาษาของชนชั้นสูง และสโลวีเนียเป็นภาษาของคนทั่วไป ในช่วงเวลานี้ เยอรมันมีอิทธิพลอย่างมากต่อภาษาสโลวีเนีย และภาษาเยอรมันจำนวนมากได้รับการอนุรักษ์ในภาษาพูดร่วมสมัยสโลวีเนีย นักวิทยาศาสตร์ชาวสโลวีเนียหลายคนก่อนทศวรรษ 1920 ยังเขียนเป็นภาษาต่างประเทศด้วย ส่วนใหญ่เป็นภาษาเยอรมัน ซึ่งเป็นภาษากลางของวิทยาศาสตร์ทั่วยุโรปตอนกลางในขณะนั้น

ประวัติล่าสุด

ระหว่างลัทธิชาตินิยมโรแมนติก ที่เพิ่มขึ้น ในศตวรรษที่ 19 ขบวนการทางวัฒนธรรมของIllyrismและPan-Slavismได้นำคำจากSerbo-Croatianโดยเฉพาะภาษาโครเอเชียและเช็กเป็นภาษาสโลวีเนียมาตรฐานโดยส่วนใหญ่จะใช้แทนคำที่ยืมมาจากภาษาเยอรมันก่อนหน้านี้ นวัตกรรมเหล่านี้ส่วนใหญ่ยังคงอยู่ แม้ว่าบางส่วนจะถูกยกเลิกในการพัฒนาในภายหลัง ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 19 นักเขียนชาตินิยมหลายคนได้ใช้คำภาษาเซอร์โบ-โครเอเชียอย่างมากมาย เช่นFran LevstikและJosip Jurčičผู้เขียนนวนิยายเรื่องแรกในภาษาสโลวีเนียในปี พ.ศ. 2409 แนวโน้มนี้กลับกันในFin de siècleยุคแรกโดยนักเขียนชาวสโลวีเนียสมัยใหม่รุ่นแรก (โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเขียนIvan Cankar ) ซึ่งใช้ภาษาที่ "บริสุทธิ์" และเรียบง่ายมากขึ้นโดยไม่ต้องยืมภาษาเซอร์โบ - โครเอเชียมากเกินไป

ระหว่างราชอาณาจักรยูโกสลาเวียในทศวรรษที่ 1920 และ 1930 อิทธิพลของเซอร์โบ-โครเอเชียก็เพิ่มขึ้นอีกครั้ง สิ่งนี้ถูกต่อต้านโดยนักเขียนและปัญญาชนรุ่นน้องของสโลวีเนีย ในบรรดาฝ่ายตรงข้ามที่ดุร้ายที่สุดของอิทธิพลของเซอร์โบ - โครเอเชียที่มากเกินไปในสโลวีเนียคือปัญญาชนที่เกี่ยวข้องกับวารสารSodobnost ฝ่ายซ้าย ตลอดจนนักเคลื่อนไหวและนักเขียนชาวคาทอลิกที่อายุน้อยกว่าบางคน หลังปี ค.ศ. 1945 คำภาษาเซอร์โบ-โครเอเชียจำนวนมากที่เคยใช้ในทศวรรษที่ผ่านมาถูกยกเลิก ผลที่ได้คือข้อความภาษาสโลวีเนียจากช่วงทศวรรษที่ 1910 มักใกล้เคียงกับภาษาสโลวีเนียสมัยใหม่มากกว่าข้อความจากช่วงทศวรรษที่ 1920 และ 1930

ระหว่างปี พ.ศ. 2463 ถึง พ.ศ. 2484 ภาษาราชการของราชอาณาจักรยูโกสลาเวียถูกกำหนดให้เป็น "เซอร์โบ-โครอาโต-สโลวีเนีย" ซึ่งในทางปฏิบัติเป็นเพียงภาษาเซอร์โบ-โครเอเชีย อย่างไรก็ตาม ในสโลวีเนีย สโลวีเนียยังคงใช้ในการศึกษาและการบริหาร สถาบันของรัฐหลายแห่งใช้เพียงเซอร์โบ-โครเอเชีย และมีการใช้สองภาษาสโลวีเนีย-เซอร์โบ-โครเอเซียนในหลายด้านของชีวิตสาธารณะในสโลวีเนีย ตัวอย่างเช่น ที่ที่ทำการไปรษณีย์ การรถไฟ และในสำนักงานธุรการ มีการใช้เซอร์โบ-โครเอเชียร่วมกับสโลวีเนีย อย่างไรก็ตาม คาดว่าพนักงานของรัฐจะสามารถพูดภาษาสโลวีเนียในสโลวีเนียได้

ในช่วงเวลาเดียวกัน ทางตะวันตกของสโลวีเนีย (ที่Littoral ของสโลวีเนีย และเขตทางตะวันตกของInner Carniola ) อยู่ภายใต้การบริหารของอิตาลีและเสนอนโยบายที่รุนแรงของฟาสซิสต์ นโยบายเดียวกันนี้ใช้กับผู้พูดภาษาสโลวีเนียในVenetian Slovenia , GoriziaและTrieste ระหว่างปี พ.ศ. 2466 ถึง พ.ศ. 2486 ห้ามใช้ภาษาสโลวีเนียในที่สาธารณะทั้งหมดในดินแดนเหล่านี้โดยเด็ดขาดและนักเคลื่อนไหวภาษาสโลวีเนียถูกข่มเหงโดยรัฐ

หลังจากที่Carinthian Plebisciteในปี 1920 นโยบายGermanization ที่รุนแรงน้อยกว่า เกิดขึ้นในพื้นที่ที่ใช้ภาษาสโลวีเนียทางตอนใต้ของCarinthiaซึ่งยังคงอยู่ภายใต้การบริหารของออสเตรีย หลังจากAnschlussในปี 1938 การใช้ภาษาสโลวีเนียก็ถูกห้ามอย่างเข้มงวดในคารินเทียเช่นกัน สิ่งนี้ช่วยเร่งกระบวนการเปลี่ยนภาษาในคารินเทีย ซึ่งดำเนินต่อไปตลอดครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 ตามสำมะโนของออสเตรีย-ฮังการีในปี 1910 ประมาณ 21% ของชาวคารินเทียพูดภาษาสโลวีเนียในการสื่อสารประจำวันของพวกเขา ในปี 1951 ตัวเลขนี้ลดลงเหลือน้อยกว่า 10% และในปี 2544 เหลือเพียง 2.8%

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองสโลวีเนียถูกแบ่งแยกระหว่างฝ่ายอักษะของอิตาลีฟาสซิสต์นาซีเยอรมนีและฮังการี อำนาจครอบครองแต่ละฝ่ายพยายามที่จะกีดกันหรือกดขี่สโลวีเนียโดยสิ้นเชิง

หลังสงครามโลกครั้งที่สอง สโลวีเนียกลายเป็นส่วนหนึ่งของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย สโลวีเนียเป็นหนึ่งในภาษาราชการของสหพันธ์ ในดินแดนของสโลวีเนียมักใช้ในเกือบทุกด้านของชีวิตสาธารณะ ข้อยกเว้นที่สำคัญประการหนึ่งคือกองทัพยูโกสลาเวียที่ซึ่งเซอร์โบ-โครเอเชียถูกใช้โดยเฉพาะ แม้แต่ในสโลวีเนีย

ความเป็นอิสระของชาติได้เสริมความแข็งแกร่งให้กับภาษา: ตั้งแต่ปี 1991 เมื่อสโลวีเนียได้รับเอกราช สโลวีเนียถูกใช้เป็นภาษาราชการในทุกด้านของชีวิตสาธารณะ ในปี พ.ศ. 2547 ภาษานี้ได้กลายเป็นหนึ่งในภาษาราชการของสหภาพยุโรปเมื่อสโลวีเนียยอมรับ

Joža Mahničนักประวัติศาสตร์วรรณกรรมและประธานสำนักพิมพ์Slovenska maticaกล่าวในเดือนกุมภาพันธ์ 2008 ว่าภาษาสโลวีเนียเป็นภาษาที่ร่ำรวยพอที่จะแสดงทุกสิ่ง รวมทั้งข้อความที่ซับซ้อนและเฉพาะทางที่สุด [19]ในเดือนกุมภาพันธ์ 2010 จาเนซ ดูลาร์ นักภาษาศาสตร์ชาวสโลวีเนียที่โด่งดัง แสดงความคิดเห็นว่า แม้ว่าภาษาสโลวีเนียจะไม่ใช่ภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์ แต่ขอบเขตของภาษาสโลวีเนียก็ลดลง โดยเฉพาะในด้านวิทยาศาสตร์และการศึกษาระดับอุดมศึกษา (20) [21]

การกระจายทางภูมิศาสตร์

ภาษานี้พูดโดยผู้คนประมาณ 2.5 ล้านคน[22]ส่วนใหญ่ในสโลวีเนีย แต่ยังโดย ชนกลุ่มน้อยของ สโลวีเนียในFriuli-Venezia Giuliaประเทศอิตาลี (ประมาณ 90,000 ในVenetian Slovenia , Resia Valley , Canale Valley , Province of Triesteและในเขตเทศบาลเหล่านั้น ของจังหวัดกอริเซียที่มีพรมแดนติดกับสโลวีเนีย) ทางตอนใต้ของคารินเทียบางส่วนของสติเรียในออสเตรีย (25,000 แห่ง) และทางตะวันตกของโครเอเชียอิสเตรียที่มีพรมแดนติดกับสโลวีเนีย มันยังพูดในริเยกาและซาเกร็บ (11,800-13,100) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของฮังการี (3-5,000) ในเซอร์เบีย (5,000) และโดยชาวสโลวีเนียพลัดถิ่นทั่วยุโรปและส่วนอื่น ๆ ของโลก (ประมาณ 300,000) โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกา (ที่โดดเด่นที่สุดคือโอไฮโอ , มีผู้ พูดประมาณ 3,400 คน) [ 23 ] แคนาดาอาร์เจนตินาออสเตรเลียและแอฟริกาใต้ [13]

ภาษาถิ่น

แผนผังของภาษาสโลวีเนีย โดยอิงจากแผนที่โดยFran Ramovšและแหล่งข้อมูลอื่นๆ

สโลวีเนียบางครั้งมีลักษณะเป็นภาษาสลาฟที่หลากหลายที่สุดในแง่ของภาษาถิ่น[24]กับระดับต่าง ๆ ของการเข้าใจซึ่งกันและกัน [25] [26]บัญชีของจำนวนภาษาถิ่นมีตั้งแต่เจ็ดภาษาเท่านั้น[27] [28] [29]ภาษาถิ่น มักถูกพิจารณาว่าเป็นกลุ่มภาษาถิ่นหรือฐานภาษาถิ่นที่แยกย่อยออกไปได้มากถึง 50 ภาษา [30]แหล่งอื่น ๆ ระบุลักษณะจำนวนภาษาถิ่นเป็นเก้า[31]หรือแปด [32]สุภาษิตสโลวีเนีย "ทุกหมู่บ้านมีเสียงของตัวเอง" ( Vsaka vas ima svoj glas) แสดงถึงความแตกต่างในภาษาถิ่น แม้ว่าการออกเสียงจะแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละพื้นที่ แต่ความแตกต่างเหล่านั้นไม่เป็นอุปสรรคสำคัญต่อการทำความเข้าใจ ภาษามาตรฐานใช้เป็นหลักในการนำเสนอต่อสาธารณะหรือในโอกาสที่เป็นทางการ

ภาษา ถิ่น Prekmurjeเคยมีบรรทัดฐานเป็นลายลักษณ์อักษร ณ จุดหนึ่ง [33]ภาษา ถิ่น เรเซียนมีบรรทัดฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรที่เป็นอิสระซึ่งใช้โดยสถาบันของรัฐในภูมิภาค [34]ผู้พูดภาษาถิ่นทั้งสองมีปัญหามากในการทำความเข้าใจโดยผู้พูดภาษาสโลวีเนียประเภทอื่น ๆ จำเป็นต้องเปลี่ยนรหัสเป็นภาษาสโลวีเนียมาตรฐาน ภาษาถิ่นอื่นๆ จะเข้าใจร่วมกันเมื่อผู้พูดหลีกเลี่ยงการใช้ภาษาถิ่นมากเกินไป

ลัทธิภูมิภาคส่วนใหญ่จำกัดอยู่ที่การแสดงออกด้านการทำอาหารและเกษตรกรรม แม้ว่าจะมีข้อยกเว้นอยู่หลายประการ คำยืมบาง คำ ได้หยั่งรากลึกในภาษาท้องถิ่นจนทำให้ผู้คนมีปัญหาในการค้นหาสำนวนมาตรฐานสำหรับศัพท์ภาษาถิ่น (เช่นkovter ที่ แปลว่า " ผ้าห่ม " เป็นprešita odejaในภาษาสโลวีเนียมาตรฐาน แต่คำหลังมักไม่ค่อยใช้ในการพูด ถือว่าไม่เหมาะสมสำหรับการลงทะเบียนที่ไม่ใช่วรรณกรรม) ภาษาถิ่นตะวันตกเฉียงใต้รวม คำเรียก และคำยืมมากมายมาจากภาษาอิตาลี ในขณะที่ภาษาถิ่นตะวันออกและตะวันตกเฉียงเหนือนั้นประกอบไปด้วยคำศัพท์ที่มาจากภาษาเยอรมัน การใช้คำดังกล่าวขัดขวางความชัดเจนระหว่างภาษาถิ่น และทำให้ท้อถอยอย่างมากในสถานการณ์ที่เป็นทางการ [ ต้องการการอ้างอิง ]

สัทวิทยา

ภาษาสโลวีเนียมี ชุด ฟอนิมประกอบด้วยพยัญชนะ 21 ตัว และสระ 8 ตัว [35]

พยัญชนะ

ภาษาสโลวีเนียมีหน่วยเสียงพยัญชนะที่โดดเด่น 21 หน่วย

หน่วยเสียงพยัญชนะสโลวีเนีย[36]
ริมฝีปาก ทันตกรรม /
ถุง
Palatal Velar
จมูก
Plosive ไร้เสียง พี t k
เปล่งออกมา d ɡ
พันธมิตร ไร้เสียง t͡s t͡ʃ
เปล่งออกมา d͡ʒ
เสียดสี ไร้เสียง ʃ x
เปล่งออกมา z ʒ
โดยประมาณ ʋ l เจ
Rhotic r

ออกเสียง obstruents ที่เปล่งออกมา ทั้งหมดจะถูก devoiced ที่ส่วนท้ายของคำเว้นแต่จะตามด้วยคำที่ขึ้นต้นด้วยสระหรือพยัญชนะในทันที ในกลุ่มพยัญชนะ ความแตกต่างในการเปล่งเสียงจะถูกทำให้เป็นกลาง และพยัญชนะทั้งหมดจะหลอมรวมการเปล่งเสียงของส่วนขวาสุด กล่าวคือ พยัญชนะตัวสุดท้ายในกลุ่ม ในบริบทนี้[v] , [ɣ]และ[d͡z]อาจเกิดขึ้นเป็นเสียงที่เปล่งออกมาของ/f/ , /x/และ/t͡s/ตามลำดับ (เช่นvŕh drevésa [ʋrɣ dreˈʋesa] ) [37]

/ʋ/มีอัลโลโฟนหลายตัวขึ้นอยู่กับบริบท

  • ก่อนสระ การออกเสียงคือ labiodental, [ ʋ ] [38] (เรียกอีกอย่างว่า[ v ] ) [39]
  • หลังสระ การออกเสียงเป็น bilabial [ w ]และกลายเป็นคำควบกล้ำ [38] [39]
  • ที่จุดเริ่มต้นของพยางค์ ก่อนพยัญชนะ (เช่น ในvsi "ทั้งหมด") การออกเสียงจะแตกต่างกันไปตามผู้พูดและพื้นที่ ผู้พูดหลายคนแปลง/ʋ/เป็นสระเต็ม[u]ในตำแหน่งนี้ [38] [39]สำหรับผู้พูดที่ยังคงออกเสียงพยัญชนะ จะออกเสียง[ w ]ก่อนพยัญชนะที่เปล่งออกมาและ[ ʍ ]ก่อนพยัญชนะที่ไม่มีเสียง [38] [39]ดังนั้นvsiอาจออกเสียงว่า disyllabic [uˈsi]หรือ monosyllabic [ʍsi ]

ลำดับ/lj/ , /nj/และ/rj/เกิดขึ้นก่อนสระเท่านั้น ก่อนพยัญชนะหรือคำสุดท้าย จะถูกลดขนาดเป็น/l/ , /n/และ/r/ตามลำดับ สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นในการสะกดคำในกรณีของ/rj/แต่ไม่ใช่สำหรับ/lj/และ/nj /

ภายใต้สถานการณ์บางอย่าง (ค่อนข้างคาดเดาไม่ได้) /l/ที่ส่วนท้ายของพยางค์อาจกลายเป็น[w]ซึ่งรวมเข้ากับ allophone ของ/ʋ/ในตำแหน่งนั้น

สระ

สระภาษาสโลวีเนีย จากŠuštaršič, Komar & Petek (1999 :137) /ɐ/ไม่แสดง

ภาษาสโลวีเนียมีแปดสระ[40] [41] (หรือตาม Peter Jurgec เก้าสระ) [42] [43]ระบบ เมื่อเปรียบเทียบกับระบบห้าสระของเซอร์โบ - โครเอเชีย

สระสโลวีเนีย
ด้านหน้า ศูนย์กลาง กลับ
ปิด I ฉัน ยู
ระยะใกล้-กลาง อี o
เปิด-กลาง ɛ ɔ
ใกล้เปิด ( ɐ )
เปิด เอ

ไวยากรณ์

คำนาม

คำนามสโลวีเนียเก็บคำนามสลาฟหกในเจ็ดกรณี: เสนอชื่อ , กล่าวหา , สัมพันธการ, dative , locativeและinstrumental ไม่มีอาชีวะ ที่ชัดเจน ; ประโยคที่ใช้ในบทบาทนั้น คำนาม คำคุณศัพท์ และคำสรรพนามมีตัวเลขสามตัว: เอกพจน์ คู่ และพหูพจน์

คำนามในภาษาสโลวีเนียมีทั้งเพศชาย ผู้หญิงหรือเพศที่เป็นกลาง นอกจากนี้ยังมีความแตกต่างระหว่างคำนามเคลื่อนไหวและไม่มีชีวิต นี่เป็นเพียงความเกี่ยวข้องสำหรับคำนามเพศชายและเฉพาะในเอกพจน์ ที่ขัดแย้งกับภาษาสลาฟอื่น ๆ เช่น รัสเซีย ซึ่งมันมีความเกี่ยวข้องในพหูพจน์สำหรับทุกเพศ คำนามเคลื่อนไหวมีรูปแบบเอกพจน์ที่เหมือนกันกับสัมพันธการกในขณะที่สำหรับคำนามที่ไม่มีชีวิตคำนามเอกพจน์จะเหมือนกับคำนาม แอนิเมชั่นมีพื้นฐานมาจากความหมายและมีความเข้มงวดน้อยกว่าเพศ โดยทั่วไปแล้ว การพูดคำนามจะเคลื่อนไหวได้ ถ้าหมายถึงสิ่งที่โดยทั่วไปคิดว่ามีเจตจำนงเสรีหรือความสามารถในการเคลื่อนไหวตามความประสงค์ของมันเอง ซึ่งรวมถึงคำนามทั้งหมดสำหรับคนและสัตว์ คำนามอื่น ๆ ทั้งหมดไม่มีชีวิตรวมถึงพืชและรูปแบบชีวิตที่ไม่เคลื่อนไหวอื่น ๆ และกลุ่มคนหรือสัตว์ด้วย อย่างไรก็ตาม มีคำนามบางคำสำหรับวัตถุที่ไม่มีชีวิตซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะมีชีวิต ซึ่งส่วนใหญ่รวมถึงวัตถุที่ไม่มีชีวิตซึ่งตั้งชื่อตามคนหรือสัตว์ ซึ่งรวมถึง:[44]

  • คนหรือสัตว์ที่ตายแล้ว
  • ยี่ห้อรถยนต์
  • โรคบางชนิด (ตั้งชื่อตามสัตว์)
  • อุปกรณ์บางอย่าง (ตั้งชื่อตามสัตว์หรือคน)
  • งานศิลปะ (ตั้งชื่อตามผู้สร้าง)
  • ตัวหมากรุกและไพ่ (ตั้งชื่อตามคนที่เป็นตัวแทน)
  • ไวน์และเห็ด (ตั้งชื่อตามปีศาจ )

คำศัพท์

ความแตกต่างของ T–V

หลุมฝังศพของJožef NahtigalในDobrovaโดยมีสโลวีเนียonikanje ที่เก่าแก่ ในการอ้างอิงทางอ้อม การแปลตามตัวอักษร "โกหก [ počivajo ] ผู้มีเกียรติ Jožef Nahtigal ... พวกเขาเกิด [ rojeni ] ... พวกเขาตาย [ umerli ] ... พระเจ้าให้ [ jim ] สงบสุขชั่วนิรันดร์

ภาษาสโลวีเนียก็เหมือนกับภาษายุโรปอื่นๆ ส่วนใหญ่ มีความแตกต่างทาง T–Vหรือ 'คุณ' สองรูปแบบสำหรับสถานการณ์ที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการตามลำดับ แม้ว่า คำปราศรัย ที่ไม่เป็น ทางการโดยใช้รูปเอกพจน์บุรุษที่ 2 (เรียกอีกอย่างว่าtikanje ) ถูกจำกัดอย่างเป็นทางการให้เฉพาะเพื่อนและครอบครัว การพูดคุยในหมู่เด็ก และการพูดกับสัตว์ มันถูกใช้มากขึ้นในหมู่คนรุ่นกลางเพื่อส่งสัญญาณถึงทัศนคติที่ผ่อนคลายหรือวิถีชีวิตแทนคำสุภาพ หรือคู่ที่เป็นทางการโดยใช้รูปพหูพจน์บุรุษที่ 2 (เรียกว่าvikanje )

การใช้กริยาเอกพจน์เพิ่มเติมที่ไม่เป็นมาตรฐานแต่แพร่หลายร่วมกับกริยาช่วยพหูพจน์ (เรียกว่าpolvikanje ) ส่งสัญญาณถึงทัศนคติที่ค่อนข้างเป็นมิตรและเป็นทางการน้อยกว่าในขณะที่ยังคงความสุภาพ:

  • Vi ga niste videli. ('คุณไม่เห็นเขา': ทั้งกริยาช่วยnisteและ กริยา videliเป็นพหูพจน์ของผู้ชาย การใช้งานมาตรฐาน)
  • วิ กา นิสเต วิเดล/วิเดลา. ('คุณไม่เห็นเขา': กริยาช่วยnisteเป็นพหูพจน์ แต่กริยาvidel/videlaเป็นเอกพจน์ ผู้ชาย/ผู้หญิง การใช้งานที่ไม่เป็นมาตรฐาน)

การใช้รูปแบบที่ไม่เป็นมาตรฐาน ( polvikanje ) อาจทำให้หลายคนรู้สึกขุ่นเคืองและไม่น่าจะใช้ในสภาพแวดล้อมที่เป็นทางการ

การใช้รูปแบบพหูพจน์บุรุษที่ 3 ('พวกเขา') (รู้จักกันในชื่อonikanje ทั้งในที่อยู่ตรงและการอ้างอิงทางอ้อม ซึ่งคล้ายกับการใช้Sieในภาษาเยอรมัน) เนื่องจากรูปแบบที่สุภาพมากซึ่งปัจจุบันเป็นคำโบราณหรือภาษาถิ่น มันเกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ระหว่างนายกับนายในวรรณคดีเก่า ความสัมพันธ์ระหว่างเด็กกับผู้ปกครองในชุมชนชนบทแบบอนุรักษ์นิยมบางแห่ง และความสัมพันธ์ระหว่างนักบวชกับนักบวช

คำต่างประเทศ

คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในสโลวีเนียมีหลายประเภทขึ้นอยู่กับการดูดซึมที่ได้รับ ประเภทคือ:

  • sposojenka (ยืม) – หลอมรวมอย่างเต็มที่; เช่นpica ('พิซซ่า')
  • tujka (คำต่างประเทศ) – หลอมรวมบางส่วน ทั้งในการเขียนและไวยากรณ์หรือในการออกเสียง; เช่นแจ๊วิกิ
  • polcitatna beseda ali besedna zveza (คำหรือวลีที่ใช้ครึ่งเครื่องหมายคำพูด) – หลอมรวมบางส่วน ทั้งในการเขียนและไวยากรณ์หรือการออกเสียง เช่นShakespeareแต่Shakespearjaในกรณีสัมพันธการก
  • citatna beseda ali besedna zveza (คำพูดหรือวลีที่ยกมา) – เก็บไว้ในต้นฉบับแม้ว่าการออกเสียงอาจมีการเปลี่ยนแปลงเพื่อให้เข้ากับกระแสคำพูด เช่นสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งในทุกกรณี

คำยืมส่วนใหญ่มาจากภาษาเยอรมันและภาษาอิตาลีในขณะที่คำที่ยืมมาเมื่อเร็วๆ นี้และใช้การดัดแปลงน้อยกว่ามักจะมาจากภาษาอังกฤษ [ ต้องการการอ้างอิง ]

บทความ

ไม่มีบทความ ที่ แน่นอนหรือ ไม่แน่นอน เหมือนในภาษาอังกฤษ ( a , an , the ) หรือภาษาเยอรมัน ( der , die , das , ein , eine ) กริยาหรือคำนามทั้งหมดอธิบายโดยไม่มีบทความและเพศทางไวยากรณ์จะพบจากการสิ้นสุดของคำ ก็เพียงพอแล้วที่จะพูดว่าbarka ('a' หรือ 'the barge'), Noetova barka ('เรือของโนอาห์') เพศเป็นที่รู้จักในกรณีนี้ว่าเป็นเพศหญิง ลดลง, ตอนจบมักจะเปลี่ยน ดูด้านล่าง หากเราต้องการแยกแยะความแตกต่างระหว่างความแน่นอนหรือความไม่แน่นอนของคำนาม เราอาจพูดว่า(prav/natanko/ravno) tista barka ('that/precise/exact barge') สำหรับ 'the barge' และneka/ena barka ('some /a barge') สำหรับ 'a barge'

ความชัดเจนของคำนามวลียังสามารถสังเกตได้จากการลงท้ายคำคุณศัพท์ หนึ่งควรพูดว่าrdeči šotor ('[ตรงนั้น] เต็นท์สีแดง') หรือrdeč šotor ('[a] เต็นท์สีแดง') ความแตกต่างนี้สามารถสังเกตได้เฉพาะสำหรับคำนามเพศชายในกรณีประโยคหรือคำกล่าวหา เนื่องจากไม่มีบทความในภาษาสโลวีเนียและความแตกต่างที่ได้ยินไม่มีนัยสำคัญระหว่างรูปแบบคำคุณศัพท์เพศชาย ภาษาถิ่นส่วนใหญ่ไม่แยกแยะความแตกต่างระหว่างรูปแบบที่แน่นอนและไม่แน่นอนของคำคุณศัพท์ ซึ่งนำไปสู่การ แก้ไขมาก เกินไปเมื่อผู้พูดพยายามใช้มาตรฐานภาษาสโลวีเนีย [45]

เบอร์

ระบบการเขียน

ตัวอักษรนี้ ( abeceda ) ได้มาจาก ระบบที่สร้างขึ้นโดยนักภาษาศาสตร์ชาวโครเอเชียLjudevit Gaj ในช่วง กลางทศวรรษ 1840 มีไว้สำหรับภาษาเซอร์โบ - โครเอเชีย (ในทุกรูปแบบ) โดยมีลวดลายตาม ตัวอักษร เช็กในช่วงทศวรรษที่ 1830 ก่อนหน้านั้น/s/เคยเป็น เช่น เขียนเป็น⟨ʃ⟩ , ⟨ʃʃ⟩ หรือ⟨ſ⟩ ; /tʃ/เป็น ⟨tʃch⟩, ⟨cz⟩, ⟨tʃcz⟩ หรือ ⟨tcz⟩; /i/บางครั้ง ⟨y⟩ เป็นของที่ระลึกจากอักขระ yery รัสเซียสมัยใหม่ ⟨ы⟩ ซึ่งปกติจะทับศัพท์ว่า ⟨y⟩; /j/เป็น ⟨y⟩; /l/เป็น ⟨ll⟩; /ʋ/เป็น ⟨w⟩; /ʒ/เป็น ⟨ʃ⟩, ⟨ʃʃ⟩ หรือ ⟨ʃz⟩

อักขรวิธีภาษาสโลวีเนียมาตรฐาน ใช้ในเกือบทุกสถานการณ์ ใช้เฉพาะตัวอักษรของอักษรละตินพื้นฐานของ ISOบวก ⟨č⟩, ⟨š⟩ และ ⟨ž⟩:

จดหมาย ฟอนิม ตัวอย่างคำ การออกเสียงคำ
อา /aː/
/a/
แดน "วัน"
abeceda "ตัวอักษร"
/ˈdáːn/ , dȃn
/abɛˈtséːda/ , อะเบคẹ̑ดา
บีบี /b/ beseda "คำ" /bɛˈséːda/ , besẹ̑da
ค ค /t͡s/ cvet "บาน" /ˈtsʋéːt/ , cvẹ̑t
Č č /t͡ʃ/ časopis "หนังสือพิมพ์" /tʃasɔˈpíːs/ , časopı̑s
D d /d/ เดนส์ "วันนี้" /ˈdàːnəs/ , dánəs
อีเ /eː/
/ɛː/
/ɛ/
/ə/
sedem "เจ็ด"
reči "พูด"
medved "หมี"
sem "ฉันเป็น"
/ˈsèːdəm/ , sẹ́dəm
/ˈrɛ̀ːtʃi/ , réči
/ˈmɛ̀ːdʋɛt/ , médved
/ˈsə́m/ , sə̏m
ฉ ฉ /f/ แฟน "เด็กชาย" /ˈfánt/ , fȁnt
จี ก /ɡ/ บัณฑิต "ปราสาท" /ˈɡráːt/ , grȃd
H h /x/ hiša "บ้าน" /ˈxìːʃa/ , híša
ฉัน /iː/
/i/
biti "เป็น"
imeti "มี"
/ˈbìːti/ , bíti
/iˈmèːti/ , imẹ́ti
เจ เจ /j/ jabolko "แอปเปิ้ล" /ˈjàːbɔwkɔ/ , jabołko
K k /k/ kmèt "ชาวนา" /ˈkmɛ́t/ , kmȅt
แอล ล /l/
/w/
letalo "เครื่องบิน"
zrel "ผู้ใหญ่"
/lɛˈtàːlɔ/ , letálo
/ˈzrɛ́w/ , zrȅł
ม ม /m/ misliti "คิด" /ˈmìːsliti/ , mísliti
น น /n/ สามเณร "ข่าว" /nɔˈʋìːtsɛ/ , สามเณร
โอ้ o /oː/
/ɔː/
/ɔ/
opica "ลิง"
okno "หน้าต่าง"
gospa "ผู้หญิง"
/ˈóːpitsa/ , ọ̑pica
/ˈɔ̀ːknɔ/ , ókno
/ɡɔˈspàː/ , gospá
พี่เป้ /p/ โพโมช "ช่วย" /pɔˈmóːtʃ/ , pomọ̑č
R r /r/
/เออร์/
riž "ข้าว"
trg "สี่เหลี่ยม"
/ˈríːʃ/ , rȋž
/ˈtə́rk/ , tȓg
ส ส /s/ svet "โลก" /ˈsʋéːt/ , svẹ̑t
ส เช /ʃ/ šola "โรงเรียน" /ˈʃóːla/ , šọ̑la
T t /t/ เคล็ดลับ "ประเภท" /ˈtíːp/ , tȋp
คุณ u /uː/
/u/
ulica "ถนน"
มามุท "แมมมอธ"
/ˈùːlitsa/ , úlica
/ˈmáːmut/ , mȃmut
วีวี /ʋ/
/w/
โวดา "น้ำ"
เลฟ "สิงโต"
/ˈʋɔ̀ːda/ , vóda
/ˈlɛ́w/ , lȅv
Z z /z/ ซิมา "ฤดูหนาว" /ˈzìːma/ , zíma
Ž ž /ʒ/ življenje "ชีวิต" /ʒiwˈljɛ̀ːnjɛ/ , življénje

การอักขรวิธีทำให้ความแตกต่างของสัทศาสตร์ต่ำเกินไป:

  • ความเครียด ความยาวและน้ำเสียงของสระจะไม่แตกต่างกัน ยกเว้นในกรณีที่จำเป็นต้องแยกความแตกต่างระหว่างคำที่มีความหมายต่างกัน
  • สระเสียงกลางสองเสียงที่ต่างกันยังแยกแยะไม่ออก ทั้งสองเขียนว่า ⟨e⟩ และ ⟨o⟩ อย่างง่าย
  • schwa /ə/เขียนเป็น ⟨e⟩ ด้วย อย่างไรก็ตาม การรวมกัน/ər/นั้นเขียนง่าย ๆ ว่า ⟨r⟩ ระหว่างพยัญชนะ และสามารถแยกความแตกต่างได้
  • เปล่งเสียง l /w/เขียนเป็น ⟨l⟩ แต่ไม่สามารถแยกแยะออกจาก/ l/ในตำแหน่งนั้นอย่าง คาดเดาได้

ในโทนเสียงที่หลากหลายของภาษาสโลวีเนีย ความคลุมเครือยิ่งแย่ลงไปอีก: eในพยางค์สุดท้ายสามารถแทนคำใดก็ได้/éː/ /èː/ /ɛ́ː/ /ɛ̀ː/ /ɛ/ /ə/ (แม้ว่า/ɛ̀ː/หายาก)

ผู้อ่านต้องรวบรวมการตีความคำจากบริบทดังตัวอย่างเหล่านี้:

  • โกล :
    • /ˈɡɔ́w/ gȍł "เปล่า"
    • /ˈɡóːl/ gọ̑l "เป้าหมาย"
  • เยเซ่น :
    • /ˈjɛ̀ːsɛn/ jésen "ต้นเถ้า"
    • /jɛˈséːn/ jesẹ̑n "ฤดูใบไม้ร่วง"
  • kot
    • /ˈkòːt/ kọ́t "มุม"
    • /kɔt/ kot "เช่น"
  • เมด
    • /mɛt/ med "ระหว่าง"
    • /ˈméːt/ mẹ̑d "น้ำผึ้ง"
  • โพล
    • /ˈpóːl/ pọ̑l "เสา"
    • /ˈpóːw/ pọ̑ł "ครึ่ง"
    • /ˈpɔ̀ːl/ pól "ครึ่งชั่วโมงก่อนหน้า (ชั่วโมง)"
  • ก่อน
    • /ˈprɛ́tsɛj/ prȅcej "ทันที" (โบราณ)
    • /prɛˈtséːj/ precẹ̑j หรือ/prɛˈtsɛ́j/ precȅj "จำนวนมาก (ของ)"

บทประพันธ์

เพื่อชดเชยข้อบกพร่องของการอักการันต์มาตรฐาน ภาษาสโลวีเนียยังใช้เครื่องหมายกำกับเสียงที่เป็นมาตรฐาน หรือ เครื่องหมายเน้นเสียงเพื่อระบุความเครียดความยาวสระและสำเนียงพิ ทช์ เช่นเดียวกับ ภาษาเซอร์โบ-โครเอเชียที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับในภาษาเซอร์โบ-โครเอเชีย การใช้เครื่องหมายเน้นเสียงดังกล่าวจำกัดเฉพาะพจนานุกรม ตำราภาษา และสิ่งพิมพ์ทางภาษาศาสตร์เท่านั้น ในการเขียนปกติ เครื่องหมายกำกับเสียงแทบไม่เคยใช้ ยกเว้นในคู่ที่น้อยที่สุดสองสามคู่ที่อาจมีความคลุมเครืออย่างแท้จริง

ใช้ระบบกำกับเสียงที่แตกต่างกันสองระบบและเข้ากันไม่ได้ อย่างแรกคือระบบที่ไม่ใช่โทนิกที่เรียบง่ายกว่า ซึ่งสามารถใช้ได้กับภาษาสโลวีเนียทั้งหมด มีการใช้กันอย่างแพร่หลายและเป็นตัวแทนมาตรฐานในพจนานุกรมเช่น SSKJ ระบบโทนมิกยังรวมถึงโทนเสียงที่เป็นส่วนหนึ่งของการแสดง อย่างไรก็ตามไม่มีระบบใดแยกแยะschwa / บางแหล่งเขียนสิ่งเหล่านี้เป็นəและłตามลำดับ แต่สิ่งนี้ไม่ธรรมดา

เครื่องหมายกำกับเสียงที่ไม่ใช่โทนิก

ในระบบที่ไม่ใช่โทนเสียง จะระบุความแตกต่างระหว่างสระกลางสองตัว เช่นเดียวกับตำแหน่งของความเค้นและความยาวของสระ:

  • สระที่เน้นเสียงยาวจะมีเครื่องหมายกำกับเสียงเฉียบพลัน: á é í ó ú ŕ (IPA: /aː eː iː oː uː ər/ )
  • อย่างไรก็ตาม สระเสียงกลางเสียงต่ำ-กลางที่เน้นเสียงยาวที่หายากกว่า/ɛː/และ/ɔː/จะถูกบันทึกด้วย circumflex: ê ô .
  • สระที่เน้นเสียงสั้นจะมีเครื่องหมายหลุมฝังศพ: à è ì ò ù (IPA: /a ɛ i ɔ u/ ) บางระบบอาจรวมถึงə̀สำหรับ/ ə/

การออกเสียงวรรณยุกต์

ระบบโทนิกใช้เครื่องหมายกำกับเสียงแตกต่างจากระบบที่ไม่ใช่โทนิกเล็กน้อย สระเสียงกลางเสียงสูง/eː/และ/oː/เขียนเป็นẹ ọโดยมีจุดห้อย ในขณะที่สระเสียงกลางเสียงต่ำ/ɛː/และ/ɔː/เขียนเป็นeoธรรมดา

การเน้นเสียงและความยาวของพิทช์แสดงด้วยเครื่องหมายกำกับเสียงสี่ตัว:

  • เฉียบพลัน ( ´ ) หมายถึงระดับ เสียง ต่ำและยาว : á é ẹ́ í ó ọ́ ú ŕ (IPA: /àː ɛ̀ː èː ìː ɔ̀ː òː ùː ə̀r/ )
  • บรี ฟ กลับหัว ( ̑ ) หมายถึง ระดับเสียง ที่ยาวและสูง : ȃ ȇ ẹ̑ ȋ ȏ ọ̑ ȗ ȓ (IPA: /áː ɛ́ː éː íː ɔ́ː óː úː ə́r/ )
  • หลุมศพ ( ` ) หมายถึง ระดับ เสียงสั้นและต่ำ สิ่งนี้เกิดขึ้นเฉพาะในè (IPA: /ə̀/ ) หรืออาจเขียนเป็นə̀
  • หลุมศพคู่ ( ̏ ) บ่งบอกถึง ระดับเสียง ที่สั้นและสูง : ȁ ȅ ȉ ȍ ȕ (IPA: á ɛ́ í ɔ́ ú ). ȅยังใช้สำหรับ/ə́/หรือเขียนเป็นə̏

สระ schwa /ə/เขียนอย่างคลุมเครือว่าeแต่การเน้นเสียงในบางครั้งจะทำให้แยกแยะได้: เครื่องหมายสระยาวไม่สามารถปรากฏบน schwa ได้ ในขณะที่สำเนียงที่ร้ายแรงสามารถปรากฏได้เฉพาะใน schwa เท่านั้น ดังนั้น เฉพาะȅและe ที่ไม่หนักแน่น เท่านั้นที่คลุมเครืออย่างแท้จริง

ข้อบังคับ

การสะกดคำและไวยากรณ์ภาษาสโลวีเนียมาตรฐานกำหนดโดยคณะกรรมการ Orthographic และ Fran Ramovš Institute of the Slovene Language ซึ่งทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของSlovenian Academy of Sciences and Arts ( Slovenska akademija znanosti in umetnosti , SAZU) หนังสืออ้างอิงใหม่ล่าสุดของการสะกดคำภาษาสโลวีเนียมาตรฐาน (และในระดับหนึ่งรวมถึงไวยากรณ์ด้วย) คือSlovenski pravopis ( SP2001 ; Slovene Normative Guide) ฉบับพิมพ์ล่าสุดตีพิมพ์ในปี 2544 (พิมพ์ซ้ำในปี 2546 โดยมีการแก้ไขบางส่วน) และมีรายการพจนานุกรมมากกว่า 130,000 รายการ ในปี 2546 มีการเผยแพร่เวอร์ชันอิเล็กทรอนิกส์

พจนานุกรมอย่างเป็นทางการของภาษาสโลวีเนียสมัยใหม่ ซึ่งจัดทำโดย SAZU คือSlovar slovenskega knjižnega jezika ( SSKJ ; Standard Slovene Dictionary) มันถูกตีพิมพ์ในห้าเล่มโดย Državna Založba Slovenije ระหว่างปี 1970 และ 1991 และมีมากกว่า 100,000 รายการและรายการย่อยที่มีการเน้นเสียง, ฉลากส่วนหนึ่งของคำพูด, การจัดเรียงทั่วไป, และตัวระบุต่างๆ ในปี 1990 พจนานุกรมฉบับอิเล็กทรอนิกส์ได้รับการตีพิมพ์และเผยแพร่ทางออนไลน์ [46] [47]

SAZU ถือว่า SP2001 เป็นแหล่งเชิงบรรทัดฐานในภาษาสโลวีเนีย เมื่อรายการพจนานุกรมใน SP2001 และ SSKJ ต่างกัน รายการ SP2001 จะมีความสำคัญกว่า SP2001 เรียกว่า Spelling Dictionary โดย European Network of e-Lexicography [47]

ตัวอย่าง

ด้านล่างนี้เป็นคำนำของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในภาษาสโลวีเนีย [48]

Ker priznanje prirojenega dostojanstva ter enakih in neodtujljivih pravic vseh članov človeške družine pomeni temelj svobode, pravičnosti in miru v svetu,

ker sta zanikanje in teptanje človekovih pravic pripeljala do barbarskih dejanj, ki so pretresla zavest človeštva, in ker je bila za najvišjo spoznana težnja človeštva, da bi nastopil svet, v katerem bodo ljudje uživali svobodo govora in prepričanja ter svobodo živeti brez strahu in pomanjkanja,

ker je nujno potrebno človekove pravice zavarovati z vladavino prava, da se človek v skrajni sili ne bi bil prisiljen zateči k uporu zoper tiranijo ใน zatiranje,

เคอร์ เจอ นุจโน โปเตรบโน สปอดบูจาติ ราซโวจ ปริยาเทลยสกี อดนอซอฟ เมด นาโรดี,

ker so ljudstva Organizacije združenih narodov v Ustanovni listini potrdila svojo vero v temeljne človekove pravice, dostojanstvo in vrednost človeškega bitja ter v enake pravice moških in žensk ter se odločila, da bodo spodbujala družbeni napredek in boljše življenjske razmere v večji svobodi,

ker so se države članice zavezale, da bodo, v sodelovanju z Organizacijo združenih narodov, zagotavljale splošno spoštovanje ใน upoštevanje človekovih pravic ใน temeljnih svoboščin,

ker je skupno razumevanje teh pravic ใน svoboščin največjega pomena za celovito uresničitev te zaveze,

เจเนรัลนา สกุปชินา

razglaša Splošno deklaracijo človekovih pravic kot skupen ideal vseh ljudstev in vseh narodov z namenom, da bi vsi posamezniki in vsi organi družbe, vselej ob upoštevanju te deklaracije, z vzgojo in izobraževanjem spodbujali spoštovanje teh pravic in svoboščin ter s postopnimi državnimi in mednarodnimi ukrepi zagotovili njihovo splošno ใน dejansko priznanje ใน upoštevanje, tako med ljudstvi držav članic samih kakor tudi med ljudstvi ozemelj pod njihovo upravo.

อ้างอิง

  1. ^ "สโลเวนสกี้ ปราโวปี 2001: สโลเวนสกี้" .
  2. ^ "สโลเวนสกี้ ปราโวปี 2001: jezik" .
  3. ↑ "Slovenski pravopis 2001: slovenščina" .
  4. ^ "วันภาษาแม่สากล 2553" . สำนักงานสถิติแห่งสาธารณรัฐสโลวีเนีย 19 กุมภาพันธ์ 2553 . สืบค้นเมื่อ29 มกราคม 2011 .
  5. ^ "Österreichischer Staatsvertrag" .
  6. ↑ "Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche" (ในภาษาอิตาลี).
  7. โจนส์, แดเนียล (2003) [1917], ปีเตอร์ โรช; เจมส์ ฮาร์ทมันน์; Jane Setter (eds.), พจนานุกรมการ ออกเสียงภาษาอังกฤษ , Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 3-12-539683-2
  8. ^ อ้างอิง สโลวีเนียในโจนส์ แดเนียล (2003) [1917] ปีเตอร์ โรช; เจมส์ ฮาร์ทมันน์; Jane Setter (eds.), พจนานุกรมการ ออกเสียงภาษาอังกฤษ , Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 3-12-539683-2
  9. ^ "สโลวีเนีย" . พจนานุกรม Merriam -Webster
  10. ทรูบาร์, พรีมอซ. "สโลเวนสกี้ ไบโอกราฟสกี้ เล็กซิคอน" {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  11. อรรถเป็น ริกเลอร์ ยาคอบ (1965) "ออสโนเว ทรูบาร์เยเบกา เยซิกา" Jezik ในSlovstvo 10 (6–7).
  12. ริกเลอร์, ยาคอบ (1965). เน็กดานยา ลูบลิยานชชินา กอต ออสโนวา ตรูบาร์เยเบกา เยซิกา ซาเชตกิ สโลเวนสเคก้า คนิซเนกา เยซิกา : 100–110.
  13. อรรถa b Greenberg, Marc L., A Short Reference Grammar of Slovene, ( LINCOM Studies in Slavic Linguistics 30) มิวนิก: LINCOM, 2008. ISBN 3-89586-965-1 
  14. ดูลาร์, เจเนซ (2001). "Jezikovni položaj" [สถานการณ์ภาษา] (ในภาษาสโลวีเนีย) รัฐบาลแห่งสาธารณรัฐสโลวีเนีย. สืบค้นเมื่อ11 พฤษภาคม 2555 .
  15. ↑ Bogo Grafenauer, Karantanija : izbrane razprave ใน članki (ลูบลิยานา: Slovenska matica, 2000)
  16. มาติเชตอฟ, มิลโค (1993). "อ็อด koroskega gralva 1238 ทำ rezijanskega krajaua 1986" . Jezik ใน slovstvo [ภาษาและวรรณคดี] (ในภาษาสโลวีเนีย) คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยลูบลิยานา (5). เก็บจากต้นฉบับเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2549
  17. คาลิน โกลอบ, โมนิกา. โคมัก, นาตาชา. โลการ์, นาตาชา (2007). "เสียงและตัวอักษร" (PDF) . ใน Žnidarko, Mito (บรรณาธิการ). ในภาษาสโลวีเนีย สำนักงานข้อมูลรัฐสภายุโรปสำหรับสโลวีเนีย กระทรวงวัฒนธรรมแห่งสาธารณรัฐสโลวีเนีย สำนักงานรัฐบาลเพื่อกิจการยุโรปแห่งสาธารณรัฐสโลวีเนีย หน้า 33. ISBN  978-92-823-2350-2.{{cite book}}: CS1 maint: uses authors parameter (link)
  18. สติห์, ปีเตอร์ (2000). "Slovenski kmečki upor" [กบฏชาวสโลวีเนีย] ใน Vidic, Marko (ed.) Ilustrirana zgodovina Slovencev [ The Illustrated History of the Slovenes ] (ในภาษาสโลวีเนีย). มลาดินสกา คนญิกา. หน้า 142. ISBN 86-11-15664-1.
  19. ↑ " Družina : Slovenščina se siromaši "v ustih domišljavih bedakov"" [สโลวีเนียยากจน "ในปากของคนโง่ที่ถือตัว"] (ในภาษาสโลวีเนีย) Družina 24 สิงหาคม 2551
  20. ^ "นักภาษาศาสตร์กล่าวว่าภาษาสโลวีเนียไม่ใกล้สูญพันธุ์" . สำนักข่าวสโลวีเนีย 21 กุมภาพันธ์ 2010.
  21. ↑ "Bo slovenščina nekoč le orodje preprostega sporazumevanja?" [สักวันหนึ่ง ภาษาสโลวีเนียจะเป็นภาษาแห่งการสื่อสารอย่างง่าย] (ในภาษาสโลวีเนีย) MMC RTV สโลวีเนีย 21 กุมภาพันธ์ 2010.
  22. ^ "วันภาษาแม่สากล" .
  23. ^ "หลายภาษา หนึ่งอเมริกา" . Usefoundation.org. เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อ 25 พฤษภาคม 2552 . สืบค้นเมื่อ14 กรกฎาคม 2557 .
  24. ^ "วันภาษาแม่สากล" . สำนักงานสถิติแห่งสาธารณรัฐสโลวีเนีย 19 กุมภาพันธ์ 2552 . สืบค้นเมื่อ3 กุมภาพันธ์ 2011 .
  25. ^ F. Xavier Vila (13 พฤศจิกายน 2555). การอยู่รอดและการพัฒนาของชุมชนภาษา: อนาคตและความท้าทาย เรื่องหลายภาษา หน้า 56. ISBN 978-1-84769-837-7.
  26. ^ เมอร์ริตต์ รูเลน (1991). คู่มือภาษาของโลก: การจำแนกประเภท . สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด. หน้า 60. ISBN 978-0-8047-1894-3.
  27. McDonald, Gordon C. 1979.ยูโกสลาเวีย: การศึกษาในประเทศ . วอชิงตัน ดี.ซี.: American University, p. 93
  28. Greenberg, Marc L. 2009. "สโลวีเนีย" ใน Keith Brown & Sarah Ogilvie (eds.), Concise Encyclopedia of Languages ​​of the World , pp. 981–984. อ็อกซ์ฟอร์ด: เอลส์เวียร์, พี. 981.
  29. บราวน์, อีเค & แอนน์ แอนเดอร์สัน. 2549.สารานุกรมภาษาและภาษาศาสตร์: Sca-Spe . อ็อกซ์ฟอร์ด: เอลส์เวียร์, พี. 424
  30. ซัสเซ็กซ์, โรแลนด์ และพอล วี. คับเบอร์ลีย์ 2549.ภาษาสลาฟ . เคมบริดจ์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์, พี. 502.
  31. สวาฟสกี้, ฟรานซิสเซก. 2505 Zarys dialektologii południowosłowiańskiej. วอร์ซอ: PAN.
  32. ^ นักบวช ทอม เอ็มเอส (2536) "เรื่อง 'Drift' ในระบบเพศอินโด-ยูโรเปียน'". วารสารอินโด-ยูโรเปียนศึกษา . 11 : 339–363.
  33. โซลตัน ม.ค. (2000). Slovensko jezikoslovje danes ใน jutri . Zavod Republike สโลวีเนีย za Šolstvo. หน้า 175. ISBN 978-961-234-246-3.
  34. ดาปิต, โรแบร์โต. "IDENTITÀ RESIANA FRA "MITO" E IDEOLOGIA: GLI EFFETTI SULLA LINGUA" (PDF) (ในภาษาอิตาลีและสโลวีเนีย) หน้า 19.
  35. ^ Herrity (2000 :6ff.)
  36. ^ เฮอร์ริตี (2000 :15–16)
  37. ^ เฮอร์ริตี้ (2000 :16)
  38. อรรถa b c d Šuštaršič, Komar & Petek (1999 :136)
  39. ^ a b c d กรีนเบิร์ก (2006 :18)
  40. ↑ ชุชตาร์ซิช, โคมาร์ & เปเต็ก (1999 : 136–137 )
  41. ^ โทโปริชิช (2001 :69)
  42. เยอร์เก้ค (2007 :1–2). เขาถอดเสียงเป็น /ʌ/แต่แผนภูมิสระในหน้า 2 แสดงว่าสัญลักษณ์ที่ถูกต้องตามการออกเสียงคือ/ ɐ/
  43. เยอร์เก้ค (2005 :9 และ 12)
  44. ^ เฮอร์ริตี (2000 :34–35)
  45. ^ "Kako uporabljati določne pridevnike" . สยูเอส. 2 มิถุนายน 2548 . สืบค้นเมื่อ30 มกราคม 2011 .
  46. ^ "การค้นหาพจนานุกรมภาษาสโลวีเนียมาตรฐาน" . Fran Ramovš สถาบันภาษาสโลวีเนีย ZRC SAZU 10 มีนาคม 2551 . สืบค้นเมื่อ7 มกราคม 2018 .
  47. อรรถเป็น "พอร์ทัลพจนานุกรมของยุโรป: สโลวีเนีย" . เครือข่ายยุโรป ของ e-Lexicography สืบค้นเมื่อ7 มกราคม 2018 .
  48. ^ "ภาษาสโลวีเนียอย่างเป็นทางการ (ราชกิจจานุเบกษาอย่างเป็นทางการของสาธารณรัฐสโลวีเนีย – สนธิสัญญาระหว่างประเทศ ฉบับที่ 3/18)" (PDF ) สำนักงานข้าหลวงใหญ่สหประชาชาติ . เก็บถาวร(PDF)จากต้นฉบับเมื่อ 15 มีนาคม 2559 . สืบค้นเมื่อ16 กรกฎาคม 2020 .

บรรณานุกรม

ลิงค์ภายนอก

ไวยากรณ์

คอร์ปอรา

พจนานุกรม