پاکستان

از ویکیپدیا، دانشنامه آزاد
رفتن به ناوبری پرش به جستجو

مختصات : 30 درجه شمالی 70 درجه شرقی / 30°N 70°E / 30; 70

جمهوری اسلامی پاکستان

  • اِسلامی جمہوریہ پاكِستان  ( اردو )
  • اسلامیه جمهوری پاکستان [1]
شعار ملی:  IMAN، اتحاد، از Nazam
ایمان، اتحاد، نظم  (اردو)
"ایمان، وحدت، نظم و انضباط" [2]
سرود:  Qaumī Tarānah
قَومی ترانہ
"سرود ملی"
Land controlled by Pakistan shown in dark green; land claimed but not controlled shown in light green
زمین تحت کنترل پاکستان با رنگ سبز تیره نشان داده شده است. زمین ادعا شده اما کنترل نشده با رنگ سبز روشن نشان داده شده است
سرمایه، پایتختاسلام آباد 33 درجه 41 ′ 30 ″ شمال 73 درجه 03 ′ 00 ″ شرق
 / 33.69167°N 73.05000°E / 33.69167; 73.05000
بزرگترین شهرکراچی 24 ° 51′36 ″ شمال 67 ° 00′36 ″ E
 / 24.86000°N 67.01000°E / 24.86000; 67.01000
زبان های رسمی
زبانهای منطقه ایپنجابی (39 درصد) • پشتو (18 درصد) • سندی (15 درصد) • سرایکی (12 درصد) • بلوچی (3 درصد) • هندکو (2 درصد) • پوتواری (1 درصد) • براهویی (1 درصد) • کشمیری ( 0.17٪)

بالتیبرشسکیDameliDomaakiGawar-بتیKalashaخوارکوهستانیKutchiMemoniشیناواخییدغه
گروههای قومی
(2020 [3] )
دین
(2017 [5] )
نام (ها)پاکستانی
دولت جمهوری مشروطه پارلمانی فدرال
عارف الوی
عمران خان
صادق سنجرانی
اسد قیصر
گلزار احمد
قوه مقننهمجلس
مجلس سنا
گردهمایی ملی
استقلال 
•  سلطه
14 آگوست 1947
23 مارس 1956
12 ژانویه 1972
14 آگوست 1973
حوزه
• جمع
881913 کیلومتر 2 (340509 مایل مربع) [A] [7] ( 33 )
• اب (٪)
2.86
جمعیت
• برآورد 2021
Increase225،199،937 [8] ( پنجم )
• سرشماری سال 2017
Increase 207.8 میلیون
• تراکم
244.4 / کیلومتر 2 (633.0 / مایل مربع) ( 56 )
تولید ناخالص داخلی  ( PPP )برآورد 2021
• جمع
Increase 1.110 تریلیون دلار [9] ( 26 )
• سرانه
Increase5839 دلار [9] ( 139 م )
تولید ناخالص داخلی  (اسمی)برآورد 2021
• جمع
Increase 296 میلیارد دلار [9] ( 43 )
• سرانه
Increase1543 دلار [9] ( پانزدهم )
Gini  (2018)Positive decrease 31.6 [10]
متوسط
HDI  (2019)Increase 0.557 [11]
متوسط  ·  152 ام
واحد پولروپیه پاکستان (₨) ( PKR )
منطقه زمانیUTC +05: 00 ( PST )
DST رعایت نمی شود
فرمت تاریخ
  • dd - mm - yyyy [b]
برق شهری230 V -50 هرتز
سمت رانندگیسمت چپ [12]
کد تماس+92
کد ISO 3166PK
اینترنت TLD.pk

پاکستان ، [ج] رسما جمهوری اسلامی پاکستان ، [د] کشوری در جنوب آسیا است . این کشور پنجمین کشور پرجمعیت جهان با بیش از 225.2 میلیون نفر جمعیت است و دومین جمعیت بزرگ مسلمان جهان را دارد . پاکستان با مساحت 881،913 کیلومتر مربع (340،509 مایل مربع) سی و سومین کشور بزرگ از نظر وسعت است . از آن است که 1046 کیلومتر (650 مایل) خط ساحلی در امتداد دریای عرب و خلیج عمان در جنوب، و توسط مرز هند به سمت شرق ، افغانستان به غرب، ایران به جنوب غربی ، و چین به شمال . این منطقه با کریدور واخان افغانستان در شمال از تاجیکستان باریک جدا شده و همچنین دارای مرز دریایی با عمان است .

پاکستان محل است چند فرهنگ های باستانی ، از جمله 8500 ساله نوسنگی سایت مهرگره در بلوچستان ، [13] و تمدن دره سند از عصر برنز ، گسترده ترین تمدن از دنیای قدیم . [14] منطقه ای که شامل دولت مدرن پاکستان می شود ، قلمرو امپراتوری ها و سلسله های متعدد ، از جمله هخامنشیان بود . به طور خلاصه اسکندر مقدونی ؛ سلوکی از Maurya به از کوشان از گوپتا ؛[15] خلافت اموی در مناطق جنوبی آن، هندو شاهی از غزنویان از سلطان دهلی از مغول ، [16] درانی از امپراتوری سیک ، حکومت شرکت شرق هند بریتانیا ، و اخیرا، امپراتوری بریتانیا هند از 1858 تا 1947.

این تشکیلات که با جنبش پاکستان است، که به میهن برای دنبال مسلمانان از هند بریتانیا ، و پیروزی های انتخاباتی در سال 1946 توسط اتحادیه مسلمانان هند ، پاکستان استقلال در سال 1947 پس از به دست آورد پارتیشن امپراتوری هند بریتانیا ، که استقلال جداگانه به اهدا آن مناطق اکثریت مسلمان و با مهاجرت گسترده بی نظیر و تلفات جانی همراه بود. [17] در ابتدا یک دومینیون از کشورهای مشترک المنافع بریتانیا ، پاکستان رسما پیش نویس قانون اساسی خود را در سال 1956 و ظهور به عنوان یک اعلام جمهوری اسلامی . در سال 1971 ، حومه پاکستان شرقیپس از یک جنگ داخلی نه ماهه به عنوان کشور جدید بنگلادش جدا شد . در چهار دهه بعد ، پاکستان توسط دولتهایی اداره می شود که توصیفات آنها هرچند پیچیده است ، اما معمولاً بین نظامیان غیرنظامی و نظامی ، دموکراتیک و استبدادی ، نسبتاً سکولار و اسلام گرا تغییر می کند . [18] پاکستان در سال 2008 یک دولت غیرنظامی را انتخاب کرد و در سال 2010 یک سیستم پارلمانی را با انتخابات دوره ای تصویب کرد. [19]

پاکستان یک قدرت میانی است و دارای ششمین نیروی مسلح بزرگ جهان است . این کشور دارای سلاح های هسته ای اعلام شده است و در ردیف اقتصادهای نوظهور و پیشرو در رشد قرار دارد ، [20] با طبقه متوسط ​​بزرگ و به سرعت در حال رشد است. [21] تاریخ سیاسی پاکستان از زمان استقلال تا کنون با دوره های رشد اقتصادی و نظامی قابل توجه و همچنین بی ثباتی سیاسی و اقتصادی مشخص شده است. این کشور از نظر قومی و زبانی دارای تنوع گوناگون است و دارای جغرافیا و حیات وحش مشابه استبه با این حال ، این کشور همچنان با چالش هایی از جمله فقر ، بی سوادی ، فساد و تروریسم روبرو است . [22] پاکستان یک عضو از است سازمان ملل متحد ، در سازمان همکاری شانگهای ، در سازمان همکاری اسلامی از کشورهای مشترکالمنافع از انجمن آسیای جنوبی برای همکاری منطقه ای ، به ائتلاف ضد تروریسم نظامی اسلامی ، و به عنوان یک تعیین شده عمده متحد غیر ناتو توسط ایالات متحده .

علم اشتقاق لغات

نام پاکستان در زبان اردو و فارسی به معنای واقعی کلمه به معنای "سرزمینی فراوان در پاک" یا "سرزمینی است که پاک در آن فراوان است" است . این واژه به کلمه پاک ( pāk ) اشاره می کند ، که در فارسی و پشتو به معنی "خالص" است . [23] پسوند ـستان (که در انگلیسی به صورت stân پس از کلمه اصلی به واکه ختم می شود ؛ estân یا istân پس از ریشه ای که به صامت ختم می شود ) از فارسی است و به معنای "یک مکان فراوان است" [24] یا "یک مکان جایی که همه چیز زیاد است " [25]

نام کشور در سال 1933 توسط چودری رحمت علی ، فعال جنبش پاکستان ، ابداع شد و آن را در جزوه ای به نام " یا هرگز" منتشر کرد و از آن به عنوان مخفف ("سی میلیون برادر مسلمان ساکن پاکستان") استفاده کرد و اشاره کرد نام پنج منطقه شمال راج بریتانیا : P unjab ، fghania ، K ashmir ، S indh و بلوچ قهوهای مایل به زرد . [26]

تاریخ

عصر اولیه و قرون وسطی

مجسمه شاه کشیش سند از موهنجو دارو .

برخی از قدیمی ترین تمدنهای بشری باستانی در جنوب آسیا از مناطقی شامل پاکستان کنونی سرچشمه گرفته اند. [27] اولین ساکنان شناخته شده در منطقه بودند Soanian در طول دیرینهسنگی زیرین ، از آنها ابزارهای سنگی در یافت شده است دره تخلیه از پنجاب . [28] سند منطقه ، که بسیاری از روز در حال حاضر پاکستان را پوشش می دهد، به سایت از چند فرهنگ های باستانی های پی در پی از جمله دوره نوسنگی مهرگره بود [29] و عصر برنز تمدن دره سند [30] [31] (2،800-1،800 پیش از میلاد) در هاراپا و موهنجو دارو .[32]

بودای ایستاده از گاندارا ، هنر یونانی-بودایی ، قرن 1 تا 2 بعد از میلاد.

دوره ودایی (1500-500 پیش از میلاد) توسط یک مشخص شد هند و آریایی فرهنگ؛ در این دوره ، وداها ، قدیمی ترین متون مقدس مربوط به هندوئیسم ، تألیف شد و این فرهنگ بعداً در منطقه به خوبی تثبیت شد. [33] مولتان یک مرکز زیارتی مهم هندو بود. [34] تمدن ودایی در شهر باستانی گانداران تاکاگیلی ، امروزه تاکسیلا در پنجاب ، که در حدود 1000 قبل از میلاد تاسیس شد ، رونق گرفت . [35] [29] امپراتوریها و پادشاهیهای باستانی پی در پی بر منطقه فرمانروایی کردند: امپراتوری هخامنشیان ایران (حدود 519 پیش از میلاد) ،امپراتوری اسکندر مقدونی در 326 قبل از میلاد [36] و امپراتوری مائوریا ، که توسط چاندراگپتا مائوریا تأسیس شد و توسط آشوکا بزرگ ، تا سال 185 قبل از میلاد تمدید شد . هند و یونانی پادشاهی توسط تاسیس دمتریوس باختر (180-165 پیش از میلاد) شامل گندهارا و پنجاب و بیشترین حد خود را تحت رسیده مناندر (165-150 پیش از میلاد)، رونق یونانی-بودایی فرهنگ در منطقه است. [29] [37] تاکسیلا دارای یکی از قدیمی ترین دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی در جهان بود که در اواخر دوره ودایی در قرن 6 قبل از میلاد تأسیس شد. [38] [39]این مدرسه شامل چندین صومعه بدون خوابگاه بزرگ یا سالن سخنرانی بود که در آن آموزش های مذهبی به صورت فردی ارائه می شد. [39] این دانشگاه باستانی توسط نیروهای مهاجم اسکندر مقدونی ثبت شد و همچنین توسط حجاج چینی در قرن 4 یا 5 میلادی ثبت شد. [40]

در اوج خود ، سلسله رای (489-632 م.) سند بر این منطقه و مناطق اطراف آن فرمانروایی کرد. [41] پالا سلسله آخرین امپراتوری بودایی بود که تحت Dharmapala و Devapala ، کشیده در سراسر آسیای جنوبی را از آنچه در حال حاضر بنگلادش از طریق شمال هند به پاکستان است.

فتح اسلامی

فاتح عرب محمد بن قاسم سند را در 711 میلادی فتح کرد. [42] [43] گاهشماری رسمی دولت پاکستان این را زمانی می گوید که پایه و اساس پاکستان گذاشته شد [42] [44] اما مفهوم پاکستان در قرن 19 وارد شد. دوره قرون وسطی اولیه (642–1219 م) شاهد گسترش اسلام در منطقه بود. در این دوره ، مبلغان صوفی نقش اساسی در مسلمان ساختن اکثریت جمعیت منطقه بودایی و هندو داشتند. [45] پس از شکست سلسله های ترک و هندو شاهی که حاکم بودندکابل دره ، گندهارا (امروزی خیبر Pakhtunkwa)، و غربی پنجاب در 7 به 11th قرن CE، چند امپراتوری مسلمان های پی در پی حکومت بر منطقه، از جمله غزنویان (975-1187 میلادی) غوری انگلستان، و دهلی نو سلطنت (1206-1526 م.) سلسله لودی ، آخرین سلطان دهلی، توسط امپراتوری مغول (1526-1857 م.) جایگزین شد.

مغولها با معرفی ادبیات فارسی و فرهنگ عالی ، ریشه های فرهنگ هند و پارسی را در منطقه ایجاد کردند. [46] در منطقه پاکستان امروزی ، شهرهای کلیدی در دوره مغول ، لاهور و تاتا بودند ، [47] هر دو به عنوان محل ساختمانهای چشمگیر مغول انتخاب شدند . [48] در اوایل قرن 16 ، این منطقه تحت امپراتوری مغول باقی ماند . [49]

در قرن 18 ، تجزیه کند امپراتوری مغول با ظهور قدرت های رقیب کنفدراسیون ماراتا و بعداً امپراتوری سیک و همچنین حمله نادر شاه از ایران در 1739 و امپراتوری درانی افغانستان در 1759 تسریع شد. قدرت رو به رشد انگلیس در بنگال هنوز به قلمرو پاکستان مدرن نرسیده بود.

دوره استعمار

Sir Syed Ahmad Khan (1817–1898), whose vision (Two-nation theory) formed the basis of Pakistan
سر سید احمد خان (1817-1888) ، که دیدگاه او اساس پاکستان را تشکیل داد
Muhammad Ali Jinnah (1876–1948) served as Pakistan's first Governor-General and the leader of the Pakistan Movement
محمد علی جناح (1876-1948) به عنوان اولین فرماندار کل پاکستان و رهبر جنبش پاکستان خدمت کرد

هیچ یک از قلمرو پاکستان امروزی توسط انگلیس یا سایر قدرتهای اروپایی اداره نمی شد ، تا اینکه در سال 1839 ، کراچی ، آن زمان یک دهکده ماهیگیری کوچک با قلعه گلی که از بندر محافظت می کرد ، تصرف شد و به عنوان یک محوطه با بندر و ارتش نگهداری شد. پایه برای جنگ اول افغان که به زودی به دنبال. بقیه سند در سال 1843 گرفته شده است، و در دهه های بعد، برای اولین بار شرکت شرق هند ، و سپس پس از پس از سرباز شورش (1857-1858) حکومت مستقیم ملکه ویکتوریا از امپراتوری بریتانیا ، بیش از بسیاری از کشور صورت گرفت تا حدی از طریق جنگ ها و همچنین معاهدات. جنگهای اصلی جنگ علیه آنها بود سلسله بلوچ تالپور ، با نبرد میانی (1843) در سند ، جنگهای انگلوسیک (1845-1849) و جنگهای انگلستان و افغانستان (1839-1919) پایان یافت. تا سال 1893 ، تمام پاکستان مدرن بخشی از امپراتوری هند بریتانیا بود و تا زمان استقلال در 1947 همچنان باقی ماند.

تحت نظر انگلیسی ها ، پاکستان مدرن بیشتر به بخش سند ، استان پنجاب و آژانس بلوچستان تقسیم شد . ایالت های مختلف پادشاهی وجود داشت که بزرگترین آنها بهاوالپور بود .

شورش در سال 1857 به نام شورش سرباز از بنگال مبارزه مسلحانه مهم منطقه در برابر بریتانیا بود. [50] واگرایی در رابطه بین هندوئیسم و ​​اسلام یک شکاف عمده در هند بریتانیایی ایجاد کرد که منجر به خشونت مذهبی با انگیزه در هند بریتانیایی شد . [51] جنجال زبان بیشتر تنش بین هندوها و مسلمانان افزایش یافت. [52] هندو رنسانس شاهد بیداری از روشنفکری در سنتی هندوو شاهد ظهور نفوذ قاطعانه تری در حوزه های اجتماعی و سیاسی در هند بریتانیایی بود. [53] یک جنبش روشنفکری مسلمان ، که توسط سید سید احمد خان برای مقابله با رنسانس هندو تاسیس شد ، تصور می کرد ، و همچنین از نظریه دو ملت حمایت می کرد ، [54] و منجر به ایجاد اتحادیه مسلمانان تمام هند در 1906 شد. در مقابل به کنگره ملی هند را ضد انگلیسی تلاش، لیگ مسلمان بود طرفدار انگلیس جنبشی است که برنامه سیاسی ارزش بریتانیا به ارث برده که آینده پاکستان شکل جامعه مدنی .[55] در حوادث در طول جنگ جهانی اول ، اطلاعات بریتانیا کشف و خنثی ضد انگلیسی توطئه مربوط به پیوند کنگره و امپراتوری آلمان . [ استناد مورد نیاز ] مبارزات استقلال طلبانه بدون خشونت به رهبری کنگره هند میلیون ها معترض را در کمپین های گسترده نافرمانی مدنی در دهه های 1920 و 1930 علیه امپراتوری بریتانیا درگیر کرد . [56] [57]

برج ساعت ، فیصل آباد ، توسط دولت انگلیس در قرن 19 ساخته شده است

اتحادیه مسلمانان به تدریج در دهه 1930 در میان ترس از عدم نمایندگی و بی توجهی انگلیسی ها از مسلمانان هندی در سیاست افزایش یافت . علامه اقبال در سخنرانی ریاست جمهوری خود در 29 دسامبر 1930 ، خواستار "ادغام ایالت های شمال غربی هند با اکثریت مسلمان" شامل پنجاب ، استان مرزی شمال غربی ، سند و بلوچستان شد . [58] نادیده انگاشتن کنگره از منافع مسلمانان باعث شد دولتهای استانی بریتانیا در طی دوره 1937-1939 محمدعلی جناح را متقاعد کنند.، بنیانگذار پاکستان برای حمایت از نظریه دو ملت و رهبری اتحادیه مسلمانان به تصویب قطعنامه لاهور در سال 1940 ارائه شده توسط شر بانگلا A.K. فضل الحاکه معروف به قطعنامه پاکستان است. [54] در جنگ جهانی دوم ، جناح و پدران بنیانگذار تحصیل کرده بریتانیایی در لیگ مسلمانان از تلاش های جنگی بریتانیا حمایت کردند ، در حالی که در جهت چشم انداز سر سید کار می کردند ، با مخالفت با آن مخالفت کردند . [59]

جنبش پاکستان

در انتخابات 1946 ، مسلم لیگ 90 درصد از کرسی های اختصاص داده شده برای مسلمانان را به دست آورد. بنابراین ، انتخابات 1946 عملاً یک همه پرسی بود که در آن مسلمانان هند باید در مورد ایجاد پاکستان رای می دادند ، یک همه پرسی که توسط مسلمانان لیگ برنده شد. این پیروزی با حمایت مالکان زمین سند و پنجاب به مسلم لیگ کمک شد. کنگره ، که در ابتدا ادعای مسلم لیگ را به این که تنها نماینده مسلمانان هند را رد کرد، در حال حاضر مجبور به رسمیت شناختن این واقعیت. [60] بریتانیا هیچ جایگزین دیگری به جز به نمایش جناح به حساب به عنوان او به عنوان سخنگوی تنها به طور کامل از مسلمانان بریتانیا در هند پدید آمده بود. با این حال ، انگلیسی هانمی خواستند هند مستعمره تقسیم شود ، و در آخرین تلاش برای جلوگیری از آن ، برنامه ماموریت کابینه را طراحی کردند . [61]

با شکست ماموریت کابینه ، دولت بریتانیا قصد خود را برای پایان دادن به حکومت بریتانیا در سالهای 1946-1947 اعلام کرد. [62] ملی گرایان در بریتانیا هند-از جمله جواهر لعل نهرو و ابوالکلام آزاد از کنگره ، جناح از اتحادیه مسلمانان هند و استاد تارا سینگ نماینده سیک ها-با شرایط پیشنهادی انتقال قدرت و استقلال در ژوئن 1947 با نایب السلطنه هند ، پروردگار Mountbatten برمه . [63] با موافقت انگلستان با تقسیم هند در سال 1947 ، دولت مدرن پاکستان در 14 آگوست 1947 تأسیس شد. (27 رمضان 1366 از تقویم اسلامی ) ، ادغام مناطق شرقی و شمال غربی هند بریتانیایی با اکثریت مسلمان . [57] این استان شامل استانهای بلوچستان ، بنگال شرقی ، استان مرزی شمال غربی ، پنجاب غربی و سند بود. [54] [63]

در اعتراضات ناشی از تجزیه در استان پنجاب ، اعتقاد بر این است که بین 200،000 تا 2،000،000 [64] نفر در آنچه که بعنوان نسل کشی قصاص بین مذاهب [65] توصیف شده است کشته شدند در حالی که 50،000 زن مسلمان توسط هندوها ربوده و مورد تجاوز قرار گرفتند. و مردان سیک ، 33000 زن هندو و سیک نیز همین سرنوشت را به دست مسلمانان تجربه کردند. [66] حدود 6.5 میلیون مسلمان از هند به پاکستان غربی و 4.7 میلیون هندو و سیک از پاکستان غربی به هند نقل مکان کردند. [67] این بزرگترین مهاجرت دسته جمعی در تاریخ بشر بود. [68] اختلاف پس از آن بیش از دولت شاهزاده از جامو و کشمیرسرانجام جرقه جنگ هند و پاکستان در سالهای 1947-1948 را زد . [69]

استقلال و پاکستان مدرن

ملکه الیزابت دوم آخرین پادشاه پاکستان مستقل بود ، قبل از اینکه در سال 1956 جمهوری شود.

پس از استقلال در سال 1947، جناح، به رئیس جمهور مسلم لیگ، برای اولین بار در کشور شد فرماندار کل و همچنین به عنوان اولین رئیس جمهور بلندگو از پارلمان ، [ نیازمند منبع ] اما او از سل در 11 سپتامبر 1948. درگذشت [70] در همین حال، پدران بنیانگذار پاکستان موافقت انتصاب لیاقت علی خان ، از دبیر کل از حزب ، کشور اول نخست وزیر . از سال 1947 تا 1956 ، پاکستان پادشاهی بوددر کشورهای مشترک المنافع ، و تا زمان تبدیل شدن به جمهوری دارای دو پادشاه بود. [71]

فیلم CIA آمریکا درباره پاکستان که در سال 1950 ساخته شد تاریخ و جغرافیای پاکستان را مورد بررسی قرار می دهد.

"شما آزاد هستید ؛ شما آزاد هستید که به معابد خود بروید ، شما می توانید به مساجد خود یا هر مکان دیگر یا عبادت در این ایالت پاکستان بروید. شما ممکن است به هر مذهب ، طبقه یا مذهبی تعلق داشته باشید - که هیچ ارتباطی ندارد با تجارت دولتی انجام دهید. "

- اولین سخنرانی محمدعلی جناح در مجلس م ituسسان پاکستان [72]

ایجاد پاکستان هرگز توسط بسیاری از رهبران انگلیسی ، از جمله لرد مونتباتن ، به طور کامل پذیرفته نشد . [73] مونتباتن به وضوح عدم حمایت و ایمان خود را از ایده مسلم لیگ در مورد پاکستان بیان کرد. [74] جناح پیشنهاد مونتباتن برای خدمت به عنوان فرماندار کل پاکستان را رد کرد . [75] وقتی کالینز و لاپیر از مونتباتن پرسیدند که اگر می دانست که جناح در حال مرگ بر اثر سل است ، پاکستان را خراب می کند یا خیر ، او پاسخ داد "به احتمال زیاد". [76]

مولانا شبیر احمد عثمانی ، یک احترام دیوبندی عالم (محقق) که موقعیت شیخ الاسلام در پاکستان در سال 1949 اشغال کردند، و مولانا مودودی از جماعت اسلامی یک نقش محوری در تقاضا برای قانون اساسی اسلامی ایفا کرده است. مودودی از مجلس م entسسان خواست تا بیانیه ای صریح در مورد "حاکمیت عالی خدا" و برتری شریعت در پاکستان تأیید کند. [77]

نتیجه قابل توجه تلاشهای جماعت اسلامی و علما تصویب قطعنامه اهداف در مارس 1949 بود. قطعنامه اهداف ، که لیاقت علی خان آن را دومین گام مهم در تاریخ پاکستان نامید ، اعلام کرد که "حاکمیت بر تمام جهان فقط به خداوند متعال تعلق دارد و اختیاراتی که او به وسیله دولت پاکستان به دولت پاکستان واگذار کرده است تا در محدوده مقرر شده توسط او اعمال شود ، امانتی مقدس است. " قطعنامه اهداف به عنوان مقدمه ای در قانون اساسی 1956 ، 1962 و 1973 گنجانده شده است. [78]

حکومت نظامی که توسط اسکندر میرزا رئیس جمهور اعمال شده بود ، دموکراسی متوقف شد و ژنرال ایوب خان فرمانده ارتش جایگزین وی شد . پس از اتخاذ یک سیستم ریاست جمهوری در سال 1962 ، این کشور تا جنگ دوم با هند در 1965 که منجر به رکود اقتصادی و عدم پذیرش گسترده مردم در سال 1967 شد ، رشد استثنایی را تجربه کرد . [79] [80] تحکیم کنترل ایوب خان در 1969 ، رئیس جمهور یحیی خان مجبور به مقابله با طوفان ویرانگری شد که باعث مرگ 500000 نفر در شرق پاکستان شد . [81]

امضای بیانیه تاشکند برای پایان دادن به خصومت ها با هند در سال 1965 در تاشکند ، اتحاد جماهیر شوروی ، توسط رئیس جمهور ایوب در کنار بوتو (مرکز) و عزیز احمد (چپ)

در سال 1970 پاکستان اولین انتخابات دموکراتیک خود را پس از استقلال برگزار کرد که به معنای گذار از حکومت نظامی به دموکراسی بود ، اما پس از پیروزی لیگ عوامی شرق پاکستان در برابر حزب مردم پاکستان (PPP) ، یحیی خان و نهاد نظامی از واگذاری قدرت خودداری کردند. به [82] [83] عملیات Searchlight ، سرکوب نظامی جنبش ناسیونالیستی بنگال ، منجر به اعلام استقلال و شروع جنگ رهایی توسط نیروهای موکتی باهینی بنگالی در شرق پاکستان شد ، [83] [84]که در غرب پاکستان به عنوان یک جنگ داخلی توصیف شد در مقابل جنگ آزادی. [85]

محققان مستقل تخمین می زنند که بین 300000 تا 500000 غیرنظامی در این مدت جان خود را از دست داده اند در حالی که دولت بنگلادش تعداد کشته شدگان را سه میلیون نفر اعلام کرده است ، [86] این رقمی است که امروزه تقریباً به طور جهانی بیش از حد متورم شده است. [87] برخی از دانشگاهیان مانند رودلف رومل و روناق جهان می گویند که هر دو طرف [88] نسل کشی کردند. دیگران مانند ریچارد سیسون و لئو ای رز معتقدند نسل کشی صورت نگرفته است. [89] در پاسخ به حمایت هند از شورش در شرق پاکستان ، حملات پیشگیرانه نیروهای هوایی ، دریایی و تفنگداران پاکستانی به هنددر سال 1971 یک جنگ متعارف ایجاد شد که منجر به پیروزی هند و استقلال پاکستان شرقی به عنوان بنگلادش شد . [83]

با تسلیم شدن پاکستان در جنگ ، ذوالفقار علی بوتو به عنوان رئیس جمهور جایگزین یحیی خان شد . این کشور در جهت اعلام قانون اساسی خود و قرار دادن کشور در مسیر دموکراسی تلاش کرد. حکومت دموکراتیک از سال 1972 تا 1977 از سر گرفته شد- دوران خودآگاهی ، چپگرایی فکری ، ملی گرایی و بازسازی سراسری. [90] در سال 1972 پاکستان طرحی بلندپروازانه برای توسعه توانایی بازدارندگی هسته ای خود با هدف جلوگیری از هرگونه حمله خارجی آغاز کرد . اولین نیروگاه هسته ای کشوردر همان سال افتتاح شد [91] [92] این برنامه سقوط در پاسخ به اولین آزمایش هسته ای هند در سال 1974 تسریع شد ، در سال 1979 به پایان رسید. [92]

دموکراسی با یک به پایان رسید کودتای نظامی در سال 1977 در برابر چپ PPP، که دیدم ژنرال ضیاء الحق تبدیل شدن به رئيس جمهور در سال 1978. از سال 1977 تا سال 1988، رئیس جمهور ضیاء شرکتی و اسلامی اقتصادی طرح های منجر به پاکستان تبدیل شدن به یکی از اقتصادهای به سرعت در حال رشد در جنوب آسیا [93] پاکستان در حالی که برنامه هسته ای کشور را افزایش می داد ، اسلام سازی را افزایش داد ، [94] و ظهور فلسفه محافظه کارانه داخلی را یارانه داد و منابع ایالات متحده را به جناح های مجاهد علیه آنها تقسیم کرد.اتحاد جماهیر شوروی را مداخله در کمونیستی افغانستان . [95] استان مرزی شمال غربی پاکستان به پایگاهی برای جنگجویان افغان ضد شوروی تبدیل شد و علمای دئوبندی این استان نقش مهمی در تشویق و سازماندهی "جهاد" ایفا کردند. [96]

رئیس جمهور ضیاء در سانحه هوایی در سال 1988 درگذشت و بی نظیر بوتو ، دختر ذوالفقار علی بوتو ، به عنوان اولین نخست وزیر زن کشور انتخاب شد. پس از PPP حزب محافظه کار مسلمان پاکستان (N) دنبال شد و طی دهه آینده رهبران دو حزب برای بدست آوردن قدرت مبارزه کردند ، در حالی که وضعیت کشور بدتر می شد ، در مقام ریاست جمهوری متناوب بودند. برخلاف دهه 1980 ، شاخص های اقتصادی به شدت کاهش یافت. این دوره با تورم طولانی مدت ، بی ثباتی ، فساد ، ناسیونالیسم ، رقابت ژئوپلیتیک با هند و درگیری ایدئولوژی های جناح چپ - راست مشخص می شود.[97] به عنوان PML (N) توانست به یک اکثریت در انتخابات در سال 1997، شریف مجاز آزمون های هسته ای (نگاه کنید به: Chagai-I و Chagai-II )، به عنوان یک اقدام تلافی جویانه به آزمایش های هسته ای دوم دستور داده شده توسط هند، توسط رهبری نخست وزیر اتل بیهاری وجپایی در مه 1998. [98]

پرزیدنت جورج دبلیو بوش در سال 2006 در سفر خود به پاکستان با مشرف در اسلام آباد دیدار می کند.

تنش نظامی بین دو کشور در منطقه کارگیل منجر به جنگ کارگیل در سال 1999 شد و آشفتگی در روابط مدنی و نظامی به ژنرال پرویز مشرف اجازه داد از طریق کودتای بدون خونریزی مسئولیت را بر عهده بگیرد . [99] [100] مشرف پاکستان را به عنوان مدیر اجرایی از 1999 تا 2001 و به عنوان رئیس جمهور از 2001 تا 2008 اداره کرد-دوره روشنگری ، لیبرالیسم اجتماعی ، اصلاحات گسترده اقتصادی ، [101] و مشارکت مستقیم در جنگ علیه تروریسم به رهبری آمریکا به وقتی مجلس شورای ملیاز نظر تاریخی اولین دوره کامل پنج ساله خود را در 15 نوامبر 2007 به پایان رساند ، انتخابات جدید توسط کمیسیون انتخابات فراخوانده شد . [102]

پس از ترور بی نظیر بوتو در سال 2007، حزب مردم پاکستان را تضمین بیشترین آرا در انتخابات سال 2008، انتصاب عضو حزب یوسف رضا گیلانی نخست وزیر. [103] رییس جمهور مشرف که با استیضاح تهدید شد ، در 18 اوت 2008 استعفا داد و آصف علی زرداری جانشین وی شد . [104] درگیری با قوه قضائیه باعث رد صلاحیت گیلانی از پارلمان و نخست وزیری در ژوئن 2012 شد. [105] با محاسبات مالی خود ، پاکستاندخالت در جنگ علیه تروریسم تا 118 میلیارد دلار هزینه داشته است ، [106] شصت هزار نفر کشته و بیش از 1.8 میلیون غیرنظامی آواره شده است. [107] در انتخابات عمومی که در سال 2013 برگزار شد ، PML (N) تقریباً به یک اکثریت فوق العاده دست یافت ، پس از آن نواز شریف به عنوان نخست وزیر انتخاب شد و در گذار دموکراتیک برای سومین بار در چهارده سال گذشته به این سمت بازگشت. [108] در سال 2018 ، عمران خان (رئیس PTI ) در انتخابات عمومی 2018 پاکستان با 116 کرسی عمومی برنده شد و بیست و دومین نخست وزیر پاکستان در انتخاباتمجلس ملی پاکستان برای نخست وزیری با کسب 176 رأی در برابر شهباز شریف (رئیس PML (N) ) که 96 رأی به دست آورد. [109]

نقش اسلام

پاکستان تنها کشوری است که به نام اسلام ایجاد شده است. [110] ایده پاکستان که از حمایت گسترده مردمی در بین مسلمانان هند برخوردار شده بود ، به ویژه در استانهای هند بریتانیایی که مسلمانان در اقلیت مانند استانهای متحده بودند ، [111] در قالب یک دولت اسلامی توسط رهبری لیگ مسلمانان ، علما (روحانیون اسلامی) و جناح. [112] جناح ارتباط نزدیک با ایجاد شده بود علما و با مرگ او توسط یکی از این توضیح داده شد عالم ، مولانا شبیر احمد عثمانی ، به عنوان بزرگترین و پس از مسلماناورنگ زیب و به عنوان فردی که می خواست مسلمانان جهان را زیر پرچم اسلام متحد کند. [113]

قطعنامه اهداف در مارس 1949 ، که خدا را تنها حاکم بر کل جهان اعلام کرد ، اولین گام رسمی برای تبدیل پاکستان به یک دولت اسلامی بود. [114] [78] چودری خلیقوزامان ، رهبر اتحادیه مسلمانان ، اظهار داشت که پاکستان تنها پس از وارد آوردن همه معتقدان به اسلام در یک واحد سیاسی ، می تواند واقعاً به یک دولت اسلامی تبدیل شود. [115] کیث کلارد ، یکی از نخستین محققان سیاست پاکستان ، مشاهده کرد که پاکستانی ها به وحدت اساسی هدف و چشم انداز در جهان اسلام اعتقاد دارند و تصور می کرد که مسلمانان سایر کشورها نظرات خود را در مورد رابطه بین دین و ملیت به اشتراک می گذارند. [116]

نماز جمعه در مسجد بادشاهی لاهور

با این حال ، احساسات پان اسلامیستی پاکستان برای یک بلوک اسلامی متحد به نام اسلامستان توسط دیگر دولتهای مسلمان مشترک نبود ، [117] اگرچه اسلامگرایانی مانند مفتی اعظم فلسطین ، الحاج امین الحسینی ، و رهبران اخوان المسلمین ، به کشور کشیده شد تمایل پاکستان به سازمان بین المللی کشورهای مسلمان در دهه 1970 هنگامی که سازمان کنفرانس اسلامی (OIC) تشکیل شد برآورده شد. [118]

قوی ترین مخالفت با الگوی ایدئولوژیک اسلام گرایانه ای که بر دولت تحمیل شد ، از سوی مسلمانان بنگالی پاکستان شرقی [119] بود که طبق نظرسنجی نسیم احمد جاوید ، دانشمند اجتماعی ، طبقه تحصیلکرده آنها سکولاریسم را ترجیح می دادند و بر خلاف تحصیلکرده پاکستانی های غربی بر هویت قومی تمرکز داشتند. که تمایل داشت هویت اسلامی را ترجیح دهد. [120] حزب اسلام گرای جماعت اسلامی پاکستان را یک دولت اسلامی می دانست و ناسیونالیسم بنگالی را غیرقابل قبول می دانست. در درگیری 1971 بر سر پاکستان شرقی ، جماعت اسلامی در کنار ارتش پاکستان با ناسیونالیست های بنگالی مبارزه کرد. [121]

پس از اولین انتخابات عمومی پاکستان ، قانون اساسی 1973 توسط پارلمان منتخب ایجاد شد. [122] قانون اساسی پاکستان را جمهوری اسلامی و اسلام را به عنوان دین دولتی اعلام کرد. همچنین تصریح کرد که همه قوانین باید مطابق دستورات اسلام مطابق قرآن و سنت تنظیم شود و هیچ قانونی منفور چنین دستوراتی نمی تواند وضع شود. [123] قانون اساسی 1973 همچنین نهادهای خاصی مانند دادگاه شریعت و شورای ایدئولوژی اسلامی را ایجاد کرد تا تفسیر و کاربرد اسلام را هدایت کند. [124]

نخست وزیر چپ پاکستان ذوالفقار علی بوتو با مخالفت شدید روبرو شد که در جنبشی متحد شد که تحت پرچم احیاگر نظام مصطفی ("حکومت پیامبر " [125] متحد شد و هدف آن ایجاد دولت اسلامی بر اساس قوانین شرعی بود. بوتو قبل از سرنگونی در کودتا با برخی از خواسته های اسلام گرایان موافقت کرد. [126]

در سال 1977 ، ژنرال ضیاءالحق ، که از یک مذهب بود ، پس از گرفتن قدرت از بوتو ، [127] خود را متعهد به تأسیس یک دولت اسلامی و اجرای قوانین شرعی کرد. [126] ضیاء دادگاه های قضایی شرعیه جداگانه [128] و نیمکت های دادگاه [129] را برای قضاوت در مورد پرونده های حقوقی با استفاده از آموزه های اسلامی تأسیس کرد . [130] ضیاء نفوذ علما (روحانیت اسلامی) و احزاب اسلامی را تقویت کرد. [130] ضیاءالحق اتحادی قوی بین ارتش و موسسات دیوبندی [131] و حتی بیشتر علمای بارلوی ایجاد کرد.[132] و تنها چند تن از علمای دیوبندی از ایجاد پاکستان حمایت کرده بودند ، سیاست دولت اسلامی بیشتر به نفعنهادهای دیوبندی (و بعداً اهل حدیث/ سلفی ) به جای بارلوی بود. [133] تنش های فرقه ای با سیاست های ضد شیعه ضیاء افزایش یافت. [134]

بر اساس نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو (PEW) ، اکثریت پاکستانی ها از تبدیل شریعت به قانون رسمی این سرزمین حمایت می کنند. [135] در نظرسنجی از چندین کشور مسلمان ، PEW همچنین دریافت که پاکستانی ها تمایل دارند بیشتر از ملیت خود را با دین خود در مقایسه با مسلمانان سایر کشورها مانند مصر ، اندونزی و اردن تشخیص دهند . [136]

جغرافیا ، محیط و آب و هوا

تصویر ماهواره ای که توپوگرافی پاکستان را نشان می دهد

جغرافیا و آب و هوا از پاکستان بسیار متنوع هستند، و کشور است خانه را به طیف گسترده ای از حیات وحش . [137] پاکستان به مساحت 881913 کیلومتر را پوشش می دهد 2 (340509 مایل مربع)، تقریبا به مناطق زمین ترکیبی از فرانسه و انگلستان برابر است. این کشور از نظر مساحت سی و سومین کشور بزرگ است ، اگرچه این رتبه بندی بسته به نحوه شمارش قلمرو مورد مناقشه کشمیر متفاوت است. پاکستان دارای 1046 کیلومتر (650 مایل) خط ساحلی در امتداد دریای عرب و خلیج عمان در جنوب [138] و مرزهای زمینی در مجموع 6،774 کیلومتر (4،209 مایل): در مجموع 2،430 کیلومتر (1،510 مایل) با افغانستان ، 523 کیلومتر ( 325 مایل) با چین، 2912 کیلومتر (1،809 مایل) با هند و 909 کیلومتر (565 مایل) با ایران . [139] این کشور دارای مرز دریایی با عمان است ، [140] و توسط تاجیکستان توسط راهرو سرد و باریک واخان جدا می شود . [141] پاکستان موقعیت مهمی از نظر ژئوپلتیک در تقاطع جنوب آسیا ، خاورمیانه و آسیای میانه دارد. [142]

از نظر زمین شناسی ، پاکستان در ناحیه بخیه سند -سانگپو واقع شده است و با صفحه تکتونیکی هند در استانهای سند و پنجاب هم پوشانی دارد. بلوچستان و بیشتر خیبر پختونخوا در صفحه اوراسیا ، عمدتا در فلات ایران قرار دارند . گیلگیت -بالتستان و آزاد کشمیر در امتداد لبه صفحه هند قرار دارند و از این رو مستعد زلزله های شدید هستند . این منطقه دارای بالاترین میزان لرزه خیزی و بزرگترین زمین لرزه ها در منطقه هیمالیا است. [143] مناطق ساحلی جنوب تا کوههای یخ زده شمال ، مناظر پاکستان از دشتها تا بیابانها ، جنگلها ، تپه ها و فلاتها متفاوت است. [144]

پاکستان به سه منطقه جغرافیایی عمده تقسیم می شود: ارتفاعات شمالی ، دشت رود سند و فلات بلوچستان. [145] ارتفاعات شمالی شامل رشته کوه های کاراکورام ، هندوکش و پامیر (به کوه های پاکستان مراجعه کنید ) است که شامل برخی از بلندترین قله های جهان از جمله پنج مورد از چهارده هشت هزار متر (قله های کوهی بیش از 8000 متر یا 26250 فوت) است. ) ، که ماجراجویان و کوهنوردان را از سراسر جهان به ویژه K2 (8،611 متر یا 28،251 فوت) و نانگا پاربات (8،126 متر یا 26،660 فوت) جذب می کند. [146]فلات بلوچستان در غرب و صحرای طار در شرق قرار دارد. رودخانه سند 1660 کیلومتری (1000 مایل) و شاخه های آن از طریق کشمیر از منطقه کشمیر به دریای عرب می گذرد. امتداد دشت های آبرفتی در امتداد آن در پنجاب و سند وجود دارد. [147]

آب و هوا از گرمسیری تا معتدل متغیر است ، با شرایط خشک در جنوب ساحلی. یک فصل باران های موسمی با سیل مکرر به دلیل بارندگی های شدید وجود دارد و یک فصل خشک با بارندگی های بسیار کمتر یا اصلاً وجود ندارد. در پاکستان چهار فصل متمایز وجود دارد: یک زمستان سرد و خشک از دسامبر تا فوریه. یک چشمه گرم و خشک از مارس تا می ؛ فصل بارندگی تابستان یا دوره بارندگی موسمی جنوب غربی ، از ژوئن تا سپتامبر ؛ و دوره بارندگی موسمی در اکتبر و نوامبر. [54] بارندگی سال به سال بسیار متغیر است و الگوهای سیلاب و خشکسالی متداول رایج است. [148]

گیاهان و جانوران

تنوع چشم انداز و آب و هوا در پاکستان باعث می شود تا طیف وسیعی از درختان و گیاهان شکوفا شوند. جنگل از درخت کاج آلپ و مربوط به دامنه کوه درختان مانند صنوبر ، کاج و سرو deodar در کوه های شمال شدید به برگریز درختان در بسیاری از کشور (به عنوان مثال، توت مانند shisham در یافت کوههای سلیمان )، به کف دست مانند به عنوان نارگیل و خرما در جنوب پنجاب ، بلوچستان جنوبی و همه سند. تپه های غربی خانه درخت عرعر ، tamarisk است، علف های درشت و گیاهان بوته ای. جنگل های حرا بیشتر تالاب های ساحلی را در امتداد ساحل در جنوب تشکیل می دهند. [149]

خرس
گرگ تبتی

جنگل های مخروطی در ارتفاعات بین 1000 تا 4000 متر (3300 تا 13100 پا) در بیشتر ارتفاعات شمالی و شمال غربی یافت می شوند. در زریک مناطق بلوچستان، خرما و افدرا رایج است. در بیشتر پنجاب و سند ، دشتهای سند از جنگلهای پهن برگ گرمسیری و نیمه گرمسیری خشک و مرطوب و همچنین درختچه های گرمسیری و خشکی حمایت می کنند. این جنگلها بیشتر از توت ، اقاقیا و اکالیپتوس هستند . [150] درباره 2.2٪ و یا 1687000 هکتار (16870 کیلومتر 2 ) پاکستان در سال 2010. جنگلی شد [151]

جانوران پاکستان همچنین نشان دهنده آب و هوای متنوع این کشور است. حدود 668 گونه پرنده در آنجا یافت می شود ، [152] شامل کلاغ ، گنجشک ، مینا ، شاهین ، شاهین و عقاب . پالاس ، کوهستان ، دارای جمعیت قابل توجهی از تراگوپان غربی است . [153] بسیاری از پرندگان مشاهده شده در پاکستان مهاجر هستند و از اروپا ، آسیای مرکزی و هند می آیند. [154]

دشت های جنوبی محل زندگی مانگوس ها ، سیبک های کوچک هندی ، خرگوش ها ، شغال آسیایی ، پنگولین هندی ، گربه جنگل و گربه بیابانی است . وجود دارد تمساح غارتگر در سند، و گراز وحشی ، آهو، خارپشت ، و جوندگان کوچک در مناطق اطراف آن. مناطق مرتفع شنی مرکز پاکستان محل زندگی شغال های آسیایی ، کفتارهای راه راه ، گربه های وحشی و پلنگ است . [155] [156]فقدان پوشش رویشی ، آب و هوای شدید و تأثیر چرا در بیابانها باعث شده است که حیوانات وحشی در وضعیت نامناسبی قرار گیرند. جبیر تنها جانوری است که هنوز هم می تواند در تعداد قابل توجهی در یافت می شود است Cholistan . تعداد کمی از نیلگای ها در امتداد مرز پاکستان و هند و در برخی از مناطق چولستان یافت می شوند. [155] [157] طیف گسترده ای از حیوانات در مناطق کوهستانی در شمال، از جمله زندگی گوسفند مارکوپولو از گوسفند وحشی اوریال (یک زیرگونه از گوسفند وحشی) از مارخور بز، بز کوهی بز، خرس سیاه آسیایی ، و قهوه ای هیمالیا خرس . [155][158] [159] از جمله حیوانات کمیابی که در این منطقه یافت می شود می توان به پلنگ برفی [158] و دلفین رودخانه کور سند اشاره کرد که تصور می شود حدود 1100 مورد دیگر از آنها در ذخیره دلفین های رود سند در سند محافظت می شود. [158] [160] در کل ، 174 پستاندار ، 177 خزنده ، 22 دوزیست ، 198 گونه ماهی آب شیرین و 5000 گونه بی مهرگان (شامل حشرات) در پاکستان ثبت شده است. [152]

گیاهان و جانوران پاکستان از مشکلات متعددی رنج می برند. پاکستان دارای دومین میزان جنگل زدایی در جهان است که در کنار شکار و آلودگی ، اثرات نامطلوبی بر اکوسیستم داشته است. میانگین نمره یکپارچگی چشم انداز جنگل در سال 2019 7.42/10 بود و از نظر 172 کشور در رتبه 41 جهان قرار گرفت. [161] دولت تعداد زیادی از مناطق حفاظت شده ، پناهگاه های حیات وحش و ذخایر شکار را برای رسیدگی به این مسائل ایجاد کرده است. [152]

دولت و سیاست

تجربه سیاسی پاکستان اساساً مربوط به مبارزه مسلمانان هند برای بازگرداندن قدرت از دست رفته در زمان استعمار انگلیس است. [162] پاکستان جمهوری فدرال پارلمانی دموکراتیک است و اسلام به عنوان مذهب دولتی شناخته می شود . [4] اولین قانون اساسی در سال 1956 به تصویب رسید اما به حالت معلق توسط ایوب خان در سال 1958، که آن را با جایگزین قانون اساسی دوم در سال 1962. [57] کامل و جامع قانون اساسی در سال 1973 به تصویب رسید، آن را با حالت تعلیق درآمد ضیا الحقاین قانون اساسی مهمترین سند کشور است که پایه های دولت کنونی را پایه گذاری کرده است. [139] نهاد نظامی پاکستان در طول تاریخ سیاسی پاکستان نقش م influثری در جریان اصلی سیاست داشته است . [57] در دوره های 1958–1971 ، 1977–1988 و 1999–2008 شاهد کودتاهای نظامی بود که منجر به تحمیل حکومت نظامی و فرماندهان نظامی شد که به عنوان رئيس جمهور عملا حکومت می کردند. [163] امروزه پاکستان دارای سیستم پارلمانی چند حزبی با تقسیم قدرت روشن و کنترل و توازن استدر میان شاخه های دولت اولین گذار موفق دموکراتیک در مه 2013 رخ داد. سیاست در پاکستان متمرکز و تحت سلطه فلسفه اجتماعی داخلی است که ترکیبی از ایده های سوسیالیسم ، محافظه کاری و راه سوم است . از زمان انتخابات عمومی که در سال 2013 برگزار شد ، سه حزب اصلی سیاسی در کشور عبارتند از: محافظه کار راست میانه پاکستان ، لیگ مسلمانان پاکستان-N ؛ چپ میانه سوسیالیستی PPP؛ و جنبش میانه رو و سوم پاکستان برای عدالت (PTI).

روابط خارجی

(L–R) English: Motorcade for President Mohammad Ayub Khan of Pakistan. In open car (Lincoln-Mercury Continental with bubble top): Secret Service agent William Greer (driving); Military Aide to the President General Chester V. Clifton (front seat, centre); Secret Service Agent Gerald "Jerry" Behn (front seat, right, partially hidden); President Mohammad Ayub Khan (standing); President John F. Kennedy (standing). Crowd watching. 14th Street, Washington, D.C.
ایوب خان (رئیس جمهور پاکستان) با رئیس جمهور آمریکا جان اف کندی در سال 1961.

از زمان استقلال ، پاکستان تلاش کرده است تا روابط خود را با کشورهای خارجی متعادل سازد. [164] پاکستان متحد قوی چین است و هر دو کشور اهمیت زیادی برای حفظ روابط ویژه بسیار نزدیک و حمایتی قائل هستند . [165] همچنین از زمان جنگ علیه تروریسم ، متحد اصلی غیر ناتو ایالات متحده بوده است -وضعیتی که در سال 2004 بدست آمد. [166] سیاست خارجی و ژئواستراتژی پاکستان عمدتاً بر اقتصاد و امنیت در برابر تهدیدهای ملی آن تمرکز دارد. هویتو تمامیت ارضی و ایجاد روابط نزدیک با دیگر کشورهای مسلمان. [167]

مناقشه کشمیر نقطه اصلی اختلافنظر میان پاکستان و هند باقی مانده است؛ سه جنگ از چهار جنگ آنها بر سر این سرزمین انجام شد. [168] تا حدودی به دلیل مشکلات در روابط با رقیب ژئوپلیتیک خود هند ، پاکستان روابط سیاسی نزدیکی با ترکیه و ایران دارد [169] و هر دو کشور نقطه کانونی در سیاست خارجی پاکستان بوده اند. [169] عربستان سعودی همچنین در سیاست خارجی پاکستان از جایگاه معتبری برخوردار است.

پاکستان یکی از اعضای امضا کننده پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای است و یکی از اعضای تأثیرگذار آژانس بین المللی انرژی اتمی است . [170] در رویدادهای اخیر ، پاکستان یک معاهده بین المللی برای محدود کردن مواد شکافت پذیر را مسدود کرده و استدلال می کند که "این معاهده به طور خاص پاکستان را مورد هدف قرار می دهد". [171] در قرن بیستم ، برنامه بازدارندگی هسته ای پاکستان متمرکز بر مقابله با جاه طلبی های هسته ای هند در منطقه بود و آزمایشات هسته ای توسط هند در نهایت باعث شد تا پاکستان به عنوان یک قدرت هسته ای ، تعادل ژئوپلیتیکی را متقابل انجام دهد . [172]در حال حاضر پاکستان حفظ سیاست حداقل بازدارندگی معتبر ، خواستار برنامه حیاتی آن بازدارندگی هسته ای در برابر تجاوز خارجی است. [173] [174]

پاکستان که در کریدور استراتژیک و ژئوپلیتیک خطوط اصلی تأمین نفت دریایی جهان و فیبر نوری ارتباطی قرار دارد ، با منابع طبیعی کشورهای آسیای مرکزی مجاورت دارد. [175] یک سناتور پاکستانی در توضیح سیاست خارجی کشور در سال 2004 ، [ توضیحات لازم ] توضیح داد: "پاکستان برابری حاکمیتی دولتها ، دوجانبه گرایی ، منافع متقابل و عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر را به عنوان ویژگیهای اصلی سیاست خارجی آن " [176] پاکستان یکی از اعضای فعال سازمان ملل متحد است و دارای نماینده دائمی برای نمایندگی مواضع پاکستان در سیاست بین الملل است. [177]پاکستان برای مفهوم " اعتدال روشن فکر " در جهان اسلام لابی کرده است. [178] پاکستان همچنین عضو مشترک المنافع سازمان ملل است، [179] انجمن آسیای جنوبی برای همکاری منطقه ای (سارک)، به سازمان همکاریهای اقتصادی (اکو)، [180] و نشست G20 در حال توسعه . [181]

عمران خان ، نخست وزیر پاکستان در اجلاس سازمان همکاری شانگهای 2019

به دلیل اختلافات ایدئولوژیکی ، پاکستان در دهه 1950 با اتحاد جماهیر شوروی مخالفت کرد . در طول جنگ شوروی و افغانستان در دهه 1980 ، پاکستان یکی از نزدیکترین متحدان ایالات متحده بود. [176] [182] روابط بین پاکستان و روسیه از سال 1999 بسیار بهبود یافته است و همکاری در بخشهای مختلف افزایش یافته است. [183] پاکستان با ایالات متحده رابطه "خاموش و روشن" دارد. یکی از متحدان نزدیک ایالات متحده در دوران جنگ سرد ، روابط پاکستان با ایالات متحده در دهه 1990 هنگامی که ایالات متحده به دلیل توسعه هسته ای مخفی پاکستان تحریم کرد ، تیره شد. [184] از 11 سپتامبر، پاکستان متحد نزدیک ایالات متحده در موضوع مبارزه با تروریسم در مناطق خاورمیانه و جنوب آسیا بوده است و ایالات متحده از پاکستان با پول و تسلیحات کمک می کند. [185] [186] در ابتدا ، جنگ علیه تروریسم به رهبری ایالات متحده منجر به بهبود روابط شد ، اما این امر به دلیل اختلاف علایق و بی اعتمادی ناشی از آن در طول جنگ در افغانستان و مسائل مربوط به تروریسم ، متشنج شد. [187]

پاکستان روابط دیپلماتیک با اسرائیل ندارد . [188] با این وجود ، برخی از شهروندان اسرائیلی با ویزای توریستی از این کشور دیدن کرده اند. [189] با این حال ، تبادل نظر بین دو کشور صورت گرفت که از ترکیه به عنوان مجرای ارتباطی استفاده می کردند. [190] با وجود اینکه پاکستان تنها کشوری در جهان است که روابط دیپلماتیک خود را با ارمنستان برقرار نکرده است ، اما هنوز یک جامعه ارمنی در پاکستان زندگی می کند. [191] پاکستان علیرغم برخی از مشکلات اولیه در روابط آنها با بنگلادش روابط گرم داشت.

روابط با چین

حسین شهید سهروردی ، نخست وزیر پاکستان و ژو انلای ، نخست وزیر چین ، پیمان دوستی بین چین و پاکستان را امضا کردند. پاکستان میزبان بزرگترین سفارت چین است. [192]

پاکستان یکی از اولین کشورهایی بود که با جمهوری خلق چین روابط دیپلماتیک رسمی برقرار کرد و این رابطه از زمان جنگ چین با هند در سال 1962 همچنان قوی است و یک رابطه ویژه را ایجاد کرد. [193] از 1960s به 1980s، پاکستان تا حد زیادی چین در رسیدن به کشورهای بزرگ جهان کمک کرده و کمک کرده، رئیس جمهور آمریکا نیکسون را سفر رسمی به چین است. [193] با وجود تغییر دولت ها در پاکستان و نوسانات در وضعیت منطقه ای و جهانی ، سیاست چین در پاکستان همچنان عامل غالب در همه زمان ها است. [193]در مقابل ، چین بزرگترین شریک تجاری پاکستان است و همکاری اقتصادی با سرمایه گذاری چشمگیر چین در توسعه زیرساخت های پاکستان مانند بندر آب های عمیق پاکستان در گوادر ، رونق یافته است . روابط دوستانه چین و پاکستان به اوج خود رسید زیرا هر دو کشور 51 توافقنامه و تفاهم نامه (تفاهم نامه) در سال 2015 برای همکاری در زمینه های مختلف امضا کردند. [194] هر دو کشور در سال 2000 توافقنامه تجارت آزاد را امضا کردند و پاکستان همچنان به عنوان پل ارتباطی چین با جهان اسلام عمل می کند. [195] در سال 2016 ، چین اعلام کرد که یک ائتلاف ضد تروریسم با پاکستان ، افغانستان و تاجیکستان ایجاد می کند. [196]در دسامبر 2018 ، دولت پاکستان از اردوهای بازآموزی چین برای یک میلیون مسلمان اویغور دفاع کرد . [197] [198]

تأکید بر روابط با جهان اسلام

پس از استقلال ، پاکستان روابط دو جانبه خود را با دیگر کشورهای مسلمان به شدت دنبال کرد [199] و برای رهبری جهان اسلام یا حداقل برای رهبری در تلاش برای دستیابی به وحدت تلاش فعالانه ای کرد . [200] علی برادران به پروژه پاکستان به عنوان رهبر طبیعی جهان اسلام، در بخش مورد با توجه به نیروی انسانی خود را بزرگ و قدرت نظامی بود. [201] از بالا به رتبه بندی مسلم لیگ رهبر، Khaliquzzaman ، اعلام کرد که پاکستان را با هم تمام کشورهای مسلمان به ارمغان می آورد Islamistan - یک نهاد پان اسلامی. [202]

چنین تحولاتی (همراه با ایجاد پاکستان) با موافقت آمریکا روبرو نشد و کلمنت اتلی ، نخست وزیر بریتانیا در آن زمان نظر بین المللی را ابراز داشت و اظهار داشت که آرزو دارد هند و پاکستان دوباره متحد شوند. [203] از آنجایی که در آن زمان بیشتر کشورهای عربی در حال بیداری ناسیونالیستی بودند ، برای آرمان های پان اسلامی پاکستان چندان جاذبه ای وجود نداشت. [204] برخی از کشورهای عربی پروژه "اسلامستان" را تلاش پاکستان برای تسلط بر دیگر کشورهای مسلمان می دانستند. [205]

پاکستان به شدت از حق تعیین سرنوشت برای مسلمانان در سراسر جهان دفاع می کند. تلاش های پاکستان برای جنبش های استقلال اندونزی ، الجزایر ، تونس ، مراکش و اریتره قابل توجه بود و در ابتدا منجر به روابط نزدیک بین این کشورها و پاکستان شد. [206] با این حال، پاکستان همچنین مغز متفکر حمله به شهرستان افغان از جلال آباد در طول جنگ داخلی در افغانستان به وجود برقراری حکومت اسلامی. پاکستان آرزو داشت "انقلاب اسلامی" را برانگیزد که از مرزهای ملی فراتر رود و پاکستان ، افغانستان و آسیای مرکزی را در بر بگیرد. [207]

از سوی دیگر ، روابط پاکستان با ایران گاه به دلیل تنش های فرقه ای تیره شده است. [208] ایران و عربستان سعودی از پاکستان به عنوان میدان نبرد برای جنگ فرقه ای نیابتی خود استفاده کردند و در دهه 1990 حمایت پاکستان از سازمان سنی طالبان در افغانستان برای ایران شیعه که با افغانستان تحت کنترل طالبان مخالفت می کرد ، مشکل ساز شد . [209] تنش ها بین ایران و پاکستان در سال 1998 هنگامی افزایش یافت که ایران پاکستان را به جنایت جنگی متهم کرد پس از آنکه هواپیماهای جنگی پاکستان آخرین پایگاه شیعه افغانستان را در حمایت از طالبان بمباران کردند. [210]

پاکستان یکی از اعضای مentialثر و مingسس سازمان همکاری اسلامی (OIC) است. حفظ روابط فرهنگی ، سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی با جهان عرب و دیگر کشورهای جهان اسلام از عوامل حیاتی سیاست خارجی پاکستان است. [211]

تقسیمات اداری

تقسیم اداری سرمایه، پایتخت جمعیت
 بلوچستان کویته 12،344،408
 پنجاب لاهور 110،126،285
 سند کراچی 47،886،051
 خیبر پختونخوا پیشاور 40،525،047
 گیلگیت-بالتیستان گیلگیت 1،800،000
 آزاد کشمیر مظفرآباد 4،567،982
پایتخت اسلام آباد اسلام آباد 2،851،868

جمهوری پارلمانی فدرال دولت، پاکستان یک فدراسیون که شامل است چهار استان : پنجاب ، خیبر پختونخوا، سند و بلوچستان، [212] و سه سرزمین : ناحیه پایتختی اسلامآباد ، گلگت-بلتستان و کشمیر آزاد . دولت پاکستان تمرینات عملا بیش از صلاحیت مناطق مرزی و بخش های غربی از مناطق کشمیر ، که به شخصیت های سیاسی جداگانه سازمان کشمیر آزاد و گلگت-بلتستان(مناطق شمالی سابق). در سال 2009، انتساب قانون اساسی ( گلگت-بلتستان توانمندسازی و خود حکومت سفارش ) اعطا گلگت-بلتستان وضعیت نیمه استانی ، به آن خود دولت است. [213]

دولت محلی سیستم متشکل از یک سیستم سه لایه مناطق ، تحصیل ، و شوراهای اتحادیه ، با بدن انتخاب در هر ردیف. [214] در مجموع حدود 130 ناحیه وجود دارد که آزاد کشمیر دارای ده [215] و گیلگیت بلتیستان هفت منطقه است. [216]

نقشه چهار استان و سه سرزمین فدرال پاکستان قابل کلیک است.
Balochistan (Pakistan)Punjab (Pakistan)SindhIslamabad Capital TerritoryKhyber PakhtunkhwaKhyber PakhtunkhwaAzad KashmirGilgit-BaltistanA clickable map of Pakistan exhibiting its administrative units.
About this image


اجرای قانون توسط یک شبکه مشترک از جامعه اطلاعاتی با حوزه قضایی محدود به استان یا قلمرو مربوطه انجام می شود. اداره اطلاعات ملی مختصات هوش کسب اطلاعات در هر دو سطح فدرال و استانی؛ از جمله FIA ، IB ، پلیس راه و نیروهای شبه نظامی مانند رنجرز پاکستان و سپاه مرزی . [217]

آژانس اطلاعاتی "برتر" پاکستان ، اطلاعات بین سرویس ها (ISI) ، درست یک سال پس از استقلال پاکستان در 1947 تشکیل شد. [218] ABC News Point در 2014 گزارش داد که ISI به عنوان برترین سازمان اطلاعاتی در جهان [219] در حالی که Zee News ISI را به عنوان پنجمین قدرتمندترین سازمان اطلاعاتی جهان در رتبه پنجم قرار داد. [220]

سیستم دادگاه به عنوان یک سلسله مراتب با سازمان یافته، دیوان عالی کشور در راس، که در زیر می بالا دادگاه ، فدرال شریعت دادگاه (یکی در هر استان و یکی در پایتخت فدرال)، منطقه دادگاه (یکی در هر منطقه)، قضایی دادرس دادگاهها (در هر شهر و شهر) ، دادگاههای جنایی اجرایی و دادگاههای مدنی. قانون مجازات صلاحیت محدود در مناطق قبیله ای، که در آن قانون تا حد زیادی از آداب و رسوم قبیله ای مشتق شده است. [217] [221]

درگیری کشمیر

مناطق نشان داده شده با رنگ سبز مناطق تحت کنترل پاکستان است.

کشمیر یعنی ترین منطقه شمال غرب جنوب عمده آسیا است اختلافات ارضی است که مانع روابط بین هند و پاکستان. این دو کشور حداقل در سه سال متوالی در سالهای 1947 ، 1965 و 1971 حداقل سه جنگ متعارف گسترده داشته اند . درگیری در سال 1971 شاهد بی قید و شرط پاکستان تسلیم و یک معاهده که پس از آن به رهبری استقلال بنگلادش . [222] سایر درگیری ها و درگیری های نظامی جدی شامل تماس های مسلحانه در آن شده استیخچال Siachen (1984) و Kargil (1999). [168] در حدود 45.1 درصد از منطقه کشمیر است کنترل هند، که همچنین ادعا می کند کل ایالت جامو و کشمیر، از جمله بسیاری از جامو، دره کشمیر ، لاداخ و سیاچن . [168] این ادعا با کشور پاکستان است مورد بحث، که کنترل حدود 38.2 درصد از منطقه کشمیر ، منطقه شناخته شده به عنوان کشمیر آزاد و گلگت-بلتستان . [168] [223]

آزاد کشمیر بخشی از کشمیر تحت کنترل پاکستان است.

هند بر اساس ابزار الحاق کشمیر را ادعا می کند - یک توافق حقوقی با رهبران کشمیر که توسط مهاراجه هاری سینگ اجرا شد و او موافقت کرد منطقه را به هند واگذار کند. [224] پاکستان بر اساس اکثریت مسلمان و جغرافیا ، کشمیر را ادعا می کند ، همان اصولی که برای ایجاد دو دولت مستقل اعمال شد. [225] هند در 1 ژانویه 1948 این اختلاف را به سازمان ملل متحد ارجاع داد. [226] در قطعنامه ای که در سال 1948 تصویب شد ، مجمع عمومی سازمان ملل از پاکستان خواست تا بیشتر نیروهای خود را به عنوان یک همه پرسی برگزار کند. با این حال ، پاکستان نتوانست منطقه را تخلیه کند و الفآتش بس در سال 1949 برقرار شد و یک خط کنترل (LoC) ایجاد کرد که کشمیر را بین دو کشور تقسیم کرد . [227] هند از ترس جدا شدن اکثریت مسلمانان کشمیر از هند ، اجازه برگزاری همه پرسی در منطقه را نداد. کریشنا منون ، وزیر دفاع هند ، در بیانیه ای این موضوع را تأیید کرد و گفت: "کشمیر به پیوستن به پاکستان رای می دهد و هیچ دولت هند مسئول موافقت با همه پرسی زنده نخواهد ماند." [228]

پاکستان ادعا می کند که موضع آن این است که مردم جامو و کشمیر حق تعیین آینده خود را از طریق انتخابات بی طرفانه و به دستور سازمان ملل متحد دارند [229] در حالی که هند با اشاره به سیملا اعلام کرده است که کشمیر بخشی جدایی ناپذیر از هند است. توافقنامه (1972) و این واقعیت که انتخابات به طور منظم برگزار می شود. [230] در تحولات اخیر ، برخی گروه های مستقل کشمیری معتقدند که کشمیر باید از هند و پاکستان مستقل باشد. [168]

اجرای قانون

اجرای قانون در پاکستان است که توسط شبکه مشترک از چندین سازمان پلیس فدرال و استانی انجام شده است. چهار استان و ناحیه پایتختی اسلامآباد (ICT) هر کدام یک نیروی پلیس غیرنظامی با صلاحیت گسترش تنها به استان مربوطه یا منطقه. [139] در سطح فدرال ، تعدادی از سازمان های اطلاعاتی غیرنظامی با حوزه های قضایی سراسری از جمله آژانس تحقیقات فدرال (FIA) ، اداره اطلاعات (IB) ، و گشت بزرگراه ، و چندین نیروی شبه نظامی مانند گارد ملی وجود دارد. (مناطق شمالی ) ، تکاوران (پنجاب و سند) و سپاه مرزی (خیبر پختونخوا و بلوچستان).

ارشدترین افسران تمام نیروهای پلیس غیرنظامی نیز بخشی از خدمات پلیس را تشکیل می دهند ، که بخشی از خدمات ملکی پاکستان است. یعنی ، چهار سرویس پلیس استان شامل پلیس پنجاب ، پلیس سند ، پلیس خیبرپختونخوا و پلیس بلوچستان وجود دارد . همه آنها توسط بازرسان ارشد منصوب اداره می شوند . ICT دارای م policeلفه پلیس خاص خود به نام پلیس پایتخت است تا نظم و قانون را در پایتخت حفظ کند. CID هتشس هستند تحقیقات جرم و جنایتاین واحد را تشکیل می دهند و بخش مهمی از خدمات پلیس استان را تشکیل می دهند .

اجرای قانون در پاکستان همچنین دارای یک گشت بزرگراه که مسئول اجرای ترافیک و ایمنی قوانین، امنیت و بهبود در درون استانی پاکستان شبکه بزرگراه . در هر یک از خدمات پلیس استان ، واحدهای مربوط به پلیس نخبگان تحت رهبری NACTA- یک واحد پلیس ضد تروریسم و ​​همچنین ارائه اسکورت VIP-نگهداری می شود . در پنجاب و سند ، رنجرز پاکستان یک نیروی امنیتی داخلی است که هدف اصلی آن تامین و حفظ امنیت در مناطق جنگی و مناطق درگیری و همچنین حفظ نظم و قانون است که شامل کمک به پلیس می شود. [231] Theسپاه مرزی به همین منظور در خیبر پختونخوا و بلوچستان خدمت می کند. [231]

حقوق بشر

همجنس گرایی مردان در پاکستان غیرقانونی است و تا حبس ابد مجازات می شود. [232] در گزارش آزادی مطبوعات 2018 ، گزارشگران بدون مرز پاکستان را بر اساس آزادی مطبوعات از بین 180 کشور جهان در رتبه 139 قرار داد . [233] ایستگاه های تلویزیونی و روزنامه ها به طور معمول به دلیل انتشار هرگونه گزارش انتقادی از دولت یا ارتش تعطیل می شوند. [234]

نظامی

نیروی هوایی پاکستان را JF-17 Thunder در پرواز در مقابل از 8130 متر ارتفاع (26660 پا) نانگا پاربات

نیروهای مسلح پاکستان از نظر تعداد در خدمت تمام وقت با داشتن 651،800 پرسنل وظیفه فعال و 291،000 پرسنل شبه نظامی در برآورد آزمایشی در سال 2021 ، ششمین نیروی بزرگ جهان هستند. [235] آنها پس از استقلال به وجود آمدند. در سال 1947 ، و نظام نظامی از آن زمان تا کنون مکرراً بر سیاست ملی تأثیر گذاشته است. [163] زنجیره فرماندهی ارتش تحت کنترل کمیته فرماندهان ستاد مشترک است . همه شعب کارهای مشترک ، هماهنگی ، تدارکات نظامی و مأموریت های مشترک تحت مقر ستاد مشترک است . [236] ستاد مشترک HQاز مقر هوایی ، نیروی دریایی و GHQ ارتش در مجاورت منطقه نظامی راولپندی تشکیل شده است . [237]

مشترک ستاد رئیس کمیته ستاد بالاترین است افسر اصل در نیروهای مسلح، و مشاور ارشد نظامی به دولت غیر نظامی هر چند رئیس ندارد قدرت را بر سه شاخه از نیروهای مسلح. [236] رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا کنترل ارتش از JS HQ و حفظ ارتباطات استراتژیک بین ارتش و دولت غیر نظامی است. [236] از سال 2021 ، CJCSC ژنرال ندیم رضا [238] در کنار فرمانده ستاد ارتش ژنرال قمر جاوید باجوا ، [239] رئیس ستاد نیروی دریایی دریاسالار محمد امجد خان نیازی ، [240] و رئیس ستاد هوایی مارشال ظاهر احمد بابر ، فرمانده نیروی هوایی . [241] شاخه های اصلی ارتش ، نیروی هوایی و نیروی دریایی هستند که توسط تعداد زیادی از نیروهای شبه نظامی در کشور پشتیبانی می شوند. [242] کنترل بر زرادخانه های استراتژیک ، استقرار ، استخدام ، توسعه ، رایانه های نظامی و فرماندهی و کنترل مسئولیتی است که بر عهده اداره فرماندهی ملی استکه بر سیاست هسته ای به عنوان بخشی از حداقل بازدارندگی معتبر نظارت داشت . [98]

ایالات متحده ، ترکیه و چین روابط نظامی نزدیکی دارند و به طور مرتب تجهیزات نظامی و انتقال فناوری به پاکستان صادر می کنند. [243] گاه به گاه تدارکات مشترک و بازی های مهم جنگی توسط ارتش چین و ترکیه انجام می شود. [242] [244] اساس فلسفی طرح نظامی در قانون اساسی در مواقع اضطراری معرفی شده است ، اما هرگز تحمیل نشده است. [245]

تاریخ نظامی

از سال 1947 پاکستان در چهار جنگ متعارف شرکت کرده است ، اولین جنگ در کشمیر با کنترل پاکستان بر کشمیر غربی ، ( کشمیر آزاد و گیلگیت - بالتستان ) و هند با حفظ کشمیر شرقی (جامو و کشمیر و لاداخ) رخ داد. مشکلات سرزمینی سرانجام منجر به جنگ متعارف دیگری در سال 1965 شد. در مورد مسئله پناهندگان بنگالی که منجر به جنگ دیگری در سال 1971 شد و منجر به تسلیم بدون قید و شرط پاکستان در شرق پاکستان شد . [246] تنش ها در کارگیل دو کشور را به این منطقه کشاندآستانه جنگ . [99] از سال 1947 مشکلات ارضی حل نشده با افغانستان شاهد درگیری های مرزی بود که بیشتر در مرز کوهستانی نگه داشته می شد . در سال 1961، ارتش و جامعه اطلاعاتی دفع حمله افغان در منطقه باجور در نزدیکی خط دیورند مرز. [247]

افزایش تنش ها با همسایه اتحاد جماهیر شوروی در دخالت خود را در افغانستان، جامعه اطلاعاتی پاکستان ، عمدتا ISI ، سیستماتیک هماهنگ منابع آمریکا به مجاهدین افغان و جنگجویان خارجی در برابر حضور اتحاد جماهیر شوروی در منطقه است. گزارشات نظامی نشان می دهد که نیروهای PAF با نیروی هوایی اتحاد جماهیر شوروی ، که در جریان درگیری توسط نیروی هوایی افغانستان پشتیبانی می شود ، مشارکت داشته است . یکی از آنها متعلق به الکساندر روتسکوی بود . [248]پاکستان جدای از درگیری های خود ، شرکت کننده فعال در ماموریت های حافظ صلح سازمان ملل متحد بوده است . این هواپیما نقش مهمی در نجات سربازان آمریکایی گرفتار از موگادیشو ، سومالی ، در سال 1993 در عملیات مار گوتیک داشت . [249] [250] بر اساس گزارشات سازمان ملل متحد ، ارتش پاکستان پس از اتیوپی و هند ، سومین نیرو است که در مأموریت های صلح جویی سازمان ملل متحد مشارکت دارد . [251]

پاکستان ارتش خود را در برخی از کشورهای عربی مستقر کرده است و در زمینه دفاع ، آموزش و ایفای نقش مشاوره ای فعالیت می کند. [252] PAF و نیروی دریایی ارتش در برابر اسرائیل در 's خلبانان جنگنده به طور داوطلبانه در کشورهای عربی خدمت کرد جنگ شش روزه (1967) و در کیپور جنگ یوم (1973). خلبانان جنگنده پاکستان در جنگ شش روزه ده هواپیمای اسرائیلی را سرنگون کردند. [249] در جنگ 1973 ، یکی از خلبانان PAF ، Flt. ستوان ستار الوی (با هواپیمای میگ 21) ، یک سراب نیروی هوایی اسرائیل را سرنگون کرد و مورد افتخار دولت سوریه قرار گرفت. [253] درخواست شده توسطپادشاهی سعودی در سال 1979، پاکستان نیروهای ویژه واحد، عملیات، و کماندوهای برای کمک به عجله شد نیروهای عربستان سعودی در مکه به رهبری عملیات از مسجد جامع . تقریباً دو هفته نیروهای ویژه سعودی و کماندوهای پاکستانی با شورشیانی که محوطه مسجد جامع را اشغال کرده بودند ، مبارزه کردند . [254] در سال 1991 ، پاکستان با جنگ خلیج فارس درگیر شد و 5000 نیروی نظامی را به عنوان بخشی از ائتلاف تحت رهبری آمریکا ، مخصوصاً برای دفاع از عربستان سعودی اعزام کرد . [255]

علیرغم تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه بوسنی ، ژنرال جاوید نصیر از ISI سلاح های ضد تانک و موشک هایی را به مجاهدین بوسنی منتقل کرد که این امر به نفع مسلمانان بوسنی تبدیل شد و صرب ها را مجبور به محاصره کرد. تحت رهبری نصیر ، ISI همچنین در حمایت از مسلمانان چینی در استان سین کیانگ ، گروه های مسلمان شورشی در فیلیپین و برخی گروه های مذهبی در آسیای مرکزی مشارکت داشت . [256]

از سال 2004 ، ارتش در استان خیبر پختونخوا ، عمدتا علیه جناح های تحریک طالبان درگیر شورش است . [257] عملیات عمده انجام شده توسط ارتش شامل عملیات رعد و برق سیاه ، عملیات راه نجات و عملیات ضرب ازب است . [258]

بر اساس گزارش SIPRI ، پاکستان نهمین دریافت کننده و واردکننده بزرگ سلاح بین 2012-2016 بود. [259]

اقتصاد

نشانگرهای اقتصادی
تولید ناخالص داخلی ( PPP ) 1.254 تریلیون دلار (2019) [9]
تولید ناخالص داخلی (اسمی) 284.2 میلیارد دلار (2019) [260]
رشد تولید ناخالص داخلی واقعی 3.29 ((2019) [261]
تورم CPI 10.3 ((2019) [262]
بیکاری 5.7 ((2018) [263]
میزان مشارکت نیروی کار 48.9 ((2018) [264]
مجموع بدهی عمومی 106 میلیارد دلار (2019)
ثروت ملی 465 میلیارد دلار (2019) [265]

اقتصاد پاکستان است 23-بزرگترین در جهان از نظر برابری قدرت خرید (PPP)، و 42-بزرگترین از نظر اسمی تولید ناخالص داخلی . اقتصاددانان تخمین می زنند که پاکستان بخشی از ثروتمندترین منطقه جهان در هزاره اول میلادی بوده و دارای بیشترین اقتصاد از نظر تولید ناخالص داخلی است. این مزیت در قرن 18 از بین رفت زیرا سایر مناطق مانند چین و اروپای غربی به جلو پیش رفتند. [266] پاکستان یک کشور در حال توسعه محسوب می شود [267] و یکی از یازده بعدی است ، گروهی از یازده کشور که به همراه BRICs، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به بزرگترین اقتصادهای جهان در قرن 21 دارند. [268] در سالهای اخیر ، پس از چند دهه بی ثباتی اجتماعی ، از سال 2013 ، نقایص جدی در مدیریت کلان و اقتصاد کلان نامتعادل در خدمات اساسی مانند حمل و نقل ریلی و تولید انرژی الکتریکی ایجاد شده است. [269] اقتصاد نیمه صنعتی در نظر گرفته می شود که دارای مراکز رشد در امتداد رودخانه سند است . [270] [271] [272] اقتصادهای متنوع مراکز شهری کراچی و پنجاببا مناطق کمتر توسعه یافته در سایر نقاط کشور ، به ویژه در بلوچستان ، همزیستی دارد. [271] بر اساس شاخص پیچیدگی اقتصادی ، پاکستان 67 مین اقتصاد بزرگ صادراتی در جهان و 106 اقتصاد پیچیده ترین است. [273] در طول سال مالی 2015-16 ، صادرات پاکستان 20.81 میلیارد دلار آمریکا و واردات 44.76 میلیارد دلار آمریکا بود ، که منجر به تراز تجاری منفی 23.96 میلیارد دلار شد. [274]

مجسمه گاو نر در خارج از بورس اوراق بهادار پاکستان ، اسلام آباد ، پاکستان

از سال 2019 ، تولید ناخالص داخلی اسمی پاکستان 284.2 میلیارد دلار آمریکا تخمین زده می شود . تولید ناخالص داخلی توسط PPP است US $ 1254000000000. برآورد اسمی تولید ناخالص داخلی سرانه است ایالات متحده $ 1،388، از تولید ناخالص داخلی (PPP) / سرانه است ایالات متحده $ 6،016 ( دلار بین المللی[9] با توجه به بانک جهانی ، پاکستان موقوفات مهم استراتژیک و پتانسیل توسعه است. افزایش روزافزون جوانان پاکستان برای این کشور هم سود احتمالی جمعیتی و هم چالشی برای ارائه خدمات و اشتغال کافی فراهم می کند. [275]21.04 درصد از مردم زیر خط فقر بین المللی 1.25 دلار آمریکا زندگی می کنند. نرخ بیکاری در بین افراد 15 سال به بالا 5/5 درصد است. [276] پاکستان دارای 40 میلیون شهروند طبقه متوسط ​​است که پیش بینی می شود تا سال 2050 به 100 میلیون نفر برسد. [277] گزارش سال 2015 منتشر شده توسط بانک جهانی اقتصاد پاکستان را با قدرت خرید و قدرت خرید در رده بیست و چهارم (278] بزرگترین در جهان قرار داد. 41 بزرگترین [279] از نظر مطلق. این دومین اقتصاد بزرگ آسیای جنوبی است که حدود 15.0 درصد از تولید ناخالص داخلی منطقه را تشکیل می دهد . [280]

سال مالی رشد تولید ناخالص داخلی [281] نرخ تورم [282]
2013-14 Increase4.05 108.6
2014-15 Increase4.06 104.5٪
2015-16 Increase4.56 102.9
2016-17 Increase5.37 104.2
2017–18 Increase5.79 103.8

رشد اقتصادی پاکستان از ابتدا تا کنون متفاوت بوده است. این روند در دوره های دموکراتیک کند بوده است ، اما در سه دوره حکومت نظامی قوی بوده است ، اگرچه پایه و اساس رشد پایدار و عادلانه شکل نگرفته است. [80] اوایل تا اواسط دهه 2000 دوره اصلاحات سریع اقتصادی بود . دولت هزینه های عمرانی را افزایش داد که باعث کاهش 10 درصدی فقر و افزایش 3 درصدی تولید ناخالص داخلی شد. [139] [283] اقتصاد از سال 2007 دوباره سرد شد. [139] تورم در سال 2008 به 25.0 درصد رسید ، [284] و پاکستان برای جلوگیری از ورشکستگی احتمالی به سیاست مالی مورد حمایت صندوق بین المللی پول وابسته بود . [285]یک سال بعد ، بانک توسعه آسیایی گزارش داد که بحران اقتصادی پاکستان در حال کاهش است. [286] نرخ تورم برای سال مالی 2010-11 ، 14.1 درصد بود. [287] از سال 2013 ، به عنوان بخشی از برنامه صندوق بین المللی پول ، رشد اقتصادی پاکستان افزایش یافته است. در سال 2014 گلدمن ساکس پیش بینی کرد که اقتصاد پاکستان را 15 بار در 35 سال آینده رشد برای تبدیل شدن به اقتصاد 18-بزرگترین در جهان تا سال 2050. [288] در کتاب 2016 خود، ظهور و سقوط ملل ، Ruchir شارمااقتصاد پاکستان در مرحله "برخاست" نامیده می شود و چشم انداز آینده تا سال 2020 "بسیار خوب" نامیده می شود. شارما تغییر پاکستان را از "کشوری با درآمد کم به یک کشور با درآمد متوسط ​​در پنج سال آینده" نامید. [289]

سهم تولید ناخالص داخلی جهان (PPP) [290]
سال اشتراک گذاری
1980 0.54
1990 0.72
2000 0.74
2010 0.79
2017 0.83

پاکستان یکی از بزرگترین تولید کنندگان کالاهای طبیعی است و بازار کار این کشور دهمین بازار بزرگ در جهان است. دیاسپورای 7 میلیون نفری پاکستانی در سالهای 2015-16 ، 19.9 میلیارد دلار به اقتصاد این کشور کمک کرد. [291] [292] [293] کشورهای اصلی منبع حواله به پاکستان عبارتند از: امارات متحده عربی . ایالات متحده؛ عربستان سعودی؛ کشورهای حاشیه خلیج فارس (بحرین ، کویت ، قطر و عمان) ؛ استرالیا؛ کانادا ؛ ژاپن ؛ انگلستان ؛ نروژ ؛ و سوئیس [294] [295] به گفته سازمان تجارت جهانی ، سهم پاکستان از صادرات کلی جهان رو به کاهش است. این تنها 0.13 in در 2007 بود. [296]

بخش کشاورزی و بخش اول

استخراج معادن سطحی در سند . پاکستان از سوی نشریه فوربس به عنوان "عربستان سعودی زغال سنگ" شناخته شده است . [297]

ساختار اقتصاد پاکستان از بخش کشاورزی عمدتاً به پایگاه خدمات قوی تبدیل شده است. کشاورزی در سال 2015 تنها 20.9 درصد از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده است. [298] با این وجود ، طبق گزارش سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد ، پاکستان در سال 2005 ، 21.591.400 تن گندم ، بیشتر از تمام آفریقا (20304.585 تن) و تقریباً به اندازه تمام آمریکای جنوبی (24.557.784 تن متریک) تولید کرده است. به [299] اکثریت مردم به طور مستقیم یا غیر مستقیم به این بخش وابسته هستند. 43.5 درصد نیروی کار شاغل را تشکیل می دهد و بزرگترین منبع درآمد ارزی است. [298] [300]

بخش عمده ای از صادرات تولیدی کشور به مواد اولیه مانند پنبه و پوستهایی که بخشی از بخش کشاورزی هستند وابسته است ، در حالی که کمبود عرضه و اختلال در بازار محصولات کشاورزی باعث ایجاد فشارهای تورمی می شود. این کشور همچنین پنجمین تولید کننده بزرگ پنبه است ، با تولید پنبه 14 میلیون عدد از ابتدای متوسط ​​1.7 میلیون عدد در اوایل دهه 1950 ؛ در نیشکر خودکفا است ؛ و چهارمین تولید کننده بزرگ شیر در جهان است. منابع زمین و آب به طور نسبی افزایش نیافته اند ، اما افزایش عمدتا به دلیل افزایش بهره وری نیروی کار و کشاورزی صورت گرفته است. پیشرفت عمده در تولید محصولات زراعی در اواخر دهه 1960 و 1970 به دلیل انقلاب سبز رخ دادکه سهم بسزایی در افزایش زمین و عملکرد گندم و برنج داشت. چاههای لوله خصوصی منجر به افزایش 50 درصدی شدت محصول شد که با کشت تراکتور افزایش یافت. در حالی که چاه های لوله ای 50 درصد عملکرد محصول را افزایش می دهد ، تنوع بالا (HYVs) گندم و برنج منجر به عملکرد 50-60 درصد بیشتر می شود. [301] صنعت گوشت 1.4 درصد از تولید ناخالص داخلی کلی را تشکیل می دهد. [302]

صنعت

کارخانه مونتاژ تلویزیون در لاهور . بخش صنعتی پاکستان حدود 20.3 درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می دهد و تحت سلطه شرکت های کوچک و متوسط ​​است . [303]

صنعت دومین بخش بزرگ اقتصاد است که 19.74 درصد از تولید ناخالص داخلی و 24 درصد از کل اشتغال را به خود اختصاص داده است. تولید بزرگ در مقیاس بزرگ (LSM) ، با 12.2 درصد تولید ناخالص داخلی ، بر بخش کلی تسلط دارد و 66 درصد سهم بخشی را به خود اختصاص داده و پس از آن تولید در مقیاس کوچک که 4.9 درصد از کل تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده است. صنعت سیمان پاکستان نیز به دلیل تقاضای افغانستان و بخش املاک داخلی به سرعت در حال رشد است. در سال 2013 پاکستان 7،708،557 تن سیمان صادر کرد. [304] پاکستان دارای ظرفیت نصب 44،768،250 تن متریک سیمان و 42،636،428 تن کلینکر است. در سال 2012 و 2013 ، صنعت سیمان در پاکستان سودآورترین بخش اقتصاد شد. [305]

صنعت نساجی دارای موقعیت محوری در بخش تولید پاکستان است. در آسیا ، پاکستان هشتمین صادرکننده بزرگ محصولات نساجی است که 9.5 درصد به تولید ناخالص داخلی کمک می کند و برای 15 میلیون نفر (حدود 30 درصد از 49 میلیون نفر نیروی کار) اشتغال ایجاد می کند. پاکستان چهارمین تولید کننده پنبه با سومین ظرفیت نخ ریسی در آسیا پس از چین و هند است و 5 درصد به ظرفیت ریسندگی جهانی کمک می کند. [306]چین دومین خریدار بزرگ منسوجات پاکستانی است و در سال مالی گذشته 1.527 میلیارد دلار منسوجات وارد کرده است. بر خلاف ایالات متحده ، که بیشتر منسوجات با ارزش افزوده وارد می شود ، چین فقط نخ و پارچه های پنبه ای را از پاکستان خریداری می کند. در سال 2012 ، محصولات نساجی پاکستان 3.3 or یا 1.07 میلیارد دلار از کل واردات نساجی از انگلستان ، 12.4 or یا 4.61 میلیارد دلار از کل واردات نساجی چین ، 3.0 all از کل واردات نساجی ایالات متحده (2.980 میلیون دلار) ، 1.6 total از کل واردات نساجی آلمان را شامل می شد. (880 میلیون دلار) و 0.7 درصد از کل واردات نساجی هند (888 میلیون دلار). [307]

خدمات

افق صعودی کراچی با چندین آسمان خراش در حال ساخت.

بخش خدمات 58.8 درصد از تولید ناخالص داخلی [298] را تشکیل می دهد و به عنوان محرک اصلی رشد اقتصادی ظاهر شده است. [308] جامعه پاکستان مانند دیگر کشورهای در حال توسعه یک جامعه مصرف محور است و تمایل زیادی برای مصرف دارد. نرخ رشد بخش خدمات بیشتر از نرخ رشد بخش کشاورزی و صنعت است. بخش خدمات 54 درصد از تولید ناخالص داخلی در سال 2014 و کمی بیش از یک سوم کل اشتغال را به خود اختصاص داده است. بخش خدمات پیوندهای قوی با سایر بخشهای اقتصاد دارد. این نهاده های ضروری را برای بخش کشاورزی و بخش تولید فراهم می کند. [309] بخش فناوری اطلاعات پاکستان به عنوان یکی از سریع ترین بخش های رشد در پاکستان در نظر گرفته می شود. مجمع جهانی اقتصاد، ارزیابی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در این کشور ، پاکستان را در بین 139 کشور جهان در "شاخص آمادگی شبکه ای 2016" در رتبه 110 قرار داد. [310]

از ماه مه سال 2020 ، پاکستان حدود 82 میلیون کاربر اینترنت دارد ، که این کشور را به نهمین جمعیت بزرگ کاربران اینترنت در جهان تبدیل کرده است. [311] [312] نرخ رشد فعلی و روند اشتغال نشان می دهد که فناوری اطلاعات و ارتباطات پاکستان (ICT) صنعت علامت میلیارد $ 10 تا سال 2020. تجاوز [313] بخش کارکنان 12،000 و تعداد را در میان پنج کشورهای مستقل. [314] این کشور همچنین عملکرد صادراتی خود را در زمینه خدمات مخابراتی ، رایانه ای و اطلاعاتی بهبود بخشیده است ، زیرا سهم صادرات آنها از 8.2 درصد در سال 2005-2006 به 12.6 درصد در سال 2012-13 رسیده است. این رشد بسیار بهتر از چین است که سهم آن در صادرات خدمات به ترتیب 3 و 7.7 درصد برای مدت مشابه بوده است.[315]

گردشگری

دریاچه سیفول ملوک ، واقع در انتهای شمالی دره کاغان ، نزدیک شهر ناران در پارک ملی سیفول ملوک .
مسجد بادشاهی در سال 1671 توسط مغولان راه اندازی شد و در فهرست میراث جهانی ثبت شده است .

پاکستان با فرهنگ ها ، مردم و چشم اندازهای متنوع خود ، در سال 2018 حدود 6.6 میلیون گردشگر خارجی را به خود جلب کرد ، [316] که از دهه 1970 هنگامی که تعداد بی سابقه ای از گردشگران خارجی به دلیل محبوبیت مسیر هیپی پذیرفته شد ، کاهش چشمگیری را نشان می دهد . این مسیر هزاران اروپایی و آمریکایی را در دهه های 1960 و 1970 جذب کرد که از طریق زمین از طریق ترکیه و ایران به هند از طریق پاکستان سفر کردند. [317] مقاصد اصلی انتخابی برای این گردشگران گذر خیبر ، پیشاور ، کراچی ، لاهور ، سوات و راولپندی بود . [318]پس از انقلاب ایران و جنگ اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان ، اعداد و ارقام بعدی کاهش یافت . [319]

جاذبه های گردشگری پاکستان از حرا در جنوب تا ایستگاه های تپه ای هیمالیا در شمال شرقی را شامل می شود. مقاصد گردشگری این کشور از ویرانه های بودایی تخت بهی و تاکسیلا گرفته تا شهرهای 5000 ساله تمدن دره سند مانند موهنجو دارو و هاراپا را شامل می شود . [320] پاکستان خانه چندین قله کوهی بیش از 7000 متر (23000 پا) است. [321] بخش شمالی پاکستان دارای قلعه های قدیمی ، نمونه هایی از معماری باستانی ، و دره های هنزا و چیترال است که محل کوچکی از دوران قبل از اسلام است.جامعه کالاشا ادعای تبار از اسکندر مقدونی. [322] پایتخت فرهنگی پاکستان ، لاهور ، شامل نمونه های زیادی از معماری مغول مانند مسجد بادشاهی ، باغهای شالیمار ، مقبره جهانگیر و قلعه لاهور است .

در اکتبر 2006 ، درست یک سال پس از زلزله کشمیر در سال 2005 ، گاردین به منظور کمک به صنعت گردشگری این کشور آنچه را "پنج مکان برتر گردشگری در پاکستان" توصیف کرد ، منتشر کرد. [323] پنج مکان شامل تاکسیلا ، لاهور ، بزرگراه قراقروم ، کریم آباد و دریاچه سیفول ملوک بود . برای ترویج میراث فرهنگی منحصر به فرد پاکستان ، دولت جشنواره های مختلفی را در طول سال برگزار می کند. [324] در سال 2015 گزارش رقابت پذیری سفر و گردشگری مجمع جهانی اقتصاد ، پاکستان را 125 از 141 کشور رتبه بندی کرد. [325]

زیر ساخت

پاکستان در جلسات سالانه IWF و بانک جهانی در سال 2016 به عنوان بهترین کشور برای توسعه زیرساخت در جنوب آسیا شناخته شد. [326]

قدرت و انرژی هسته ای

سد تربلا ، بزرگترین سد پر از خاک در جهان ، در سال 1968 ساخته شد.

تا ماه مه 2021 ، نیروگاه هسته ای توسط شش نیروگاه تجاری هسته ای دارای مجوز تأمین می شود . [327] کمیسیون انرژی اتمی پاکستان (PAEC) تنها مسئول عامل این نیروگاه است، در حالی که سازمان تنظیم مقررات هسته ای پاکستان را تنظیم میکنند، از انرژی هسته ای است. [328] برق تولید شده توسط نیروگاه های هسته ای تجاری به منزله تقریبا 5.8 درصد از انرژی الکتریکی پاکستان، در مقایسه با 64.2٪ از سوخت های فسیلی ( نفت خام و گاز طبیعی)، 29.9٪ از برق آبی ، و 0.1 درصد از زغال سنگ . [329][330] پاکستان یکی از چهار کشور مسلح هسته ای (به همراه هند ، اسرائیل و کره شمالی ) است که طرف معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای نیست ، اما از اعضای خوب آژانس بین المللی انرژی اتمی است. به [331]

KANUPP-I ، یک CANDU نوع راکتور هسته ای، کانادا در اولین تجاری 1،971-کشور عرضه شد نیروگاه هسته ای . همکاری هسته ای چین و پاکستان در اوایل دهه 1980 آغاز شد. پس از توافق همکاری هسته ای چین و پاکستان در سال 1986 ، [332] چین برای انرژی و رشد صنعتی این کشور یک راکتور هسته ای به نام CHASNUPP-I در اختیار پاکستان قرار داد . در سال 2005 ، هر دو کشور پیشنهاد کردند که بر روی یک طرح مشترک امنیت انرژی کار کنند ، و خواستار افزایش بزرگ ظرفیت تولید به بیش از 160،000  مگاوات تا 2030 می شوند. بر اساس چشم انداز انرژی هسته ای 2050 ، دولت پاکستان قصد دارد ظرفیت تولید انرژی هسته ای را به 40،000  مگاوات برساند ،[333] 8900  مگاوات ما از آن تا سال 2030. [334]

پاکستان برای ماه اکتبر 2016 1135 مگاوات انرژی تجدیدپذیر تولید کرد. پاکستان انتظار دارد تا ابتدای سال 2019 3000 مگاوات انرژی تجدیدپذیر تولید کند. [335]

در ژوئن 2008 هسته ای مجتمع تجاری با کار بر روی زمین نصب و عملی کردن گسترش یافت چشمه-III و چشمه-IV راکتور در چشمه ، استان پنجاب ، هر کدام با 325-340 مگاوات و هزینه 129 میلیارد؛ که از آن 80 میلیارد از منابع بین المللی، عمدتا چین آمد. توافقنامه دیگری برای کمک چین در این پروژه در اکتبر 2008 امضا شد و به عنوان مقابله با توافق ایالات متحده و هند که به زودی پیش از آن برجسته شد ، برجسته شد . هزینه ارائه شده در آن زمان 1.7 میلیارد دلار آمریکا بود ، و وام خارجی آن 1.07 میلیارد دلار بود. در سال 2013 پاکستان دومین تبلیغ تجاری خود را تاسیس کردمجتمع هسته ای در کراچی با طرح راکتورهای اضافی ، مشابه آنچه در چشما وجود دارد . [336] انرژی الکتریکی است مختلف تولید شرکت های انرژی و به طور مساوی توسط توزیع تنظیم مقررات ملی برق (NEPRA) در میان چهار استان . با این حال، کراچی مبتنی بر K-برق و آب و توسعه برق (WAPDA) تولید بسیاری از انرژی الکتریکی در پاکستان علاوه بر جمع آوری درآمد در سراسر کشور استفاده می شود. [337] در سال 2014 ، پاکستان دارای تولید برق نصب شده بودظرفیت ~ 22797 مگاوات . [329]

حمل و نقل

صنعت حمل و نقل به حساب ~ 10.5٪ از تولید ناخالص داخلی این کشور است. [338]

بزرگراه ها

این بزرگراه از میان کوههای محدوده نمک عبور می کند

بزرگراه های پاکستان شبکه ای از بزرگراه های چند خطه ، سریع و با دسترسی کنترل شده در پاکستان هستند که تحت مالکیت ، نگهداری و اداره فدرال اداره ملی بزرگراه پاکستان قرار دارند . تا 20 فوریه 2020 ، 1882 کیلومتر بزرگراه در حال کار است ، در حالی که 1854 کیلومتر دیگر در دست ساخت یا برنامه ریزی است. همه بزرگراه ها در پاکستان با حرف "M" (برای "بزرگراه") از قبل ثابت شده اند و به دنبال آن شماره عددی منحصر به فرد بزرگراه خاص (با خط فاصله در وسط) ، به عنوان مثال "M-1". [339]

بزرگراه های پاکستان بخش مهمی از "پروژه کریدور تجاری ملی" پاکستان هستند ، [340] که هدف آن اتصال سه بندر پاکستان دریای عربستان ( بندر کراچی ، بندر قاسم و بندر گوادر ) از طریق بزرگراه ها و بزرگراه های ملی به بقیه کشور است. با افغانستان ، آسیای میانه و چین ارتباط برقرار کند. این پروژه در سال 1990 برنامه ریزی شده بود. پروژه کریدور اقتصادی پاکستان با هدف اتصال بندر گوادر و کاشغر (چین) با استفاده از بزرگراه های پاکستان ، بزرگراه های ملی و بزرگراه های سریع السیر انجام می شود .

بزرگراه ها

بزرگراه ها ستون فقرات سیستم حمل و نقل پاکستان را تشکیل می دهند. طول کل جاده 263،942 کیلومتر (164،006 مایل) 92٪ مسافران و 96٪ حمل و نقل داخلی را شامل می شود. خدمات حمل و نقل جاده ای عمدتا در اختیار بخش خصوصی است . اداره ملی بزرگراه مسئول نگهداری بزرگراه ها و بزرگراه های ملی است. سیستم بزرگراه و بزرگراه عمدتا به پیوندهای شمال به جنوب بستگی دارد که بنادر جنوبی را به استانهای پرجمعیت پنجاب و خیبر پختونخوا متصل می کند . اگرچه این شبکه تنها 4.6٪ از کل طول جاده را به خود اختصاص می دهد ، [298] 85٪ از ترافیک کشور را حمل می کند. [341] [342]

راه آهن

The Pakistan Railways, under the Ministry of Railways (MoR), operates the railroad system. From 1947 until the 1970s the train system was the primary means of transport until the nationwide constructions of the national highways and the economic boom of the automotive industry. Beginning in the 1990s there was a marked shift in traffic from rail to highways; dependence grew on roads after the introduction of vehicles in the country. Now the railway's share of inland traffic is below 8% for passengers and 4% for freight traffic.[298] As personal transportation began to be dominated by the automobile, total rail track decreased from 8,775 kilometres (5,453 miles) in 1990–91 to 7,791 kilometres (4,841 miles) in 2011.[341][343] Pakistan expects to use the rail service to boost foreign trade with China, Iran, and Turkey.[344]

Airports


There are an estimated 151 airports and airfields in Pakistan as of 2013—including both the military and the mostly publicly owned civilian airports.[3] Although Jinnah International Airport is the principal international gateway to Pakistan, the international airports in Lahore, Islamabad, Peshawar, Quetta, Faisalabad, Sialkot, and Multan also handle significant amounts of traffic.

The civil aviation industry is mixed with public and private sectors, which was deregulated in 1993. While the state-owned Pakistan International Airlines (PIA) is the major and dominant air carrier that carries about 73% of domestic passengers and all domestic freight, the private airlines such as airBlue and Air Indus, also provide similar services at a low cost.

Seaports

Port of Karachi is one of South Asia's largest and busiest deep-water seaports, handling about 60% of the nation's cargo (25 million tons per annum)

Major seaports are in Karachi, Sindh (the Karachi port, Port Qasim).[341][343] Since the 1990s some seaport operations have been moved to Balochistan with the construction of Gwadar Port, Port of Pasni and Gadani Port.[341][343] Gwadar Port is the deepest sea port of the world.[345] According to the WEF's Global Competitiveness Report, quality ratings of Pakistan's port infrastructure increased from 3.7 to 4.1 between 2007 and 2016.[346]

Metro

Metro Train
Track of Islamabad-Rawalpindi Metrobus with adjoining station
  • The Orange Line Metro Train is an automated rapid transit system in Lahore.[347] The Orange line is the first of the three proposed rail lines part for the Lahore Metro. The line spans 27.1 km (16.8 mi) with 25.4 km (15.8 mi) elevated and 1.72 km (1.1 mi) underground and has a cost of 251.06 billion Rupees ($1.6 billion).[348] The line consists of 26 subway stations and is designed to carry over 250,000 passengers daily. The line became operational on 25 October 2020.[349]
Metro Bus and BRTs
Other Systems

Flyovers and underpasses

Nagan Chowrangi Flyover, Karachi

Many flyovers and underpasses are located in major urban areas of the country to regulate the flow of traffic. The highest number of flyovers and under passes are located in Karachi, followed by Lahore.[361] Other cities having flyovers and underpasses for the regulation of flow of traffic includes Islamabad-Rawalpindi, Faisalabad, Gujranwala, Multan, Peshawar, Hyderabad, Quetta, Sargodha, Bahawalpur, Sukkur, Larkana, Rahim Yar Khan and Sahiwal etc.[362]

Beijing Underpass, Lahore is the longest underpass of Pakistan with a length of about 1.3 km (0.81 mi).[363] Muslim Town Flyover, Lahore is the longest flyover of the country with a length of about 2.6 km (1.6 mi).[364]

Science and technology

Abdus Salam won the 1979 Nobel Prize in Physics for his contribution to electroweak interaction. He was the first Muslim to win a Nobel prize in science.
Atta-ur-Rahman won the UNESCO Science Prize for pioneering contributions in chemistry in 1999, the first Muslim to win it.
Mahbub ul Haq was a Pakistani game theorist whose work led to the Human Development Index. He had a profound effect on the field of international development.

Developments in science and technology have played an important role in Pakistan's infrastructure and helped the country connect to the rest of the world.[365] Every year, scientists from around the world are invited by the Pakistan Academy of Sciences and the Pakistan Government to participate in the International Nathiagali Summer College on Physics.[366] Pakistan hosted an international seminar on "Physics in Developing Countries" for the International Year of Physics 2005.[367] The Pakistani theoretical physicist Abdus Salam won a Nobel Prize in Physics for his work on the electroweak interaction.[368] Influential publications and critical scientific work in the advancement of mathematics, biology, economics, computer science, and genetics have been produced by Pakistani scientists at both the domestic and international levels.[369]

In chemistry, Salimuzzaman Siddiqui was the first Pakistani scientist to bring the therapeutic constituents of the neem tree to the attention of natural products chemists.[370] Pakistani neurosurgeon Ayub Ommaya invented the Ommaya reservoir, a system for treatment of brain tumours and other brain conditions.[371] Scientific research and development play a pivotal role in Pakistani universities, government- sponsored national laboratories, science parks, and the industry.[372] Abdul Qadeer Khan, regarded as the founder of the HEU-based gas-centrifuge uranium enrichment program for Pakistan's integrated atomic bomb project.[373] He founded and established the Kahuta Research Laboratories (KRL) in 1976, serving as both its senior scientist and the Director-General until his retirement in 2001, and he was an early and vital figure in other science projects. Apart from participating in Pakistan's atomic bomb project, he made major contributions in molecular morphology, physical martensite, and its integrated applications in condensed and material physics.[374]

In 2010 Pakistan was ranked 43rd in the world in terms of published scientific papers.[375] The Pakistan Academy of Sciences, a strong scientific community, plays an influential and vital role in formulating recommendations regarding science policies for the government.[376]

The 1960s saw the emergence of an active space program led by SUPARCO that produced advances in domestic rocketry, electronics, and aeronomy. The space program recorded a few notable feats and achievements. The successful launch of its first rocket into space made Pakistan the first South Asian country to have achieved such a task.[377] Successfully producing and launching the nation's first space satellite in 1990, Pakistan became the first Muslim country and second South Asian country to put a satellite into space.[378]

Pakistan witnessed a fourfold increase in its scientific productivity in the past decade surging from approximately 2,000 articles per year in 2006 to more than 9,000 articles in 2015. Making Pakistan's cited article's higher than the BRIC countries put together.

Thomson Reuters's Another BRIC in the Wall 2016 report[379]

As an aftermath of the 1971 war with India, the clandestine crash program developed atomic weapons partly motivated by fear and to prevent any foreign intervention, while ushering in the atomic age in the post cold war era.[173] Competition with India and tensions eventually led to Pakistan's decision to conduct underground nuclear tests in 1998, thus becoming the seventh country in the world to successfully develop nuclear weapons.[380]

Pakistan is the first and only Muslim country that maintains an active research presence in Antarctica.[381] Since 1991 Pakistan has maintained two summer research stations and one weather observatory on the continent and plans to open another full-fledged permanent base in Antarctica.[382]

Energy consumption by computers and usage has grown since the 1990s when PCs were introduced; Pakistan has about 82 million Internet users and is ranked as one of the top countries that have registered a high growth rate in Internet penetration as of 2020.[311] Key publications have been produced by Pakistan, and domestic software development has gained considerable international praise.[383]

As of May 2020, Pakistan has about 82 million internet users, making it the 9th-largest population of Internet users in the world.[311][312] Since the 2000s Pakistan has made a significant amount of progress in supercomputing, and various institutions offer research opportunities in parallel computing. The Pakistan government reportedly spends 4.6 billion on information technology projects, with emphasis on e-government, human resources, and infrastructure development.[384]

Education

The constitution of Pakistan requires the state to provide free primary and secondary education.[385]

Central Library of University of Sargodha

At the time of the establishment of Pakistan as a state, the country had only one university, Punjab University in Lahore.[386] Very soon the Pakistan government established public universities in each of the four provinces, including Sindh University (1949), Peshawar University (1950), Karachi University (1953), and Balochistan University (1970). Pakistan has a large network of both public and private universities, which includes collaboration between the universities aimed at providing research and higher education opportunities in the country, although there is concern about the low quality of teaching in many of the newer schools.[387] It is estimated that there are 3,193 technical and vocational institutions in Pakistan,[388] and there are also madrassahs that provide free Islamic education and offer free board and lodging to students, who come mainly from the poorer strata of society.[389] Strong public pressure and popular criticism over extremists' usage of madrassahs for recruitment, the Pakistan government has made repeated efforts to regulate and monitor the quality of education in the madrassahs.[390]

Literacy rate in Pakistan 1951–2018

Education in Pakistan is divided into six main levels: nursery (preparatory classes); primary (grades one through five); middle (grades six through eight); matriculation (grades nine and ten, leading to the secondary certificate); intermediate (grades eleven and twelve, leading to a higher secondary certificate); and university programmes leading to graduate and postgraduate degrees.[388] There is a network of private schools that constitutes a parallel secondary education system based on a curriculum set and administered by the Cambridge International Examinations of the United Kingdom. Some students choose to take the O-level and A level exams conducted by the British Council.[391] According to the International Schools Consultancy, Pakistan has 439 international schools.[392]

Malala Yousafzai at the Women of the World festival in 2014.

As a result of initiatives taken in 2007, the English medium education has been made compulsory in all schools across the country.[393] In 2012, Malala Yousafzai, a campaigner for female education, was shot by a Taliban gunman in retaliation for her activism.[394] Yousafzai went on to become the youngest ever Nobel laureate for her global education-related advocacy.[395] Additional reforms enacted in 2013 required all educational institutions in Sindh to begin offering Chinese language courses, reflecting China's growing role as a superpower and its increasing influence in Pakistan.[396] The literacy rate of the population is 62.3% as of 2018. The rate of male literacy is 72.5% while the rate of female literacy is 51.8%.[397] Literacy rates vary by region and particularly by sex; as one example, in tribal areas female literacy is 9.5%,[398] while Azad Jammu & Kashmir has a literacy rate of 74%.[399] With the advent of computer literacy in 1995, the government launched a nationwide initiative in 1998 with the aim of eradicating illiteracy and providing a basic education to all children.[400] Through various educational reforms, by 2015 the Ministry of Education expected to attain 100% enrollment levels among children of primary school age and a literacy rate of ~86% among people aged over 10.[401] Pakistan is currently spending 2.3 percent of its GDP on education;[402] which according to the Institute of Social and Policy Sciences is one of the lowest in South Asia.[403]

Demographics

Population Density per square kilometre of each Pakistani District as of the 2017 Pakistan Census
Population of each Pakistani District as of the 2017 Pakistan Census

As of 2020, Pakistan is the fifth most populous country in the world and accounts for about 2.8% of the world population.[404] The 2017 Census of Pakistan provisionally estimated the population to be 207.8 million.[405][406] This figure excludes data from Gilgit-Baltistan and Azad Kashmir, which is likely to be included in the final report.[407]

The population in 2017 represents a 57% increase from 1998.[405] The annual growth rate in 2016 was reported to be 1.45%, which is the highest of the SAARC nations, though the growth rate has been decreasing in recent years.[408] The population is projected to reach 263 million by 2030.[404]

At the time of the partition in 1947, Pakistan had a population of 32.5 million;[295][409] the population increased by ~57.2% between the years 1990 and 2009.[410] By 2030 Pakistan is expected to surpass Indonesia as the largest Muslim-majority country in the world.[411] Pakistan is classified as a "young nation", with a median age of 23.4 in 2016; about 104 million people were under the age of 30 in 2010. In 2016 Pakistan's fertility rate was estimated to be 2.68,[408] higher than its neighbour India (2.45).[412] Around 35% of the people are under 15.[295] The vast majority of those residing in southern Pakistan live along the Indus River, with Karachi being the most populous commercial city in the south.[413] In eastern, western, and northern Pakistan, most of the population lives in an arc formed by the cities of Lahore, Faisalabad, Rawalpindi, Sargodha, Islamabad, Gujranwala, Sialkot, Gujrat, Jhelum, Sheikhupura, Nowshera, Mardan, and Peshawar.[139] During 1990–2008, city dwellers made up 36% of Pakistan's population, making it the most urbanised nation in South Asia, which increased to 38% by 2013.[139][295][414] Furthermore, 50% of Pakistanis live in towns of 5,000 people or more.[415]

Expenditure on healthcare was ~2.8% of GDP in 2013. Life expectancy at birth was 67 years for females and 65 years for males in 2013.[414] The private sector accounts for about 80% of outpatient visits. Approximately 19% of the population and 30% of children under five are malnourished.[272] Mortality of the under-fives was 86 per 1,000 live births in 2012.[414]

Languages

First languages of Pakistan[416]
Punjabi
38.78%
Pashto
18.24%
Sindhi
14.57%
Saraiki
12.19%
Urdu
7.08%
Balochi
3.02%
others
6.12%

More than sixty languages are spoken in Pakistan, including a number of provincial languages. Urdu—the lingua franca and a symbol of Muslim identity and national unity—is the national language understood by over 75% of Pakistanis. It is the main medium of communication in the country but the primary language of only 7% of Pakistan's population.[416][417] Urdu and English are the official languages of Pakistan, with English primarily used in official business and government, and in legal contracts;[139] the local variety is known as Pakistani English. The Punjabi language, the most common in Pakistan and the first language of 38.78% of Pakistan's population,[416] is mostly spoken in the Punjab. Saraiki is mainly spoken in South Punjab, and Hindko is predominant in the Hazara region of Khyber Pakhtunkhwa. Pashto is the provincial language of Khyber Pakhtunkhwa. The Sindhi language is commonly spoken in Sindh, while the Balochi language is dominant in Balochistan. Brahui, a Dravidian language, is spoken by the Brahui people who live in Balochistan.[418][419] There are also speakers of Gujarati in Karachi.[420] Marwari, a Rajasthani language, is also spoken in parts of Sindh. Various languages such as Shina, Balti, and Burushaski are spoken in Gilgit-Baltistan, whilst languages such as Pahari, Gojri, and Kashmiri are spoken by many in Azad Kashmir.

The Arabic language is officially recognised by the constitution of Pakistan. It declares in article 31 No. 2 that "The State shall endeavour, as respects the Muslims of Pakistan (a) to make the teaching of the Holy Quran and Islamiat compulsory, to encourage and facilitate the learning of Arabic language ..."[421]

Immigration

Pakistan hosts the second largest refugee population globally after Turkey.[422] An Afghan refugee girl near Tarbela Dam

Even after partition in 1947, Indian Muslims continued to migrate to Pakistan throughout the 1950s and 1960s, and these migrants settled mainly in Karachi and other towns of Sindh province.[423] The wars in neighboring Afghanistan during the 1980s and 1990s also forced millions of Afghan refugees into Pakistan. The Pakistan census excludes the 1.41 million registered refugees from Afghanistan,[424] who are found mainly in the Khyber-Pakhtunkhwa and tribal belt, with small numbers residing in Karachi and Quetta. Pakistan is home to one of the world's largest refugee populations.[425] In addition to Afghans, around 2 million Bangladeshis and half a million other undocumented people live in Pakistan. They are claimed to be from other areas such as Myanmar, Iran, Iraq, and Africa.[426]

Experts say that the migration of both Bengalis and Burmese (Rohingya) to Pakistan started in the 1980s and continued until 1998. Shaikh Muhammad Feroze, the chairman of the Pakistani Bengali Action Committee, claims that there are 200 settlements of Bengali-speaking people in Pakistan, of which 132 are in Karachi. They are also found in various other areas of Pakistan such as Thatta, Badin, Hyderabad, Tando Adam, and Lahore.[427] Large-scale Rohingya migration to Karachi made that city one of the largest population centres of Rohingyas in the world after Myanmar.[428] The Burmese community of Karachi is spread out over 60 of the city's slums such as the Burmi Colony in Korangi, Arakanabad, Machchar colony, Bilal colony, Ziaul Haq Colony, and Godhra Camp.[429]

Thousands of Uyghur Muslims have also migrated to the Gilgit-Baltistan region of Pakistan, fleeing religious and cultural persecution in Xinjiang, China.[430] Since 1989 thousands of Kashmiri Muslim refugees have sought refuge in Pakistan, complaining that many of the refugee women had been raped by Indian soldiers and that they were forced out of their homes by the soldiers.[431]

Ethnic groups

Ethnic groups in Pakistan[3]
Punjabi
44.7%
Pashtun (Pathan)
15.4%
Sindhi
14.1%
Saraiki
8.4%
Muhajir
7.6%
Baloch
3.6%
others
6.3%

The major ethnic groups are Punjabis (44.7% of the country's population), Pashtuns, also known as Pathans (15.4%), Sindhis (14.1%), Saraikis (8.4%), Muhajirs (the Indian emigrants, mostly Urdu-speaking), who make up 7.6% of the population, and the Baloch with 3.6%.[3] The remaining 6.3% consist of a number of ethnic minorities such as the Brahuis,[418] the Hindkowans, the various peoples of Gilgit-Baltistan, the Kashmiris, the Sheedis (who are of African descent),[432] and the Hazaras.[433] There is also a large Pakistani diaspora worldwide, numbering over seven million,[434] which has been recorded as the sixth largest diaspora in the world.[435]

Urbanisation

Since achieving independence as a result of the partition of India, the urbanisation has increased exponentially, with several different causes. The majority of the population in the south resides along the Indus River, with Karachi the most populous commercial city.[413] In the east, west, and north, most of the population lives in an arc formed by the cities of Lahore, Faisalabad, Rawalpindi, Islamabad, Sargodha, Gujranwala, Sialkot, Gujrat, Jhelum, Sheikhupura, Nowshera, Mardan, and Peshawar. During the period 1990–2008, city dwellers made up 36% of Pakistan's population, making it the most urbanised nation in South Asia. Furthermore, more than 50% of Pakistanis live in towns of 5,000 people or more.[415] Immigration, from both within and outside the country, is regarded as one of the main factors contributing to urbanisation in Pakistan. One analysis of the 1998 national census highlighted the significance of the partition of India in the 1940s as it relates to urban change in Pakistan.[436] During and after the independence period, Urdu speaking Muslims from India migrated in large numbers to Pakistan, especially to the port city of Karachi, which is today the largest metropolis in Pakistan. Migration from other countries, mainly from those nearby, has further accelerated the process of urbanisation in Pakistani cities. Inevitably, the rapid urbanisation caused by these large population movements has also created new political and socio-economic challenges. In addition to immigration, economic trends such as the green revolution and political developments, among a host of other factors, are also important causes of urbanisation.[436]

Religion

Religions in Pakistan (2017 Census)[416][438][439][440][441]
Religions Percent
Islam
96.47%
Hinduism
2.14%
Christianity
1.27%
others/non-religious
0.11%

The state religion in Pakistan is Islam.[442] Freedom of religion is guaranteed by the Constitution of Pakistan, which provides all its citizens the right to profess, practice and propagate their religion subject to law, public order, and morality.[443]

The population of Pakistan follow different religions. Most of Pakistanis are Muslims (96.47%) followed by Hindus (2.14%) and Christians (1.27%). There are also people in Pakistan who follow other religions, such as Sikhism, Buddhism, Jainism and the minority of Parsi (who follow Zoroastrianism). The Kalash people maintain a unique identity and religion within Pakistan.[444]

Hinduism is mostly associated with Sindhis, and Pakistan hosts major events such as the Hinglaj Yatra pilgrimage. Hindu temples may be found throughout Sindh, where the dharma features prominently. Many Hindus in Pakistan complain about the prospect of religious violence against them and being treated like second-class citizens, and many have emigrated to India or further abroad.[445]

In addition, some Pakistanis also do not profess any faith (such as atheists and agnostics) in Pakistan. According to the 1998 census, people who did not state their religion accounted for 0.5% of the population. Secularism and criticism of over-religiosity is not uncommon in well-educated civil society, although in general Pakistan is a highly religious society, and the irreligious generally hide their beliefs due to fear of persecution.

Islam

Faisal Mosque, built in 1986 by Turkish architect Vedat Dalokay on behalf of King Faisal bin Abdul-Aziz of Saudi Arabia

Islam is the dominant religion.[446] About 96.47% of Pakistanis are Muslim, according to the 2017 Census.[416] Pakistan has the second-largest number of Muslims in the world after Indonesia.[447] and home for (10.5%) of the world's Muslim population.[448] The majority of them are Sunni and mostly follow Sufism (estimated between 75 and 95%)[449][450] while Shias represent between 5–25%.[449][3][451] In 2019, the Shia population in Pakistan was estimated to be 42 million out of total population of 210 million.[452] Pakistan also has the largest Muslim city in the world (Karachi).[453]

Ahmadiyya Proportion of each Pakistani District in 2017 according to the Pakistan Bureau of Statistics

The Ahmadis, a small minority representing 0.22–2% of Pakistan's population,[454] are officially considered non-Muslims by virtue of the constitutional amendment.[455] The Ahmadis are particularly persecuted, especially since 1974 when they were banned from calling themselves Muslims. In 1984, Ahmadiyya places of worship were banned from being called "mosques".[456] As of 2012, 12% of Pakistani Muslims self-identify as non-denominational Muslims.[457] There are also several Quraniyoon communities.[458] They are mainly concentratd in the Lalian Tehsil, Chiniot District, where approximately 13% of the population.[459]

Sufism, a mystical Islamic tradition, has a long history and a large following among the Sunni Muslims in Pakistan, at both the academic and popular levels. Popular Sufi culture is centered around gatherings and celebrations at the shrines of saints and annual festivals that feature Sufi music and dance. Two Sufis whose shrines receive much national attention are Ali Hajweri in Lahore (c. 12th century)[460] and Shahbaz Qalander in Sehwan, Sindh (c. 12th century).[461]

There are two levels of Sufism in Pakistan. The first is the 'populist' Sufism of the rural population. This level of Sufism involves belief in intercession through saints, veneration of their shrines, and forming bonds (Mureed) with a pir (saint). Many rural Pakistani Muslims associate with pirs and seek their intercession.[462] The second level of Sufism in Pakistan is 'intellectual Sufism', which is growing among the urban and educated population. They are influenced by the writings of Sufis such as the medieval theologian al-Ghazali, the Sufi reformer Shaykh Aḥmad Sirhindi, and Shah Wali Allah.[463] Contemporary Islamic fundamentalists criticise Sufism's popular character, which in their view does not accurately reflect the teachings and practice of Muhammad and his companions.[464]

Hinduism

Havana at Shri Hinglaj Mata temple shakti peetha, the largest Hindu pilgrimage centre in Pakistan. The annual Hinglaj Yathra is attended by more than 250,000 people.[465]
Hindu Proportion of each Pakistani District in 2017 according to the Pakistan Bureau of Statistics

Hinduism is the second-largest religion in Pakistan after Islam and is followed by 2.14% of the population according to the 2017 census.[466][467] According to the 2010 Pew report, Pakistan had the fifth-largest Hindu population in the world.[468] In the 2017 census, the Hindu (jati) population was found to be 4,444,437.[469] Hindus are found in all provinces of Pakistan but are mostly concentrated in Sindh, where they account for 8.73% of the population.[5] Umerkot district (52.15%) is the only Hindu majority district in Pakistan. Tharparkar district has the highest population of Hindus in terms of absolute terms. The four districts in Sindh- Umerkot, Tharparkar, Mirpurkhas and Sanghar hosts more than half of the Hindu population in Pakistan.[459]

At the time of Pakistan's creation, the 'hostage theory' gained currency. According to this theory, the Hindu minority in Pakistan was to be given a fair deal in Pakistan in order to ensure the protection of the Muslim minority in India.[470] However, Khawaja Nazimuddin, the second Prime Minister of Pakistan, stated:

I do not agree that religion is a private affair of the individual nor do I agree that in an Islamic state every citizen has identical rights, no matter what his caste, creed or faith be.[471]

Some Hindus in Pakistan feel that they are treated as second-class citizens and many have continued to migrate to India.[445] Pakistani Hindus faced riots after the Babri Masjid demolition[472] and have experienced other attacks, forced conversions, and abductions.[473]

Christianity and other religions

Christian Proportion of each Pakistani District in 2017 according to the Pakistan Bureau of Statistics

Christians formed the next largest religious minority after Hindus, with 1.27% of the population following it.[416][474] The highest concentration of Christians in Pakistan is in Lahore District (5%) in Punjab province and in Islamabad Capital Territory (over 4% Christian).[459]

They were followed by the Bahá'í Faith, which had a following of 30,000, then Sikhism, Buddhism, and Zoroastrianism, each back then claiming 20,000 adherents,[475] and a very small community of Jains. There is a Roman Catholic community in Karachi that was established by Goan and Tamil migrants when Karachi's infrastructure was being developed by the British during the colonial administration between World War I and World War II. The influence of atheism is very small, with 1.0% of the population identifying as atheist in 2005. However, the figure rose to 2.0% in 2012 according to Gallup.[476]

Culture and society

Truck art is a distinctive feature of Pakistani culture.

Civil society in Pakistan is largely hierarchical, emphasising local cultural etiquette and traditional Islamic values that govern personal and political life. The basic family unit is the extended family,[477] although for socio-economic reasons there has been a growing trend towards nuclear families.[478] The traditional dress for both men and women is the Shalwar Kameez; trousers, jeans, and shirts are also popular among men.[34] In recent decades, the middle class has increased to around 35 million and the upper and upper-middle classes to around 17 million, and power is shifting from rural landowners to the urbanised elites.[479] Pakistani festivals, including Eid-ul-Fitr, Eid-ul-Azha, Ramazan, Christmas, Easter, Holi, and Diwali, are mostly religious in origin.[477] Increasing globalisation has resulted in Pakistan ranking 56th on the A.T. Kearney/FP Globalization Index.[480]

Clothing, arts, and fashion

People in traditional clothing in Neelum District

The Shalwar Kameez is the national dress of Pakistan and is worn by both men and women in all four provinces: Punjab, Sindh, Balochistan, and Khyber-Pakhtunkhwa, and Azad Kashmir. Each province has its own style of Shalwar Kameez. Pakistanis wear clothes in a range of exquisite colours and designs and in type of fabric (silk, chiffon, cotton, etc.). Besides the national dress, domestically tailored suits and neckties are often worn by men, and are customary in offices, schools, and social gatherings.[481]

The fashion industry has flourished in the changing environment of the fashion world. Since Pakistan came into being, its fashion has evolved in different phases and developed a unique identity. Today, Pakistani fashion is a combination of traditional and modern dress and has become a mark of Pakistani culture. Despite modern trends, regional and traditional forms of dress have developed their own significance as a symbol of native tradition. This regional fashion continues to evolve into both more modern and purer forms. The Pakistan Fashion Design Council based in Lahore organizes PFDC Fashion Week and the Fashion Pakistan Council based in Karachi organizes Fashion Pakistan Week. Pakistan's first fashion week was held in November 2009.[482]

Media and entertainment

The private print media, state-owned Pakistan Television Corporation (PTV), and Pakistan Broadcasting Corporation (PBC) for radio were the dominant media outlets until the beginning of the 21st century. Pakistan now has a large network of domestic, privately owned 24-hour news media and television channels.[483] A 2016 report by the Reporters Without Borders ranked Pakistan 147th on the Press Freedom Index, while at the same time terming the Pakistani media "among the freest in Asia when it comes to covering the squabbling among politicians."[484] The BBC terms the Pakistani media "among the most outspoken in South Asia".[485] Pakistani media has also played a vital role in exposing corruption.[486]

The Lollywood, Kariwood, Punjabi and Pashto film industry is based in Karachi, Lahore and Peshawar. While Bollywood films were banned from public cinemas from 1965 until 2008, they have remained an important part of popular culture.[487] In contrast to the ailing Pakistani film industry, Urdu televised dramas and theatrical performances continue to be popular, as many entertainment media outlets air them regularly.[488] Urdu dramas dominate the television entertainment industry, which has launched critically acclaimed miniseries and featured popular actors and actresses since the 1990s.[489] In the 1960s–1970s, pop music and disco (1970s) dominated the country's music industry. In the 1980s–1990s, British influenced rock music appeared and jolted the country's entertainment industry.[490] In the 2000s, heavy metal music gained popular and critical acclaim.[491]

Pakistani music ranges from diverse forms of provincial folk music and traditional styles such as Qawwali and Ghazal Gayaki to modern musical forms that fuse traditional and western music.[492][493] Pakistan has many famous folk singers. The arrival of Afghan refugees in the western provinces has stimulated interest in Pashto music, although there has been intolerance of it in some places.[494]

Diaspora

According to the UN Department of Economic and Social Affairs, Pakistan has the sixth-largest diaspora in the world.[435] Statistics gathered by the Pakistani government show that there are around 7 million Pakistanis residing abroad, with the vast majority living in the Middle East, Europe, and North America.[495] Pakistan ranks 10th in the world for remittances sent home.[292][496] The largest inflow of remittances, as of 2016, is from Saudi Arabia, amounting to $5.9 billion.[497] The term Overseas Pakistani is officially recognised by the Government of Pakistan. The Ministry of Overseas Pakistanis was established in 2008 to deal exclusively with all matters of overseas Pakistanis such as attending to their needs and problems, developing projects for their welfare, and working for resolution of their problems and issues. Overseas Pakistanis are the second-largest source of foreign exchange remittances to Pakistan after exports. Over the last several years, home remittances have maintained a steadily rising trend, with a more than 100% increase from US$8.9 billion in 2009–10 to US$19.9 billion in 2015–16.[291][496]

The Overseas Pakistani Division (OPD) was created in September 2004 within the Ministry of Labour (MoL). It has since recognised the importance of overseas Pakistanis and their contribution to the nation's economy. Together with Community Welfare Attaches (CWAs) and the Overseas Pakistanis Foundation (OPF), the OPD is making efforts to improve the welfare of Pakistanis who reside abroad. The division aims to provide better services through improved facilities at airports, and suitable schemes for housing, education, and health care. It also facilitates the reintegration into society of returning overseas Pakistanis. Notable members of the Pakistani diaspora include the London Mayor Sadiq Khan, the UK cabinet member Sajid Javid, the former UK Conservative Party chair Baroness Warsi, the singers Zayn Malik and Nadia Ali, MIT physics Professor Dr. Nergis Mavalvala, the actors Riz Ahmed and Kumail Nanjiani, the businessmen Shahid Khan and Sir Anwar Pervez, Boston University professors Adil Najam and Hamid Nawab, Texas A&M professor Muhammad Suhail Zubairy, Yale professor Sara Suleri, UC San Diego professor Farooq Azam and the historian Ayesha Jalal.

Literature and philosophy

Muhammad Iqbal
Muhammad Iqbal, Pakistan's national poet who conceived the idea of Pakistan

Pakistan has literature in Urdu, Sindhi, Punjabi, Pashto, Baluchi, Persian, English, and many other languages.[498] The Pakistan Academy of Letters is a large literary community that promotes literature and poetry in Pakistan and abroad.[499] The National Library publishes and promotes literature in the country. Before the 19th century, Pakistani literature consisted mainly of lyric and religious poetry and mystical and folkloric works. During the colonial period, native literary figures were influenced by western literary realism and took up increasingly varied topics and narrative forms. Prose fiction is now very popular.[500][501]

The Tomb of Shah Rukn-e-Alam is part of Pakistan's Sufi heritage.[502]

The national poet of Pakistan, Muhammad Iqbal, wrote poetry in Urdu and Persian. He was a strong proponent of the political and spiritual revival of Islamic civilisation and encouraged Muslims all over the world to bring about a successful revolution.[clarification needed][503] Well-known figures in contemporary Pakistani Urdu literature include Josh Malihabadi Faiz Ahmed Faiz and Saadat Hasan Manto. Sadequain and Gulgee are known for their calligraphy and paintings.[501] The Sufi poets Shah Abdul Latif, Bulleh Shah, Mian Muhammad Bakhsh, and Khawaja Farid enjoy considerable popularity in Pakistan.[504] Mirza Kalich Beg has been termed the father of modern Sindhi prose.[505] Historically, philosophical development in the country was dominated by Muhammad Iqbal, Sir Syed Ahmad Khan, Muhammad Asad, Maududi, and Mohammad Ali Johar.[506]

Ideas from British and American philosophy greatly shaped philosophical development in Pakistan. Analysts such as M. M. Sharif and Zafar Hassan established the first major Pakistani philosophical movement in 1947.[clarification needed][507] After the 1971 war, philosophers such as Jalaludin Abdur Rahim, Gianchandani, and Malik Khalid incorporated Marxism into Pakistan's philosophical thinking. Influential work by Manzoor Ahmad, Jon Elia, Hasan Askari Rizvi, and Abdul Khaliq brought mainstream social, political, and analytical philosophy to the fore in academia.[508] Works by Noam Chomsky have influenced philosophical ideas in various fields of social and political philosophy.[509]

Architecture

Minar-e-Pakistan is a national monument marking Pakistan's independence movement.

Four periods are recognised in Pakistani architecture: pre-Islamic, Islamic, colonial, and post-colonial. With the beginning of the Indus civilization around the middle of the 3rd millennium BCE,[510] an advanced urban culture developed for the first time in the region, with large buildings, some of which survive to this day.[511] Mohenjo Daro, Harappa, and Kot Diji are among the pre-Islamic settlements that are now tourist attractions.[146] The rise of Buddhism and the influence of Greek civilisation led to the development of a Greco-Buddhist style,[512] starting from the 1st century CE. The high point of this era was the Gandhara style. An example of Buddhist architecture is the ruins of the Buddhist monastery Takht-i-Bahi in Khyber-Pakhtunkhwa.[513]

The arrival of Islam in what is today Pakistan meant the sudden end of Buddhist architecture in the area and a smooth transition to the predominantly pictureless Islamic architecture. The most important Indo-Islamic-style building still standing is the tomb of the Shah Rukn-i-Alam in Multan. During the Mughal era, design elements of Persian-Islamic architecture were fused with and often produced playful forms of Hindustani art. Lahore, as the occasional residence of Mughal rulers, contains many important buildings from the empire. Most prominent among them are the Badshahi Mosque, the fortress of Lahore with the famous Alamgiri Gate, the colourful, Mughal-style Wazir Khan Mosque,[514] the Shalimar Gardens in Lahore, and the Shahjahan Mosque in Thatta. In the British colonial period, predominantly functional buildings of the Indo-European representative style developed from a mixture of European and Indian-Islamic components. Post-colonial national identity is expressed in modern structures such as the Faisal Mosque, the Minar-e-Pakistan, and the Mazar-e-Quaid. Several examples of architectural infrastructure demonstrating the influence of British design can be found in Lahore, Peshawar, and Karachi.[515]

Food and drink

Traditional food

Located on the bank of Arabian Sea in Karachi, Port Grand is one of the largest food streets of Asia.[516]

Pakistani cuisine is similar to that of other regions of South Asia, with some of it being originated from the royal kitchens of 16th-century Mughal emperors.[517] Most of those dishes have their roots in British, Indian, Central Asian and Middle Eastern cuisine.[518] Unlike Middle Eastern cuisine, Pakistani cooking uses large quantities of spices, herbs, and seasoning. Garlic, ginger, turmeric, red chili, and garam masala are used in most dishes, and home cooking regularly includes curry, roti, a thin flatbread made from wheat, is a staple food, usually served with curry, meat, vegetables, and lentils. Rice is also common; it is served plain, fried with spices, and in sweet dishes.[142][519]

Lassi is a traditional drink in the Punjab region. Black tea with milk and sugar is popular throughout Pakistan and is consumed daily by most of the population.[34][520] Sohan halwa is a popular sweet dish from the southern region of Punjab province and is enjoyed all over Pakistan.[521]

Sports

Most sports played in Pakistan originated and were substantially developed by athletes and sports fans from the United Kingdom who introduced them during the British Raj. Field hockey is the national sport of Pakistan; it has won three gold medals in the Olympic Games held in 1960, 1968, and 1984.[522] Pakistan has also won the Hockey World Cup a record four times, held in 1971, 1978, 1982, and 1994.[523]

Gaddafi Stadium, Lahore is the 3rd largest cricket stadium in Pakistan with a seating capacity of 27,000 spectators.

Cricket, however, is the most popular game across the country.[524] The country has had an array of success in the sport over the years, and has the distinct achievement of having won each of the major ICC international cricket tournaments: ICC Cricket World Cup, ICC World Twenty20, and ICC Champions Trophy; as well as the ICC Test Championship.[525] The cricket team (known as Shaheen) won the Cricket World Cup held in 1992; it was runner-up once, in 1999. Pakistan was runner-up in the inaugural World Twenty20 (2007) in South Africa and won the World Twenty20 in England in 2009. In March 2009, militants attacked the touring Sri Lankan cricket team,[526] after which no international cricket was played in Pakistan until May 2015, when the Zimbabwean team agreed to a tour. Pakistan also won the 2017 ICC Champions Trophy by defeating arch-rivals India in the final.

Pakistan Super League is one of the largest cricket leagues of the world with a brand value of about 32.26 billion (US$200 million).[527]

Association Football is the second most played sports in Pakistan and it is organised and regulated by the Pakistan Football Federation.[528] Football in Pakistan is as old as the country itself. Shortly after the creation of Pakistan in 1947, the Pakistan Football Federation (PFF) was created, and Muhammad Ali Jinnah became its first Patron-in-Chief.[529] The highest football division in Pakistan is the Pakistan Premier League.[530] Pakistan is known as one of the best manufacturer of the official FIFA World Cup ball.[531] The best football players to play for Pakistan are Kaleemullah, Zesh Rehman, Muhammad Essa, Haroon Yousaf and Muhammad Adil.

Pakistan has hosted or co-hosted several international sporting events: the 1989 and 2004 South Asian Games; the 1984, 1993, 1996 and 2003 World Squash Championships; the 1987 and 1996 Cricket World Cup; and the 1990 Hockey World Cup.

Pakistan is set to host the 2021 South Asian Games.

See also

Notes

  1. ^ "Includes data for Pakistani territories of Kashmir; Azad Kashmir (13,297 km2 or 5,134 sq mi) and Gilgit–Baltistan (72,520 km2 or 28,000 sq mi).[6] Excluding these territories would produce an area figure of 796,095 km2 (307,374 sq mi)."
  2. ^ See Date and time notation in Pakistan.
  3. ^ Urdu: پاکِستان[ˈpaːkɪstaːn]. Pronounced variably in English as /ˈpækɪstæn/ (About this soundlisten), /ˈpɑːkɪstɑːn/ (About this soundlisten), /ˌpækɪˈstæn/, and /ˌpɑːkɪˈstɑːn/.
  4. ^ Urdu: اِسلامی جمہوریہ پاکِستان

References

  1. ^ Minahan, James (2009). The Complete Guide to National Symbols and Emblems [2 volumes]. ABC-CLIO. p. 141. ISBN 978-0-313-34497-8.
  2. ^ "The State Emblem". Ministry of Information and Broadcasting, Government of Pakistan. Archived from the original on 1 July 2007. Retrieved 18 December 2013.
  3. ^ a b c d e "Airports - The World Factbook". Central Intelligence Agency. Retrieved 29 May 2021.
  4. ^ a b "Part I: "Introductory"". pakistani.org.
  5. ^ a b "SALIENT FEATURES OF FINAL RESULTS CENSUS-2017" (PDF). Retrieved 20 May 2021.
  6. ^ "Pakistan statistics". Geohive. Archived from the original on 6 April 2013. Retrieved 20 April 2013.
  7. ^ "Where is Pakistan?". worldatlas.com.
  8. ^ "Pakistan Population Growth Rate 1950-2021".
  9. ^ a b c d e f "World Economic Outlook Database, October 2020". IMF.org. International Monetary Fund. Retrieved 17 December 2020.
  10. ^ "Gini Index". World Bank. Retrieved 12 August 2021.
  11. ^ "Human Development Report 2020" (PDF). United Nations Development Programme. 2 December 2020. Retrieved 18 December 2020.
  12. ^ Loureiro, Miguel (28 July 2005). "Driving—the good, the bad and the ugly". Daily Times. Pakistan. Archived from the original on 10 January 2012. Retrieved 6 February 2014.
  13. ^ Coningham, Robin; Young, Ruth (2015), The Archaeology of South Asia: From the Indus to Asoka, c. 6500 BCE – 200 CE, Cambridge University Press Quote: ""Mehrgarh remains one of the key sites in South Asia because it has provided the earliest known undisputed evidence for farming and pastoral communities in the region, and its plant and animal material provide clear evidence for the ongoing manipulation, and domestication, of certain species. Perhaps most importantly in a South Asian context, the role played by zebu makes this a distinctive, localised development, with a character completely different to other parts of the world. Finally, the longevity of the site, and its articulation with the neighbouring site of Nausharo (c. 2800—2000 BCE), provides a very clear continuity from South Asia's first farming villages to the emergence of its first cities (Jarrige, 1984)."
  14. ^ Wright, Rita P. (2009), The Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society, Cambridge University Press, pp. 1–2, ISBN 978-0-521-57219-4, The Indus civilisation is one of three in the 'Ancient East' that, along with Mesopotamia and Pharaonic Egypt, was a cradle of early civilisation in the Old World (Childe, 1950). Mesopotamia and Egypt were longer lived, but coexisted with Indus civilisation during its florescence between 2600 and 1900 B.C. Of the three, the Indus was the most expansive, extending from today's northeast Afghanistan to Pakistan and India.
    - Allchin, Bridget; Allchin, Raymond (1982), The Rise of Civilization in India and Pakistan, Cambridge University Press, p. 131, ISBN 978-0-521-28550-6 Quote: "During the second half of the fourth and early part of the third millennium B.C., a new development begins to become apparent in the greater Indus system, which we can now see to be a formative stage underlying the Mature Indus of the middle and late third millennium. This development seems to have involved the whole Indus system, and to a lesser extent the Indo-Iranian borderlands to its west, but largely left untouched the subcontinent east of the Indus system. (page 81)"
  15. ^ Wynbrandt, James (2009). A Brief History of Pakistan. Infobase Publishing. ISBN 978-0-8160-6184-6.
  16. ^ Spuler, Bertold (1969). The Muslim World: a Historical Survey. Leiden: E.J. Brill. ISBN 90-04-02104-3.
  17. ^ Copland, Ian (2001), India, 1885-1947: The Unmaking of an Empire, Seminar Studies in History, Longman, ISBN 978-0-582-38173-5 Quote: "However, the real turning point for the new Muslim League came with the general election of December 1945 and January 1946. Despite facing a rejuvenated Congress, the League won four-fifths of all the Muslim-reserved seats ... The result left no one, not least the British, in doubt about where the locus of power within the Muslim community now lay (p. 71) ... In most respects, therefore, the League's success in the elections of 1945–46 can be interpreted as a clear Muslim mandate for Pakistan. (p 72)"
    - Metcalf, Barbara D.; Metcalf, Thomas R. (2006), A Concise History of Modern India, Cambridge University Press, ISBN 978-1-139-45887-0 Quote: "The loss of life was immense, with estimates ranging from several hundred thousand up to a million. But, even for those who survived, fear generated a widespread perception that one could be safe only among members of one's own community; and this in turn helped consolidate loyalties towards the state, whether India or Pakistan, in which one might find a secure haven. This was especially important for Pakistan, where the succour it offered to Muslims gave that state for the first time a visible territorial reality. Fear too drove forward a mass migration unparalleled in the history of South Asia. ... Overall, partition uprooted some 12.5 million of undivided India's people."
  18. ^ Talbot, Ian (2016), A History of Modern South Asia: Politics, States, Diasporas, Yale University Press, pp. 227–240, ISBN 978-0-300-21659-2
  19. ^ "Pakistani parties to share power". BBC News. 9 March 2008.
    - "Pakistan to curb president powers". BBC News. 8 April 2010.
  20. ^ Iqbal, Anwar (8 November 2015). "Pakistan an emerging market economy: IMF". www.dawn.com. Retrieved 27 February 2016.
    - Kaplan, Seth. "Is Pakistan an emerging market?". Retrieved 27 February 2016.
  21. ^ "Pakistan has 18th largest 'middle class' in the world: report". The Express Tribune. 16 October 2015.
    - "GDP ranking | Data". data.worldbank.org. Retrieved 17 January 2017.
  22. ^ Mathew Joseph C. (2016). Understanding Pakistan: Emerging Voices from India. Taylor & Francis. p. 337. ISBN 978-1-351-99725-6.
    - "Poverty in Pakistan: Numerous efforts, many numbers, not enough results". aiddata.org.
    - "70% decline in terrorist attacks in Pakistan – ". The Express Tribune. 9 September 2015.
  23. ^ Raverty, Henry George. A Dictionary of Pashto.
  24. ^ Hayyim, Sulayman, "ستان", New Persian-English Dictionary, 2, Tehran: Librairie imprimerie Béroukhim, p. 30 |quote= ستان (p. V2-0030) ستان (۲) Suffix meaning 'a place abounding in'. Ex. گلستان a flower or rose-garden. Syn. زار See گازار Note. This suffix is pronounced stan or setan after a vowel, as in بوستان boostan, a garden, and هندوستان hendoostan, India; and estan after a consonant. Ex. گلستان golestan, and ترکستان torkestan. However, for poetic license, after a consonant also, it may be pronounced setan. Ex. گلستان golsetan
  25. ^ Steingass, Francis Joseph, "ستان", A Comprehensive Persian-English Dictionary, p. 655, stān (after a vowel), istān (after a consonant), Place where anything abounds, as ḵẖurmāstān, A palm-grove, gulistān, A flower-garden, &c.
  26. ^ Choudhary Rahmat Ali (28 January 1933). "Now or never: Are we to live or perish for ever?". Columbia University. Retrieved 4 December 2007.
  27. ^ Petraglia, Michael D.; Allchin, Bridget (2007), "Human evolution and culture change in the Indian subcontinent", in Michael Petraglia, Bridget Allchin, The Evolution and History of Human Populations in South Asia: Inter-disciplinary Studies in Archaeology, Biological Anthropology, Linguistics and Genetics, Springer, ISBN 978-1-4020-5562-1
  28. ^ Parth R. Chauhan. "An Overview of the Siwalik Acheulian & Reconsidering Its Chronological Relationship with the Soanian – A Theoretical Perspective". Sheffield Graduate Journal of Archaeology. University of Sheffield. Archived from the original on 4 January 2012. Retrieved 22 December 2011.
  29. ^ a b c Vipul Singh (2008). The Pearson Indian History Manual for the UPSC Civil Services Preliminary Examination. Dorling Kindesley, licensees of Pearson Education India. pp. 3–4, 15, 88–90, 152, 162. ISBN 978-81-317-1753-0.
  30. ^ Wright 2010:Quote: "The Indus civilization is one of three in the 'Ancient East' that, along with Mesopotamia and Pharonic Egypt, was a cradle of early civilization in the Old World (Childe 1950). Mesopotamia and Egypt were longer lived, but coexisted with Indus civilization during its florescence between 2600 and 1900 B.C. Of the three, the Indus was the most expansive, extending from today's northeast Afghanistan to Pakistan and India."
  31. ^ Feuerstein, Georg; Subhash Kak; David Frawley (1995). In search of the cradle of civilization: new light on ancient India. Wheaton, IL: Quest Books. p. 147. ISBN 978-0-8356-0720-9.
    - Yasmeen Niaz Mohiuddin, Pakistan: a Global Studies Handbook. ABC-CLIO publishers, 2006, ISBN 1-85109-801-1
    - "Archaeologists confirm Indian civilization is 2000 years older than previously believed". globalpost.com. 16 November 2012.
    - Jennings, Justin (2016). Killing Civilization: A Reassessment of Early Urbanism and Its Consequences. UNM Press. ISBN 978-0-8263-5661-1 – via Google Books.
  32. ^ Robert Arnett (2006). India Unveiled. Atman Press. pp. 180–. ISBN 978-0-9652900-4-3. Retrieved 23 December 2011.
    - Meghan A. Porter. "Mohenjo-Daro". Minnesota State University. Archived from the original on 1 June 2010. Retrieved 15 January 2010.
  33. ^ Marian Rengel (2004). Pakistan: a primary source cultural guide. New York: The Rosen Publishing Group Inc. pp. 58–59, 100–102. ISBN 978-0-8239-4001-1.
    - "Rigveda". Encyclopædia Britannica. Retrieved 16 December 2011.
  34. ^ a b c Sarina Singh; Lindsay Brow; Paul Clammer; Rodney Cocks; John Mock (2008). Pakistan & the Karakoram Highway. Lonely Planet. pp. 60, 128, 376. ISBN 978-1-74104-542-0.
  35. ^ Allchin & Allchin 1988, p. 314.
  36. ^ David W. del Testa, ed. (2001). Government Leaders, Military Rulers, and Political Activists. Westport, CN: The Oryx Press. p. 7. ISBN 978-1-57356-153-2.
  37. ^ Ahmad Hasan Dani. "Guide to Historic Taxila". The National Fund for Cultural Heritage. Retrieved 15 January 2010.
  38. ^ "History of Education", Encyclopædia Britannica, 2007.
  39. ^ a b Scharfe, Hartmut; Bronkhorst, Johannes; Spuler, Bertold; Altenmüller, Hartwig (2002). Handbuch Der Orientalistik: India. Education in ancient India. p. 141. ISBN 978-90-04-12556-8.
  40. ^ Joseph Needham (1994). A selection from the writings of Joseph Needham. McFarland & Co. p. 24. ISBN 978-0-89950-903-7. When the men of Alexander the Great came to Taxila in India in the fourth century BCE they found a university there the like of which had not been seen in Greece, a university which taught the three Vedas and the eighteen accomplishments and was still existing when the Chinese pilgrim Fa-Hsien went there about CE 400.
    - Hermann Kulke; Dietmar Rothermund (2004). A History of India. Routledge. p. 157. ISBN 978-0-415-32919-4. In the early centuries the centre of Buddhist scholarship was the University of Taxila.
    - Balakrishnan Muniapan; Junaid M. Shaikh (2007). "Lessons in corporate governance from Kautilya's Arthashastra in ancient India". World Review of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development. 3 (1): 50–61. doi:10.1504/WREMSD.2007.012130.
    - Radha Kumud Mookerji (1951) [reprint 1989]. Ancient Indian Education: Brahmanical and Buddhist (2nd ed.). Motilal Banarsidass. pp. 478–479. ISBN 978-81-208-0423-4.
  41. ^ Andre Wink (1996). Al Hind the Making of the Indo Islamic World. Brill. p. 152. ISBN 978-90-04-09249-5.
  42. ^ a b "History in Chronological Order". Ministry of Information and Broadcasting, Government of Pakistan. Archived from the original on 23 July 2010. Retrieved 15 January 2010.
  43. ^ Paracha, Nadeem F. "Why some in Pakistan want to replace Jinnah as the founder of the country with an 8th century Arab". Scroll.in.
    - "Figuring Qasim: How Pakistan was won". Dawn. 19 July 2012. Retrieved 19 February 2015.
    - "The first Pakistani?". Dawn. 12 April 2015. Retrieved 19 May 2021.
    - "Muhammad Bin Qasim: Predator or preacher?". Dawn. 8 April 2014. Retrieved 19 February 2015.
  44. ^ Saigol, Rubina (2014). "What is the most blatant lie taught through Pakistan textbooks?". Dawn. Retrieved 14 August 2014.
    - Rafi, Shazia (2015). "A case for Gandhara". Dawn. Retrieved 19 February 2015.
  45. ^ Lapidus, Ira Marvin (2002). A history of Islamic societies. Cambridge University Press. pp. 382–384. ISBN 978-0-521-77933-3.
  46. ^ Robert L. Canfield (2002). Turko-Persia in historical perspective. Cambridge University Press. pp. 4–21. ISBN 978-0-521-52291-5. Retrieved 28 December 2011.
  47. ^ Chandra, Satish (2005). Medieval India: From Sultanat to the Mughals Part II. Har-Anand Publications. p. 365. ISBN 978-81-241-1066-9.
  48. ^ Malik, Iftikhar Haider (2008). The History of Pakistan. Greenwood Publishing Group. p. 79. ISBN 978-0-313-34137-3.
  49. ^ Metcalf, B.; Metcalf, T. R. (2006). A Concise History of Modern India (2nd ed.). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-68225-1.
  50. ^ "Sepoy Rebellion: 1857". Thenagain.info. 12 September 2003. Retrieved 19 December 2013.
  51. ^ Markovits, Claude (2 November 2007). "India from 1900 to 1947". Online Encyclopedia of Mass Violence. Retrieved 2 February 2015.
  52. ^ Ak̲h̲tar, Altāf Ḥusain Ḥālī; Talk̲h̲īṣ, Salim (1993). Ḥayāt-i jāved. Lāhore: Sang-i Mīl Publications. ISBN 978-969-35-0186-5.
  53. ^ Coward, Harold G., ed. (1987). Modern Indian responses to religious pluralism. Albany, NY: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-572-9.
    - Sarkar, R.N. (2006). Islam related Naipual [sic] (1st ed.). New Delhi: Sarup & Sons. ISBN 978-81-7625-693-3.
  54. ^ a b c d "Country Profile: Pakistan". Library of Congress. 1995. pp. 2–3, 6, 8. Retrieved 2 September 2019.
  55. ^ Qureshi, M. Naeem (1999). Pan-Islam in British Indian politics: a study of the Khilafat movement, 1918–1924. Leiden [u.a.]: Brill. pp. 57, 245. ISBN 978-90-04-11371-8.
  56. ^ John Farndon (1999). Concise encyclopaedia. Dorling Kindersley Limited. p. 455. ISBN 978-0-7513-5911-4.
    - Daniel Lak (4 March 2008). India express: the future of a new superpower. Viking Canada. p. 113. ISBN 978-0-670-06484-7. Retrieved 14 March 2012.
  57. ^ a b c d Cohen, Stephen Philip (2004). The idea of Pakistan (1st pbk. ed.). Washington, DC: Brookings Institution Press. ISBN 978-0-8157-9761-6.
  58. ^ "Sir Muhammad Iqbal's 1930 Presidential Address". Speeches, Writings, and Statements of Iqbal. Retrieved 19 December 2006.
  59. ^ "Understanding Jinnah's Position on World War I and II Lessons to be learned". United Kingdom: Politact. 5 January 2009. Archived from the original on 3 February 2015. Retrieved 3 February 2015.
  60. ^ Mohiuddin, Yasmin Niaz (2007). Pakistan: A Global Studies Handbook. ABC-CLIO. p. 70. ISBN 978-1-85109-801-9. In the elections of 1946, the Muslim League won 90 percent of the legislative seats reserved for Muslims. It was the power of the big zamindars in Punjab and Sindh behind the Muslim League candidates that led to this massive landslide victory (Alavi 2002, 14). Even Congress, which had always denied the League's claim to be the only true representative of Indian Muslims had to concede the truth of that claim. The 1946 election was, in effect, a plebiscite among Muslims on Pakistan.
  61. ^ Mohiuddin, Yasmin Niaz (2007). Pakistan: A Global Studies Handbook. ABC-CLIO. p. 71. ISBN 978-1-85109-801-9. Despite the League's victory in the elections, the British did not want the partition of British India. As a last attempt to avoid it, Britain put forward the Cabinet Mission Plan, according to which India would become a federation of three large, self-governing provinces and the central government would be limited to power over foreign policy and defense, implying a weak center.
  62. ^ Akram, Wasim. "Jinnah and cabinet Mission Plan". Academia Edu. Retrieved 3 February 2015. Cite journal requires |journal= (help)
  63. ^ a b Stanley Wolpert (2002). Jinnah of Pakistan. Oxford University Press. pp. 306–332. ISBN 978-0-19-577462-7.
  64. ^ "Murder, rape and shattered families: 1947 Partition Archive effort underway". Dawn. 13 March 2015. Retrieved 14 January 2017. There are no exact numbers of people killed and displaced, but estimates range from a few hundred thousand to two million killed and more than 10 million displaced.
    - Basrur, Rajesh M. (2008). South Asia's Cold War: Nuclear Weapons and Conflict in Comparative Perspective. Routledge. ISBN 978-1-134-16531-5. An estimated 12–15 million people were displaced, and some 2 million died. The legacy of Partition (never without a capital P) remains strong today ...
    - Isaacs, Harold Robert (1975). Idols of the Tribe: Group Identity and Political Change. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-44315-0. 2,000,000 killed in the Hindu-Muslim holocaust during the partition of British-India and the creation of India and Pakistan
    - D'Costa, Bina (2011). Nationbuilding, Gender and War Crimes in South Asia. Routledge. p. 53. ISBN 978-0-415-56566-0. Estimates of the dead vary from 200,000 (the contemporary British figure) to 2 million (a subsequent Indian speculation). Today, however, it is widely accepted that nearly a million people died during Partition (Butalia, 1997).
    - Butalia, Urvashi (2000). The Other Side of Silence: Voices From the Partition of British India. Duke University Press.
    - Sikand, Yoginder (2004). Muslims in India Since 1947: Islamic Perspectives on Inter-Faith Relations. Routledge. p. 5. ISBN 978-1-134-37825-8.
  65. ^ Brass, Paul R. (2003). "The partition of India and retributive genocide in the Punjab, 1946–47: means, methods, and purposes" (PDF). Journal of Genocide Research. Carfax Publishing: Taylor and Francis Group. pp. 81–82 (5(1), 71–101). Retrieved 16 August 2014. In the event, largely but not exclusively as a consequence of their efforts, the entire Muslim population of the eastern Punjab districts migrated to West Punjab and the entire Sikh and Hindu populations moved to East Punjab in the midst of widespread intimidation, terror, violence, abduction, rape, and murder.
    - "20th-century international relations (politics) :: South Asia". Encyclopædia Britannica. Retrieved 16 August 2014.
  66. ^ Daiya, Kavita (2011). Violent Belongings: Partition, Gender, and National Culture in Postcolonial India. Temple University Press. p. 75. ISBN 978-1-59213-744-2. The official estimate of the number of abducted women during Partition was placed at 33,000 non-Muslim (Hindu or Sikh predominantly) women in Pakistan, and 50,000 Muslim women in India.
    - Singh, Amritjit; Iyer, Nalini; Gairola, Rahul K. (2016). Revisiting India's Partition: New Essays on Memory, Culture, and Politics. Lexington Books. p. 14. ISBN 978-1-4985-3105-4. The horrific statistics that surround women refugees-between 75,000–100,000 Hindu, Muslim and Sikh women who were abducted by men of the other communities, subjected to multiple rapes, mutilations, and, for some, forced marriages and conversions-is matched by the treatment of the abducted women in the hands of the nation-state. In the Constituent Assembly in 1949 it was recorded that of the 50,000 Muslim women abducted in India, 8,000 of then were recovered, and of the 33,000 Hindu and Sikh women abducted, 12,000 were recovered.<- br>Abraham, Taisha (2002). Women and the Politics of Violence. Har-Anand Publications. p. 131. ISBN 978-81-241-0847-5. In addition thousands of women on both sides of the newly formed borders (estimated range from 29,000 to 50,000 Muslim women and 15,000 to 35,000 Hindu and Sikh women) were abducted, raped, forced to convert, forced into marriage, forced back into what the two States defined as 'their proper homes', torn apart from their families once during partition by those who abducted them, and again, after partition, by the State which tried to 'recover' and 'rehabilitate' them.
    - Perspectives on Modern South Asia: A Reader in Culture, History, and ... – Kamala Visweswara. nGoogle Books.in (16 May 2011).
  67. ^ Hasan, Arif; Raza, Mansoor (2009). Migration and Small Towns in Pakistan. IIED. p. 12. ISBN 978-1-84369-734-3. When the British Indian Empire was partitioned in 1947, 4.7 million Sikhs and Hindus left what is today Pakistan for India, and 6.5 million Muslims migrated from India to Pakistan.
  68. ^ Bates, Crispin (3 March 2011). "The Hidden Story of Partition and its Legacies". BBC History. Retrieved 16 August 2014. Unfortunately, it was accompanied by the largest mass migration in human history of some 10 million.
    - "Rupture in South Asia" (PDF). UNHCR. Retrieved 16 August 2014.
    - Tanya Basu (15 August 2014). "The Fading Memory of South Asia's Partition". The Atlantic. Retrieved 16 August 2014.
  69. ^ Subir Bhaumik (1996). Insurgent Crossfire: North-East India. Lancer Publishers. p. 6. ISBN 978-1-897829-12-7. Retrieved 15 April 2012.
    - "Resolution adopted by the United Nations Commission for India and Pakistan". Mount Holyoke College. Retrieved 19 January 2010.
  70. ^ "BBC – History – Historic Figures: Mohammad Ali Jinnah (1876–1948)". BBC. Retrieved 20 December 2016. Jinnah became the first governor general of Pakistan, but died of tuberculosis on 11 September 1948.
  71. ^ Kumarasingham, Harshan (2013), THE 'TROPICAL DOMINIONS': THE APPEAL OF DOMINION STATUS IN THE DECOLONISATION OF INDIA, PAKISTAN AND CEYLON, vol. 23, Transactions of the Royal Historical Society, p. 223, JSTOR 23726109, Few today, including those who work on the subcontinent, recollect that India, Pakistan and Sri Lanka did not become republics the day British rule ended. Even distinguished scholars of Empire like Perry Anderson and A. G. Hopkins have made the common assumption that India naturally became a republic upon independence on 15 August 1947. Instead, all three of these South Asian states began their independent life as Realms within the British Commonwealth and mirrored the style and institutions of the Dominions of Canada, Australia, South Africa and New Zealand. Though their sovereignty was in no way impaired by this seemingly ambiguous position they all held the British sovereign as their head of state who was represented in each capital by a governor- general appointed on the advice of the local prime minister. India, Pakistan and Ceylon were Realms from 1947 to 1950, 1947 to 1956 and 1948 to 1972 respectively.
  72. ^ "Muhammad Ali Jinnah's first Presidential Address to the Constituent Assembly of Pakistan (August 11, 1947)". JSpeech. Retrieved 1 March 2016.
  73. ^ McGrath, Allen (1996). The Destruction of Pakistan's Democracy. Oxford University Press. p. 38. ISBN 978-0-19-577583-9. Undivided India, their magnificent imperial trophy, was besmirched by the creation of Pakistan, and the division of India was never emotionally accepted by many British leaders, Mountbatten among them.
  74. ^ Ahmed, Akbar S. (1997). Jinnah, Pakistan and Islamic Identity: The Search for Saladin. Psychology Press. p. 136. ISBN 978-0-415-14966-2. Mountbatten's partiality was apparent in his own statements. He tilted openly and heavily towards Congress. While doing so he clearly expressed his lack of support and faith in the Muslim League and its Pakistan idea.
  75. ^ Wolpert, Stanley (2009). Shameful Flight: The Last Years of the British Empire in India. Oxford University Press. p. 163. ISBN 978-0-19-974504-3. Mountbatten tried to convince Jinnah of the value of accepting him, Mountbatten, as Pakistan's first governor-general, but Jinnah refused to be moved from his determination to take that job himself.
  76. ^ Ahmed, Akbar (2005). Jinnah, Pakistan and Islamic Identity: The Search for Saladin. Routledge. ISBN 978-1-134-75022-1. When Mountbatten was asked by Collins and Lapierre if he would have sabotaged Pakistan if he had known that Jinnah was dying of tuberculosis, his answer was instructive. There was no doubt in his mind about the legality or morality of his position on Pakistan. 'Most probably,' he said (1982:39).
  77. ^ Hussain, Rizwan. "Pakistan". The Oxford Encyclopedia of the Islamic World. Mawlānā Shabbīr Ahmad Usmānī, a respected Deobandī ʿālim (scholar) who was appointed to the prestigious position of Shaykh al-Islām of Pakistan in 1949, was the first to demand that Pakistan become an Islamic state. But Mawdūdī and his Jamāʿat-i Islāmī played the central part in the demand for an Islamic constitution. Mawdūdī demanded that the Constituent Assembly make an unequivocal declaration affirming the "supreme sovereignty of God" and the supremacy of the sharīʿah as the basic law of Pakistan.
  78. ^ a b Hussain, Rizwan. "Pakistan". The Oxford Encyclopedia of the Islamic World. The first important result of the combined efforts of the Jamāʿat-i Islāmī and the ʿulamāʿ was the passage of the Objectives Resolution in March 1949, whose formulation reflected compromise between traditionalists and modernists. The resolution embodied "the main principles on which the constitution of Pakistan is to be based". It declared that "sovereignty over the entire universe belongs to God Almighty alone and the authority which He has delegated to the State of Pakistan through its people for being exercised within the limits prescribed by Him is a sacred trust", that "the principles of democracy, freedom, equality, tolerance and social justice, as enunciated by Islam shall be fully observed", and that "the Muslims shall be enabled to order their lives in the individual and collective spheres in accord with the teaching and requirements of Islam as set out in the Holy Qurʿan and Sunna". The Objectives Resolution has been reproduced as a preamble to the constitutions of 1956, 1962, and 1973.
  79. ^ James Wynbrandt (2009). A brief history of Pakistan. Infobase Publishing. pp. 190–197. ISBN 978-0-8160-6184-6. Retrieved 27 December 2011.
  80. ^ a b Anis Chowdhury; Wahiduddin Mahmud (2008). Handbook on the South Asian economies. Edward Elgar Publishing. pp. 72–75. ISBN 978-1-84376-988-0. Retrieved 27 December 2011.
  81. ^ Mission with a Difference. Lancer Publishers. p. 17. GGKEY:KGWAHUGNPY9. Retrieved 13 March 2012.
  82. ^ Adam Jones (2004). Genocide: A Comprehensive Introduction. Routledge. p. 420. ISBN 978-0-415-35384-7.
  83. ^ a b c R. Jahan (2004). Samuel Totten (ed.). Teaching about genocide: issues, approaches, and resources. Information Age Publishing. pp. 147–148. ISBN 978-1-59311-074-1.
  84. ^ "1971 war summary". BBC News. 2002. Retrieved 16 March 2009.
  85. ^ Bose, Sarmila (2005). "Anatomy of Violence: Analysis of Civil War in East Pakistan in 1971". Economic and Political Weekly. 40 (41): 4463–4471. ISSN 2349-8846. JSTOR 4417267.
  86. ^ Dummett, Mark (16 December 2011). "Bangladesh war: The article that changed history". BBC News. Retrieved 3 March 2016.
  87. ^ Hiro, Dilip (2015). The Longest August: The Unflinching Rivalry Between India and Pakistan. Nation Books. p. 216. ISBN 978-1-56858-503-1.
  88. ^ "Statistics of Pakistan's Democide". Retrieved 10 February 2015.
  89. ^ Beachler, Donald (2011). The Genocide Debate: Politicians, Academics, and Victims. Springer. p. 16. ISBN 978-0-230-33763-3.
  90. ^ M. Zafar. "How Pakistan Army moved into the Political Arena". Defence Journal. Retrieved 15 March 2009.
  91. ^ "Bhutto was father of Pakistan's Atom Bomb Programme". International Institute for Strategic Studies. Archived from the original on 14 March 2012. Retrieved 19 December 2011.
  92. ^ a b Pervez Amerali Hoodbhoy (23 January 2011). "Pakistan's nuclear bayonet". The Herald. Archived from the original on 18 February 2011. Retrieved 9 September 2011.
  93. ^ Sushil Khanna. "The Crisis in the Pakistan Economy". Revolutionary Democracy. Retrieved 16 November 2011.
  94. ^ Michael Heng Siam-Heng; Ten Chin Liew (2010). State and Secularism: Perspectives from Asia. Singapore: World Scientific. p. 202. ISBN 978-981-4282-37-6. Retrieved 28 December 2011.
  95. ^ Steve Coll (2004). Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan, and Bin Laden, from the Soviet Invasion to September 10, 2001 (23 February 2004 ed.). Penguin Press HC. p. 720. ISBN 978-1-59420-007-6.
    - Odd Arne Westad (2005). The global Cold War: third world interventions and the making of our times. Cambridge University Press. pp. 348–358. ISBN 978-0-521-85364-4. Retrieved 22 January 2012.
  96. ^ Haroon, Sana (2008). "The Rise of Deobandi Islam in the North-West Frontier Province and Its Implications in Colonial India and Pakistan 1914–1996". Journal of the Royal Asiatic Society. 18 (1): 66–67. doi:10.1017/S1356186307007778. JSTOR 27755911. S2CID 154959326.
  97. ^ Marie Chene. "Overview of corruption in Pakistan". Anti Corruption Resource Centre. Retrieved 23 December 2011.
    - Ishrat Husain (2009). "Pakistan & Afghanistan: Domestic Pressures and Regional Threats: The Role of Politics in Pakistan's Economy". Journal of International Affairs. 63 (1): 1–18.
  98. ^ a b Khan, Feroz Hassan (2012). Eating grass: the making of the Pakistani bomb. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-7600-4.
  99. ^ a b "India launches Kashmir air attack". BBC News. 26 May 1999. Retrieved 5 August 2008.
  100. ^ "Pakistan after the coup: Special report". BBC News. 12 October 2000. Retrieved 17 March 2009.
  101. ^ "Pakistan Among Top 10 Reformers". World Bank. 12 September 2005. Retrieved 19 November 2016.
  102. ^ "Performance of 12th NationalAssembly of Pakistan-" (PDF). Pakistan Institute of Legislative Development and Transperency. p. 5. Archived from the original (PDF) on 12 January 2012. Retrieved 23 December 2011.
  103. ^ "New Pakistan PM Gillani sworn in". BBC News. 25 March 2008. Retrieved 17 March 2009.
  104. ^ "Zardari wins Pakistan presidential election: officials". AFP. 5 September 2008. Archived from the original on 7 July 2009. Retrieved 17 March 2009.
    - Candace Rondeaux (19 August 2008). "Musharraf Exits, but Uncertainty Remains". The Washington Post. Retrieved 19 January 2010.
    - "Pakistani President Musharraf Resigns Amid Impeachment Threats". Fox News. Associated Press. 18 August 2008. Archived from the original on 20 August 2008. Retrieved 18 August 2008.
  105. ^ "Gilani disqualified as PM: SC". Daily The News International.com. Retrieved 19 June 2012.
  106. ^ "'War on terror' has cost Pakistan $118bn: SBP". Dawn. Agence France Presse. 19 November 2016. Retrieved 3 April 2017.
  107. ^ "Pakistan IDP Figures Analysis". Internal Displacement Monitoring Centre. Archived from the original on 4 April 2017. Retrieved 3 April 2017.
  108. ^ "Nawaz Sharif sworn in as Pakistani PM". ABC. 5 June 2013. Retrieved 6 June 2013.
  109. ^ "Imran Khan won Pakistan general election, 2018 and became the 22nd Prime Minister of Pakistan". Daily Pakistan. Retrieved 22 August 2018.
  110. ^ Hussain, Rizwan. "Pakistan". The Oxford Encyclopedia of the Islamic World. Pakistan is unique among Muslim countries in its relationship with Islam: it is the only country to have been established in the name of Islam
    - Talbot, Ian (2 February 1984). "Jinnah and the Making of Pakistan". History Today. As British rule there drew to an end, many Muslims demanded, in the name of Islam, the creation of a separate Pakistan state.
  111. ^ Dhulipala, Venkat (2015). Creating a New Medina: State Power, Islam, and the Quest for Pakistan in Late Colonial North India. Cambridge University Press. p. 496. ISBN 978-1-316-25838-5. The idea of Pakistan may have had its share of ambiguities, but its dismissal as