آگنی

از ویکیپدیا، دانشنامه آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

آگنی
خدای آتش [1] [2]
آگنی miniature.jpg قرن 18
خدای آتش
وابستگیدیوا ، دیکپالا
اقامتگاهآگنیلوکا
کوهاوریال [3]
اطلاعات شخصی
والدین
خواهر و برادرسوریا ، وارونا ، وایو ، ایندرا و غیره.
همسریابیسوها
فرزندانپاواکا، پاوامانا، سوچی

آگنی ( انگلیسی: / ə ɡ n i / AG -nee ، [4] سانسکریت : अग्नि ، رومی شدهآگنی ) یک کلمه سانسکریت به معنای آتش است و بر خدای آتش هندوئیسم دلالت می کند. [5] [6] [7] او همچنین خدای نگهبان جهت جنوب شرقی است و معمولاً در گوشه‌های جنوب شرقی معابد هندو یافت می‌شود . [8] در کیهان شناسی کلاسیک ادیان هندی، آگنی به عنوان آتش یکی از پنج عنصر ناپایدار بی اثر است.pañcabhūtá همراه با فضا ( ākāśa )، آب ( ap )، هوا ( vāyu ) و زمین ( pṛthvī )، این پنج با هم ترکیب می شوند تا وجود مادی ادراک شده تجربی را تشکیل دهند ( پراکریتی ). [6] [9] [10]

در ادبیات ودایی، آگنی به همراه ایندرا و سوما یک خدای اصلی و اغلب خوانده شده است . [6] [11] آگنی دهان خدایان و الهه ها و رسانه ای است که در یک هما (آیین نذری) به آنها نذری می رساند. [5] [12] [13] او در متون باستانی هندو در سه سطح، در زمین به عنوان آتش، در جو به عنوان رعد و برق، و در آسمان به عنوان خورشید وجود دارد. این حضور سه گانه او را به عنوان پیام آور بین خدایان و انسان ها در اندیشه ودایی به هم متصل می کند. [6] اهمیت نسبی آگنی در دوران پس از ودایی کاهش یافت، [14] زیرا او درونی شد [15]و هویت او به گونه ای تکامل یافت که به طور استعاری تمام انرژی و دانش دگرگون کننده را در اوپانیشادها و بعداً ادبیات هندو نشان دهد. [16] [17] [18] آگنی بخشی جدایی‌ناپذیر از سنت‌های هندو باقی می‌ماند، از جمله اینکه شاهد اصلی آیین گذر در عروسی‌های سنتی هندو به نام Saptapadi یا Agnipradakshinam (هفت قدم و نذر متقابل) است. بخشی از دیه (لامپ) در جشنواره هایی مانند دیوالی و آرتی در پوجا . [6]

آگنی (پالی: آگی ) اصطلاحی است که به طور گسترده در متون بودایی [19] و در ادبیات مربوط به بحث بدعت سنیکا در سنت های بودایی ظاهر می شود. [20] [21] در تفکر جینیسم باستان ، آگنی (آتش) شامل موجودات روح و آتش است، [22] علاوه بر این به عنوان آگنی کومارا یا "شاهزاده های آتش" در نظریه تولد دوباره و طبقه ای از موجودات تناسخ ظاهر می شود . 23] و در متون آن با اصطلاح معادل تجاس مورد بحث قرار گرفته است . [24]

ریشه شناسی، معنی و نام های دیگر

آگنی (آتش) بخشی از مراسم اصلی گذر مانند عروسی و سوزاندن در ادیان هندی است.

سانسکریت अग्नि ( آگنی ) یکی از دو اصطلاح اصلی آتش را ادامه می‌دهد که به پروتو-هندواروپایی بازسازی شده است ، *h₁n̥gʷnís ، که بازتاب‌های دیگر آن عبارتند از لاتین ignis ( ریشه انگلیسی ignite ) ، لیتوانیایی ignite ( 2го5 ugnis قدیمی، S. ] و فرزندان آن: روسی огонь ( ogon' )، صربی oganj، لهستانی ogień ، و غیره، همه به معنای "آتش". [26]

دستور زبان نویسان هندی باستان آن را به گونه های مختلف مشتق کرده اند:

  • از ریشه aj که در سانسکریت به معنای "رانندگی" به معنای "چابک، چابک" است. [27] [28]
  • از agri ، که ریشه آن به معنای "اول" است، که به "اول در جهان پدید آمد" یا "آتش" بر اساس بخش 6.1.1 Shatapatha Brahmana اشاره دارد. برهمانا ادعا می کند که این به طور رمزآلود به عنوان آگنی نامیده می شود زیرا همه از جمله خدایان به نام مستعار کوتاه علاقه دارند. [29]
  • بر اساس متن سانسکریت Nirukta-Nighantu در قرن 5 قبل از میلاد در بخش 7.14، حکیم Śkapūṇi بیان می کند که کلمه Agni از سه فعل مشتق شده است - از «رفتن»، از «درخشیدن یا سوزاندن» و از «رهبری». حرف "a" (अ) از ریشه "i" است که به گفته او به معنای "رفتن" است، حرف "g" (ग्) از ریشه "añj" به معنای "درخشیدن" یا "dah" به معنای "به" است. سوختن، و حرف آخر به خودی خود ریشه "نی" (नी) است که به معنای "رهبری" است. [30]

لازم به ذکر است که هیچ یک از سه توضیح ذکر شده در بالا به معنای علمی مدرن قابل قبول نیستند.

در ادبیات اولیه ودایی، آگنی در درجه اول آتش را به عنوان خدایی یاد می کند، خدایی که منعکس کننده قدرت های اولیه برای مصرف، تبدیل و انتقال است. [31] [32] با این حال، این اصطلاح همچنین به معنای مهابهوتا (ماده سازنده)، یکی از پنج موردی است که متفکران اولیه ودایی معتقد بودند وجود مادی را تشکیل می‌دهند، و متفکران ودایی بعدی مانند کانادا و کاپیلا به طور گسترده گسترش یافتند. یعنی آکاشا (اتر، فضا)، وایو (هوا)، آپ (آب)، پریتوی (زمین) و آگنی (آتش). [33] [34]

کلمه آگنی در زمینه‌های زیادی استفاده می‌شود، از آتش در معده، آتش پختن در خانه، آتش قربانی در محراب، آتش سوزاندن، آتش تولد دوباره، آتش در شیره‌های پرانرژی پنهان در گیاهان، آتش اتمسفر در رعد و برق و آتش آسمان در خورشید. [7] [31] [35] در لایه برهمانا از وداها، مانند بخش 5.2.3 شاتاپاتا برهمانا، آگنی نمایانگر همه خدایان، همه مفاهیم انرژی معنوی است که در همه چیز در جهان نفوذ می کند. [16] [36]در اوپانیشادها و ادبیات پس از ودایی، آگنی علاوه بر این به استعاره ای از اصل فناناپذیر در انسان تبدیل شد، و هر انرژی یا دانشی که حالتی از تاریکی را می خورد و از بین می برد، حالتی روشن از وجود را تغییر می دهد و ایجاد می کند. [17] [18] [33]

آگنی نیز معروف است به این نام: [37]

  • پاواکا - تقدیس کننده همه چیز؛
  • Havyavahana - کسی که کره قربانی را حمل می کند.
  • ساپتاجیهوی – یکی با هفت زبان (شعله ها)؛ کره قربانی را خیلی سریع مصرف می کند.
  • واهنی – سفر با باد;
  • آنالا - به عنوان یکی از Vasus;
  • هوتاشانا _
  • چیترابانو - نور رنگارنگ؛
  • جولانا – درخشان؛
  • وایسوانارا _
  • Vibhavasu - که نور آن ثروت است.

نام های دیگر عبارتند از سیکی، پینگسا، پلاوانگا، بوریتیجا، رودراگاروا و هیرانیاکریت.

ریشه ها

آگنیپانی (100 پ.م.)
جلو
پشت سر با زبانه های شعله ای
" آگنی‌پانی " ("آتش‌دار")، 100 ق.م. این مجسمه در پشت عمامه خود دارای یک هاله شعله شکل است که با زبانه های شعله حکاکی شده است. موزه ماتورا ، GMM 87.146

نظریه های زیادی در مورد منشاء خدای آگنی وجود دارد، برخی آن را به اساطیر هند و اروپایی و برخی دیگر به اساطیر در سنت هندی ردیابی می کنند. [38] [39]

اسطوره‌ای که در بسیاری از فرهنگ‌های هندواروپایی یافت می‌شود، یکی از پرنده‌ها یا موجوداتی است که آتش را از خدایان برای بشر حمل می‌کند یا می‌آورد. از طرف دیگر، این پیام آور اکسیر جاودانگی را از آسمان به زمین می آورد. در هر صورت، پرنده هر روز با قربانی هایی برای خدایان برمی گردد، اما گاهی اوقات پرنده بدون هیچ اثری پنهان می شود یا ناپدید می شود. آگنی در مضامین اسطوره‌ای مشابه، در برخی سرودها با عبارت «پرنده بهشتی که پرواز می‌کند» قالب‌گیری شده است. [39] [40]

اولین لایه‌های متون ودایی هندوئیسم، مانند بخش 6.1 کاتاکا سامهیتا و بخش 1.8.1 از مایتراانی سامهیتا بیان می‌کنند که جهان با هیچ آغاز شده است، نه شب و نه روز وجود داشته است، آنچه وجود داشته فقط پراجاپاتی بوده است (که به آن برهمن نیز گفته می‌شود. ). [38] آگنی از پیشانی پراجاپاتی سرچشمه گرفته است ، این متون را ادعا کنید. با خلقت اگنی نور پدید آمد و با آن روز و شب آفریده شد. آگنی، این سامهیتاها را بیان کنید ، همان برهمن است، حقیقت، چشم جهان آشکار. [38]این اسطوره‌ها به داستان‌های پیچیده‌تری درباره منشأ آگنی در لایه‌های بعدی متون ودایی تبدیل می‌شوند، مانند بخش 2.1.2 Taittiriya Brahmana و بخش‌های 2.2.3-4 Shatapatha Brahmana . [38]

آگنی در اصل به عنوان منبع نهایی سه گانه "خالق-نگهدار-ویرانگر" و سپس یکی از تثلیث ها به عنوان کسی که بر روی زمین حکومت می کند، مفهوم سازی می شود. برادر دوقلوی او ایندرا به عنوان خدای طوفان، باران و جنگ بر جو حاکم بود، در حالی که سوریا بر آسمان و آسمان ها حکومت می کرد. [14] [الف] جایگاه و اهمیت او در طول زمان، در جنبه‌های «خالق-نگهدار-ویرانگر» وجود در اندیشه هندو تکامل می‌یابد. [42] [ب]

Shatapatha Brahmana اشاره می کند که سه آگنیس قبلی وجود داشته است و یکی فعلی چهارمین مورد از این سری است. [45]

چهارگانه، یعنی آگنی (آتش) در ابتدا بود. حالا آن آگنی که در ابتدا او را برای مقام کشیش هوتری انتخاب کردند درگذشت. او نیز که بار دوم او را انتخاب کردند از دنیا رفت. او نیز که بار سوم او را انتخاب کردند از دنیا رفت. پس کسی که هنوز آتش را در زمان ما تشکیل می دهد، خود را از ترس پنهان کرد. وارد آب شد. خدایان او را کشف کردند و به زور از آب ها دور کردند. – 1:2:3:1

متون

وداها

مجسمه آگنی با سنگ قرمز قبل از قرن سوم میلادی، دوران امپراتوری کوشان . هنر ماتورا .

در پانتئون ودایی، آگنی، پس از ایندرا، مهمترین موقعیت را اشغال می کند. [7] آگنی در سرودهای وداها و به ویژه برهماناها برجسته است. در ریگودا بیش از 200 سرود وجود دارد که آگنی را ستایش می کنند. نام یا مترادف های او در تقریباً یک سوم از 1028 سرود در Rigveda آمده است. [46] ریگودا با سرود دعوت آگنی آغاز می شود، که سپس در سرود به عنوان نگهبان شتا ( دارما ) خطاب می شود. [47] [48] [ج]

وداها والدین آگنی را به عنوان دو چوب آتش افروزنده توصیف می کنند که عمل محبت آمیز آنها او را به وجود می آورد. او که تازه متولد شده است، شاعرانه به عنوان یک نوزاد مهربان معرفی می شود که به توجه محبت آمیز نیاز دارد تا مبادا ناپدید شود. با احتیاط جرقه می‌زند و سیگار می‌کشد، سپس شعله‌ور می‌شود و از والدینش قوی‌تر می‌شود، در نهایت چنان قوی می‌شود که آنچه را که او را آفریده می‌بلعد. [50]

سرودهای موجود در این متون باستانی به آگنی با القاب و مترادف های متعدد، مانند جاتاوداس (کسی که همه نسل ها را می شناسد)، وایشوانارا (مربوط به همه انسان ها)، تانوناپات (پسر خود، خودساخته)، ناراساسا (که تجسم مردانه است) اشاره دارد. ستایش)، Tripatsya (با سه خانه)، و بسیاری دیگر. [50] [51] در اساطیر ودایی، آگنی نیز به عنوان فردی اسرارآمیز با گرایش به مخفی کاری، نه فقط با انسان ها، بلکه با خدایان معرفی می شود. او در مکان‌های عجیبی مانند آب‌ها پنهان می‌شود که در یک افسانه نیروی حیات را به موجودات زنده‌ای که در آن زندگی می‌کنند نفوذ می‌کند، و در دیگری جایی که ماهی‌ها حضور او را به خدایان گزارش می‌دهند. [52]

آگنی در سرود 10.124 ریگودا ، یک ریشی (حکیم-شاعر-آهنگساز) است و به همراه ایندرا و سوریا سه گانه خدایان ودایی را تشکیل می دهند. [53]

آگنی در اندیشه ودایی، که پایه و اساس الهیات مختلف غیردوگانه و مونیستی هندوئیسم را تشکیل می‌داد، معادل و از نظر خداشناسی با همه خدایان یکی دانسته می‌شود . [46] این مضمون برابری مکرراً در وداها ارائه شده است، مانند کلمات زیر در ماندالای 1 ریگودا :

آنها آن را ایندرا، میترا، وارونا، آگنی می نامند
و او گاروتمن بال آسمانی است.
حکیمان به آنچه که یکی است لقب بسیاری می دهند،
آن را آگنی ، یاما، ماتاریسوان می نامند.

  — Rigveda 1.164.46 ، مترجم: کلاوس کلسترمایر [54] [55] [56]

اوپانیشادها

آگنی با هاله ای از شعله های آتش، نشسته روی قوچ.

آگنی در اوپانیشادهای اصلی و فرعی هندوئیسم برجسته است. یکی از اولین موارد ذکر شده، افسانه پسری به نام ساتیاکاما ، با والدین نامشخص از مادری نامشخص، در فصل 4 از Chandogya Upanishad (حدود 700 قبل از میلاد) است. او صادقانه به فقر خود اعتراف می کند و اینکه مادرش نمی داند پدرش کیست، صداقتی که او را در یک مدرسه ودایی ( گوروکول ) به ارمغان می آورد. [57] [58] در طول تحصیل، پسر آگنی را ملاقات می کند، که سپس استعاره برای او به عنوان یک جهت اصلی، بدن جهانی، چشم و دانش، و اصل انتزاعی برهمن است که اوپانیشاد بیان می کند که در همه چیز وجود دارد و در همه جا وجود دارد. . [57] [59] [60] آگنی در بخش 1.13 ازچاندوگیا اوپانیشاد نیز. [61]

در آیه 18 ایشا اوپانیشاد ، آگنی با این جمله استناد شده است: "ای آگنی، تو همه راه ها را می دانی، مرا به راه نیک به سوی موفقیت هدایت کن، مرا از راه اشتباه گناه دور کن". [62] [63] [d] در بخش‌های 4.5-6 مایتری اوپانیشاد ، دانش‌آموزان از گورو ودایی (معلم) خود می‌پرسند که کدام خدا در میان خدایان نام‌شان بهتر است، فهرستی که شامل آگنی است. [65] [66]گورو پاسخ می دهد که همه آنها برتر هستند، همه فقط اشکال برهمن هستند، تمام جهان برهمن است. بنابراین هر کسی را انتخاب کنید، اوپانیشاد را پیشنهاد می کند، مراقبه کنید و آن یکی را بپرستید، سپس روی همه آنها تعمق کنید، سپس فردیت هر یک از این خدایان از جمله آگنی را انکار کرده و دور بریزید، بنابراین به جهان جهانی سفر کنید، برای ارتباط با پوروشا ، آتمن _ [67] [68]

بخش های 3 و 4 کنا اوپانیشاد ، یکی دیگر از اوپانیشادهای مهم باستانی، داستانی تمثیلی را ارائه می دهد که شامل خدایان آگنی، وایو ، ایندرا و الهه اوما است. [69] پس از نبرد بین خدایان خوب و شیاطین شرور، جایی که برهمن به خوبی ها کمک می کند تا پیروز شوند، خدایان با تعجب می پرسند: "این برهمن چیست، یک موجود شگفت انگیز؟" آگنی ابتدا می رود تا بفهمد، اما موفق نمی شود. وایو هم شکست می خورد. [69] سپس ایندرا تلاش می کند، اما با الهه ای ملاقات می کند که از قبل برهمن را درک کرده است، توضیح می دهد که برهمن چیست و چگونه خیر از طریق طبیعت برهمن به پیروزی رسیده است. [70] [71] ایندرا این دانش را با آگنی و وایو به اشتراک می گذارد. کنا اوپانیشاداین بخش‌ها را با بیان اینکه «آگنی، وایو و ایندرا» ابتدا مورد احترام هستند، پایان می‌دهد، زیرا آنها اولین خدایان بودند که برهمن را درک کردند. [69] [70] افسانه تمثیلی، پل دوسن بیان می‌کند که هدف آن آموزش این است که همه خدایان ودایی و پدیده‌های طبیعی مبنای خود را در اصل جاودانه و جهانی به نام برهمن دارند. [69]

یکی دیگر از متون مقدس هندو باستانی به نام پراشنا اوپانیشاد ، آگنی را در پراشنا دوم خود (بخش پرسش) ذکر کرده است. [72] این بخش بیان می‌کند که آگنی و دیگر خدایان به‌عنوان پنج جزء اصلی ظاهر می‌شوند که با هم ترکیب می‌شوند و کل جهان را می‌سازند، و همه خدایان در معبد یک بدن زنده با آگنی به عنوان چشم‌ها درونی می‌شوند. [73] [74]

آگنی در بسیاری از اوپانیشادهای جزئی، مانند پراناگنیهوترا اوپانیشاد ، یوگاتاتوا اوپانیشاد ، یوگاشیخا اوپانیشاد ، تریشیخیبراهمانا اوپانیشاد و دیگران ذکر شده است. [75] متن شیویسم ترکیبی و مونیستیک، یعنی رودراهریدایا اوپانیشاد ، بیان می‌کند که رودرا همان آگنی و اوما همان سوها است. [76] [77]

مونداکا اوپانیشاد (2.4) هفت زبان آگنی را به‌عنوان کالی ، کارالی ، مانوجاوا ، سولوهیتا ، سودامراوارنا ، اسفولیناگینی و ویسواروسی ذکر کرده است. [78]

اهمیت

آیین های ودایی شامل آگنی است. او بخشی از بسیاری از آداب و رسوم هندوها مانند جشن تولد (روشن کردن چراغ)، نماز (چراغ آرتی)، در عروسی ها (یجنا که در آن عروس و داماد هفت بار دور آتش می چرخند) و هنگام مرگ (مرگ) است. سوزاندن). به گفته Atharvaveda ، این آگنی است که روح مرده را از آتش می‌برد تا در جهان یا زندگی بعدی دوباره متولد شود. [14] با این حال، این نقش در متون پس از ودایی در نقش خدای یاما قرار داشت. [14] آگنی در معماری معبد مهم بوده است، معمولاً در گوشه جنوب شرقی یک معبد هندو وجود دارد .

Saptapadi، یک مراسم عروسی هندو ، در اطراف آگنی در حال انجام است.

آداب گذر: عروسی هندو

مهمترین مراسم عروسی هندوها در اطراف آگنی انجام می شود. به آن Saptapadi (سنسکریت به معنای "هفت قدم / پا") یا Sat Phere نامیده می شود و نشان دهنده بخش قانونی ازدواج هندوها است. [79] [80] این مراسم شامل زوجی است که هفت مدار واقعی یا نمادین را در اطراف آگنی تکمیل می‌کنند، که شاهدی بر نذرهایی است که به یکدیگر می‌دهند. [e] هر یک از مدارهای آتش مقدس توسط عروس یا داماد رهبری می شود، که بسته به جامعه و منطقه متفاوت است. در هر مدار، زوجین عهد خاصی می‌بندند تا جنبه‌ای از یک رابطه شاد و خانواده را برای یکدیگر برقرار کنند و آگنی شاهد الهی آن عهدهای متقابل است. [82] در هند مرکزی وسورینام ، عروس سه یا چهار دور اول را هدایت می کند. [81]

تشریفات: آگنیهوترا

آگنیهوترا شامل آتش است و این اصطلاح به آیین نگه داشتن آتش در خانه و در برخی موارد «قربانی کردن» مانند شیر و دانه برای این آتش اشاره دارد. [83] متون Srauta بیان می کنند که وظیفه انسان است که Agnihotra را انجام دهد . طیف گسترده‌ای از روش‌های آگنیهوترا در لایه برهمانا وداها یافت می‌شود، از رایج‌ترین نگهداری ساده از آتش مقدس و نمادین آن، تا رویه‌های پیچیده‌تر برای جبران گناه، تا آیین‌هایی که ادعا می‌شود جاودانگی را به اجراکننده می‌دهند. [84] بر اساس Jaiminiya Brahmana ، برای مثال، یک Agnihotraفداکاری، مجری را از شر و مرگ رها می کند. [85] در مقابل، شاتاپاتا برهمانا بیان می کند، آگنیهوترا یادآوری نمادین و معادل خورشید است، جایی که آتش نگهبان از گرمایی که زندگی را ایجاد می کند، آتش موجودات، گرمای رحم در پشت چرخه زندگی یادآوری می شود. . [86]

جشنواره ها: هولی و دیوالی

آگنی بخشی از دستور زبان آیینی در بسیاری از جشنواره های هندو است. بالاتر از Holika برای Holi ، شامل Agni است. [87]

دو جشن بزرگ در هندوئیسم، یعنی هولی (جشنواره رنگ ها) و دیوالی (جشن چراغ ها) آگنی را در دستور زبان آیینی خود به عنوان نمادی از انرژی الهی گنجانده اند. [۸۸] [۸۹] در طول جشن‌های پاییزی دیوالی، چراغ‌های آتشین کوچک سنتی به نام دیا برای نشان دادن جشن‌ها گنجانده می‌شود. برای هولی، هندوها در شب قبل از جشن بهار، آتش را به عنوان هولیکا می سوزانند. آتش سوزی خدای آگنی را نشان می دهد، و در روستاهای هند، مادران نوزادان خود را به یاد اگنی در هولیکا در جهت عقربه های ساعت دور آتش می برند. [87]

فرم ها

آگنی دو شکل دارد: جاتاودا و کراویادا :

  • جاتاودا آتشی است که هدایایی را به خدایان منتقل می کند، در این صورت آگنی نور با دانش و با برهمن شناخته می شود. در شکل جاتاودا ، "کسی که همه مخلوقات را می شناسد"، آگنی به عنوان الگوی الهی برای کشیش عمل می کند. او رسولی است که هدایایی را از انسان ها به خدایان می برد، خدایان را قربانی می کند و بین خدایان و انسان ها شفاعت می کند (Rig Veda I.26.3). همراه با ایندرا و سوما ، آگنی در ریگ ودا بیش از هر خدای دیگری فراخوانی شده است. [90]
  • کراویاد (क्रव्याद) شکل آگنی است که اجساد را می سوزاند، آتش آتش سوزی تشییع جنازه که باعث بازیافت ماده و روح می شود. [91] به این ترتیب، شاتاپاتا برهمانا در آیه 2.2.4.8 بیان می‌کند که پس از مرگ و هنگام سوزاندن، آگنی فقط بدن را گرم می‌کند و می‌سوزاند، اما با گرمای آن، فرد دوباره متولد می‌شود. [92]

نمادگرایی

ماها پورانا [ توضیحات لازم ] بخش LXVII.202-203 بیان می کند که آگنی نمادی برای جنبه های روانی و فیزیولوژیکی زندگی است . در این متن آمده است که سه نوع آگنی در درون هر انسانی وجود دارد، کرودا آگنی یا «آتش خشم»، کاما آگنی یا «آتش شور و میل» و اودارا آگنی یا «آتش هضم». . اگر خواهان آزادی معنوی و رهایی باشد، اینها به ترتیب نیازمند تقدیم آمرزش، جدایی و روزه هستند. [41]

آگنی به طور گوناگون عنصر طبیعی آتش را نشان می‌دهد، خدای ماوراء طبیعی که نماد آتش و اراده طبیعی درونی است که مشتاق کسب عالی‌ترین دانش است. [93] [94] [95]

گرما، احتراق و انرژی قلمرو Agni است که نمادی از تبدیل ناخالص به ظریف است. آگنی انرژی حیات بخش است. [96] آگنیبیجا آگاهی تاپاس (انرژی اولیه کیهانی) است. آگنی (اصل انرژی زا)؛ خورشید که نمایانگر واقعیت (برهمن) و حقیقت (ساتیا) است، Rta است ، نظم، اصل سازماندهی هر چیزی که هست. [97]

آگنی، که به عنوان آتیتی ("مهمان") خطاب می شود، جاتاوداسام (जातवेदसम्) نیز نامیده می شود، به این معنی که "کسی که همه چیزهایی را که به دنیا می آیند، خلق می شوند یا تولید می شوند می داند." [98] او نماد قدرت اراده متحد با خرد است. [99]

آگنی جوهر معرفت هستی است. آگنی جهل و تمام هذیان ها را از بین می برد، اعصاب را از بین می برد. Kanvasatpathabrahmanam (SB.IV.i.iv.11) آگنی را "حکمت" می نامد (मेधायैमनसेऽग्नये स्वाा). [100] آگنی نمادی برای "سریع‌ترین ذهن در میان (همه) کسانی است که پرواز می‌کنند. [101]

شمایل نگاری

نمادهای Agni تغییرات منطقه ای گسترده ای را نشان می دهند. سمت چپ: آگنی روی قوچ، راست: آگنی با الهه اسواها.

شمایل نگاری آگنی بر اساس منطقه متفاوت است. [102] دستورالعمل های طراحی و مشخصات شمایل نگاری او در متون هندو آگاما شرح داده شده است. او با یک تا سه سر، دو تا چهار بازو نشان داده می‌شود، معمولاً با رنگ‌های قرمز یا خاکستری دودی در کنار قوچ ایستاده یا سوار بر قوچ است، با هاله‌ای دراماتیک از شعله‌های آتش که از تاج او به سمت بالا می‌پرد. [103] [104] او به عنوان یک مرد قوی به نظر می رسد، گاهی اوقات ریش، با شکم بزرگ، زیرا او هر چیزی را که در شعله های آتش عرضه می شود می خورد، با موهای قهوه ای طلایی، چشم ها و سبیل هایی که با رنگ آتش مطابقت دارند. [105]

آگنی یک تسبیح در یک دست خود به عنوان نمادی از نقش مربوط به نماز و یک کره در دست دیگر در ایالت های شرقی هند گرفته است. در مناطق دیگر، چهار بازوی او تبر، مشعل، قاشق (یا بادبزن) و نیزه شعله ور (یا تسبیح) را در خود جای داده است. [105]

هفت پرتو نور یا شعله از بدن او ساطع می شود. یکی از نام‌های او ساپتاجیهوا است ، "کسی که هفت زبان دارد" تا نمادی باشد که او چقدر سریع کره قربانی مصرف می‌کند. [106] گهگاه، شمایل نگاری آگنی به شکل روهیتاسوا نشان داده می شود، که قوچ به عنوان واهانا او نیست، بلکه در ارابه ای با هفت اسب قرمز کشیده می شود، و باد نمادینی که آتش را به حرکت در می آورد مانند چرخ های ارابه. [105] در هنر خمر ، آگنی با کرگدن به عنوان واهانا به تصویر کشیده شده است. [107] [108] عدد هفت نمادی از دستیابی او به تمام هفت قاره اسطوره ای در کیهان شناسی هندو باستان یا رنگ های رنگین کمان به شکل خورشید است. [109]

آگنی دارای سه شکل است، یعنی آتش، رعد و برق و خورشید، اشکالی که گاهی اوقات با دادن سه سر یا سه پا نماد نماد خود هستند. او گاهی با حلقه‌ای از میوه‌ها یا گل‌ها نشان داده می‌شود که نمادی از هدایایی است که در آتش انجام می‌شود. [109]

تاریخچه

خدای آگنی در گوشه جنوب شرقی معبد راجارانی قرن یازدهمی در بوبانشوار اودیشا. قوچ در زیر او حک شده است.

اولین آثار هنری باقیمانده از آگنی در مکان‌های باستان‌شناسی در نزدیکی ماتورا (اوتار پرادش) یافت شده‌اند و قدمت این آثار به قرن اول قبل از میلاد باز می‌گردد. [110] : 215، 366-367، xix، با شرح شکل 86  در مجموعه بهارات کالا باوان، مجسمه‌ای از ماسه‌سنگ قرمز رنگ مربوط به اوایل دوران رایج، اما حداکثر تا قرن اول میلاد، وجود دارد که قابل شناسایی است آگنی در لباس یک برهمن نشان داده شده است، بسیار شبیه به حکیم کاشیاپا . در سکه های پانچالا آگنیمیترا ، یک خدا همیشه با هاله ای از شعله ها حضور دارد. در گوپتادر مجسمه‌ها، آگنی با هاله‌ای از شعله‌های آتش دور بدن، نخ مقدس روی سینه‌اش، ریش، شکم گلدانی و در دست راستش آمرتاغاتا (گلدان شهد) دیده می‌شود. [110] : 215-216  بسیاری از این حکاکی‌های اولیه و مجسمه‌های اولیه فقط یک سر را نشان می‌دهند، اما جزئیات مفصلی مانند گوشواره‌های ساخته شده از سه میوه، گردن‌بند دقیق، چهره‌ای خندان با تاج و شعله‌های آتش حکاکی شده در موهای پشت مجسمه آگنی. [110] : 215 

مجسمه ها و نقش برجسته های خدای آگنی معمولاً در زوایای جنوب شرقی یک معبد هندو وجود دارد. با این حال، در معابد نادری که آگنی به عنوان یک الوهیت نجومی رئیس تصور می‌شود، طبق متونی مانند سامارگانا سوترادهارا ، گوشه شمال شرقی به او اختصاص داده شده است. [111]

آگنی از نظر تاریخی در هر گریهاستا (خانه) حضور دارد و در آن به یکی از سه شکل ارائه می‌شود - gārhapatya (برای استفاده عمومی خانگی)، آهاوانیا (برای دعوت و استقبال از یک شخصیت یا خدا) و dakshinagni (برای مبارزه با همه شر ). ). [112] یاسکا بیان می کند که سلف او ساکاپونی وجود سه گانه آگنی را همانطور که توسط ریگ ودا بیان شده در زمین، هوا و بهشت ​​می دانست، اما یک برهمانا تجلی سوم را خورشید می دانست.

اساطیر

آگنی روی قوچ نشسته است، اندونزی قرن 14-15.

یکی از حکیم ریگ ودا (Sukta IV.iii.11) بیان می کند که خورشید با تولد آگنی قابل مشاهده شد. [113]

حماسه

بهریگو که از آگنی آزرده شده بود، آگنی را نفرین کرده بود تا خورنده همه چیز روی زمین شود، اما برهما آن نفرین را اصلاح کرد و آگنی را پاک کننده همه چیزهایی که لمس کرد تبدیل کرد. [114]

در "Khandava-daha Parva" ( Mahabharata CCXXV)، آگنی در لباس مبدل به کریشنا و آرجونا نزدیک می شود و به دنبال غذای کافی برای ارضای گرسنگی خود می گردد. و وقتی از او در مورد نوع غذایی که لذت بخش است پرسیده شد، آگنی ابراز تمایل کرد که به خاطر تاکشاکا ، رئیس ناگاها ، جنگل خنداوا را که توسط ایندرا محافظت می شود، مصرف کند . آگنی با کمک کریشنا و آرجونا، جنگل خنداوا را مصرف می‌کند ، جنگلی که به مدت پانزده روز در آتش می‌سوخت و تنها از آسواسنا، مایا و چهار پرنده به نام سارنگاکا در امان بود . بعدها، آرجونا به عنوان یک موهبت، تمام سلاح های خود را از ایندرا و همچنین کمان، گاندیوا ، را از وارونا دریافت کرد.[115]

داستان پادشاه شیبی وجود دارد که توسط آگنی به شکل کبوتر و توسط ایندرا به شکل شاهین آزمایش شد. شیبی در ازای جان کبوتر، گوشت خود را به شاهین تقدیم کرد. به این ترتیب کبوتری که به دنبال پناه شیبی بود با قربانی کردن پادشاه نجات یافت. [116]

آگنیپاریکشا یا «آزمایش آتش» آگنی را شاهد است. در رامایانا، سیتا داوطلبانه از این مصیبت عبور می کند تا فضیلت خود را ثابت کند.

پوراناس

آگنی پسر بزرگ برهما است. در Visnu Purana ، آگنی، به نام Abhimani گفته می‌شود که از دهان Virat Purusha ، انسان کیهانی، بیرون آمده است. در نسخه ای دیگر، آگنی از آتش آیینی که توسط همسر دارما (قانون ابدی) به نام واسوبهاریا (به معنای واقعی کلمه، "دختر نور") تولید شده بود، بیرون آمد. [117]

طبق اساطیر پورانی، آگنی با سواها (پیشنهاد دعا) ازدواج کرد و صاحب سه پسر شد - پاواکا (تصفیه کننده)، پاوامانا (پاک کننده) و شوچی (پاکسازی). از این پسران او چهل و پنج نوه دارد که نام های نمادین جنبه های مختلف آتش هستند. [117] [118] در برخی متون، مدها (هوش) خواهر آگنی است. [117]

روابط

آگنی (سمت راست) به همراه پسرش اسکاندا ( Karttikeya )، حدود قرن اول میلاد.

همسر و فرزندان

الهه سواها همسر آگنی است. نام او با هدایایی مانند کره و دانه هایی که در طول مراسم در آتش ریخته می شود تلفظ می شود. با این حال، مانند بسیاری از نام‌ها در سنت‌های هندو، نام Svaha از طریق ارتباط آن با کلمه ودایی Svadha که در سرودهای ریگودا یافت می‌شود، معانی نمادین را در خود جای داده است. توماس کوبرن بیان می کند که اصطلاح Svadha به "طبیعت یا تمایل خاص خود" و معنای ثانویه "یک لذت یا لذت مرسوم، یک طراوت که تغذیه می کند" اشاره دارد. [119] Svaha در سرودهای ادبیات ودایی نیز به معنای "خوش آمدی، ستایش تو" یافت می شود. این سلام، یاد اگنی است، به عنوان جنبه ای از آنچه «منشأ همه موجودات» است. [119]اسواها به عنوان الهه و همسر آگنی، این شاکتی را نشان می دهد. [120]

در متن Devi Mahatmya از سنت الهه هندوئیسم ( شکتیسم )، و در اساطیر هندو، Svaha دختر داکشا است، Svaha به آگنی علاقه دارد. او او را با جعل هویت شش زن از هفت زن در گوروکول (مدرسه ای) که آگنی می خواست، اغوا می کند، و بنابراین با او بچه ای دارد که رشد می کند تا به خدای اسکاندا - خدای جنگ تبدیل شود. فصل های دیگر نشان می دهد که او پسر خدای شیوا بوده است. [120]

ماهابهاراتا همچنین اشاره می کند که وقتی آگنی در ماهیشماتی اقامت داشت عاشق دختر پادشاه نیلا شد. او در کسوت برهمانا دست شاهزاده خانم را خواست، اما پادشاه نپذیرفت و قصد داشت او را مجازات کند. آگنی شکل واقعی خود را آشکار کرد و از خشم شعله ور شد. پادشاه هراسان عذرخواهی کرد و دخترش را به آگنی بخشید. در مقابل، آگنی قول حفاظت از شهر را در هنگام هر تهاجم داد. [121]

خدایان دیگر

آگنی با ویژگی‌های یکسان، شخصیتی معادل یا گفته می‌شود که با بسیاری از خدایان اصلی و فرعی در لایه‌های مختلف ادبیات ودایی، از جمله وایو، سوما، رودرا (شیوا)، وارونا و میترا یکسان است. [122] [123] در سرود 2.1 ریگودا ، در آیات متوالی، آگنی همان دوازده خدا و پنج الهه است. [123]

برخی از خدایان که آگنی با آنها شناخته می شود:

  • پراجاپاتی : متن ودیک Shatapatha Brahmana ، در بخش 6.1.2 توضیح می دهد که چگونه و چرا پراجاپاتی پدر آگنی، و همچنین پسر آگنی است، زیرا هر دو تصویر آتمن (روح، خود) واحدی هستند که بود، و هویت واقعی و ابدی جهان خواهد بود. [124] پرجاپاتی، پوروشا کیهانی و آگنی در بخش‌های 6.1.1 و 6.2.1 شاتاپاتا برهمانا یکسان هستند. [125]
  • وارونا و میترا : وقتی آگنی متولد می شود، او وارونا است. وقتی برافروخته می شود، میترا است. [123] همچنین گفته شده است که وی در شام وارونه می شود و هنگام برخاستن از صبح او میترا است. [123]
  • ایندرا: آگنی به طور کلی به عنوان دوقلوی ایندرا معرفی می شود، هر دو با هم می روند و ظاهر می شوند. [126] در فصل 13.3 از Atharvaveda، گفته می شود که آگنی هنگامی که آسمان را روشن می کند به ایندرا تبدیل می شود. [123] آگنی را Vishva-Vedāh ، [f] "سپیده دم" نیز می‌گویند، که هم به ایندرا، محافظ، و هم به آگنی دانا اشاره دارد. [127]
  • رودرا: در ریگ ودا ، آگنی دارای همان طبیعت خشن رودرا است. [128] [g] Shiva-linga نمایانگر آن ستون آتش است که آگنی است، [129] [130] نمادی از Skambha که در برخی از آثار هنری بودایی وام گرفته شده است. [131] آیات 8 تا 18 در بخش 6.1.3 دولت شاتاپاتا برهمانا رودرا همان آگنی است که با نام های بسیار دیگری شناخته می شود. [132] بعدها، در بخش 9.1.1، Shatapatha Brahmana بیان می کند، "این آگنی (محراب آتش) اکنون کامل شده است، او اکنون این خدای رودرا است". [132]
  • ساویتر (خورشید): آگنی همانند ساویتر در طول روز است که فضا را طی می کند و نور و انرژی را به همه موجودات زنده می رساند. [123]
  • وایو و سوما: در وداها ، آگنی یا «آتش» (نور و گرما)، وایو یا «هوا» (انرژی و عمل)، و سوما یا «آب» خدایان اصلی هستند که برای توانمندسازی همه زندگی همکاری می‌کنند. در برخی از آیات، آنها به عنوان جنبه هایی از همان انرژی و اصل که دگرگون می شوند، بیان شده است. [122] [133]
  • گایاتری : در بخش Aitareya Brahmana 1.1 با Agni، بخش Jaiminiya Brahmana 3.184 و Taittiriya Brahmana در بخش 7.8 شناسایی شده است، و محترم ترین گایاتری متر در عروض سانسکریت و سنت های هندو با آگنی مرتبط است. [125]
  • Vāc (الهه گفتار) و پرانا (نیروی حیات): در بخش‌های Jaiminiya Brahmana 1.1 و 2.54، Shatapatha Brahmana 2.2.2 و 3.2.2 با Agni شناخته می‌شوند . [125]
  • ساراما: در سرودی در ستایش آگنی، [h] ریشی پاراشارا شاکتیا از ساراما، الهه شهود، پیشرو طلوع حقیقت در ذهن انسان صحبت می کند، که حقیقت گم شده را می یابد. [i] این ساراما است که قدرتی از حقیقت است، گاوهایش پرتوهای طلوع روشنایی هستند و انسان را بیدار می کند که آگنی را در جایگاه و هدف عالی می یابد. [134]

بودیسم

متون متعارف

سمت چپ: آگنی روی یک بز قرمز نشسته، به عنوان دارو بودا در هنر بودایی تبتی قرن پانزدهم.
سمت راست: کاتن چهار دست (火天) در ژاپن قرن هفدهم.

آگنی (سنسکریت؛ پالی؛ آگی ) در بسیاری از متون متعارف بودایی، هم به عنوان خدا و هم به عنوان استعاره ای از عنصر قلب یا آتش ظاهر می شود. در ادبیات پالی، او را آگی باگاوا ، جاتاودا و وسانارا نیز می نامند. [135]

Aggi-Vacchagotta Sutta ، تبادل فلسفی بین بودا و یک زاهد سرگردان به نام Śreṇika Vatsagotra (سنسکریت؛ پالی: Senika Vacchagotta) را ارائه می دهد. [20] [136] مکالمه بین بودا و Śreṇika بخشی از بحثی است که در بودیسم مدرن ادامه دارد. [20] [137] این بدعت Śreṇika نامیده می شود ( چینی سنتی : 先尼外道؛ پینیین : Xiānní wàidào؛ روماجی : Sennigedō尼外道). [20] [138]

Śreṇika پیشنهاد کرد که یک خود ابدی (آتمن) وجود دارد که در یک بدن فیزیکی موقت زندگی می کند و در تولد دوباره نقش دارد. در سنت های بودایی، بودا تعلیم داد که تولد دوباره و آناتمان وجود دارد، یا اینکه خود ابدی وجود ندارد. متون پالی بیان می کنند که Śreṇika مخالف بود و از بودا سؤالات زیادی پرسید که بودا از پاسخ دادن به آنها امتناع کرد و سؤالات او را نامشخص خواند. بودا توضیح داد که اگر به سؤالات Śreṇika پاسخ دهد، او را "درگیر" می کند. [20] بودا دارما را با آگنی به عنوان یک استعاره توضیح می‌دهد و بیان می‌کند که درست مانند آتش خاموش می‌شود و پس از خاموش شدن دیگر وجود ندارد، به همان روشی که همه اسکاندها.که یک انسان را تشکیل می دهند پس از مرگ خاموش می شوند. نسخه‌های متفاوتی از این بحث در سراسر کتاب مقدس در روایات ظاهر می‌شود، مانند Mahaparinibbāṇa Sutta و Mahaprajñāpāramitōpadeśa . در برخی از نسخه ها، Śreṇika تشبیه خود را از آگنی ارائه می دهد تا دیدگاه های خود را بیشتر کند. [20] محققانی مانند ناگارجونا به طور گسترده در مورد بدعت Śreṇika اظهار نظر کرده اند. [136]

به روشی مشابه متون هندو، متون بودایی نیز آگنی (که به عنوان عنصر آتش تجاس نامیده می شود) به عنوان یک ماده اساسی و بلوک سازنده طبیعت تلقی می شود. به عنوان مثال، در بخش 11.31 Visuddhimagga و همچنین بخش Rūpakaṇḍa از Dhammasangani ، آگنی و تجاس به عنوان گرم کننده، پیری، سوزاندن و هضم غذا و فرآیندهای زندگی معرفی شده اند. [41]

هنر

آگنی به طور برجسته در هنر سنت ماهایانا برجسته شده است.

در تبت، او یکی از پنجاه و یک خدای بودایی است که در ماندالای پزشکی بودا یافت می شود. [139] [140] او در ماندالای منجوشری تبتی نیز ظاهر می شود ، جایی که او با برهما و ایندرا به تصویر کشیده شده است. [141] نماد نگاری تبتی برای آگنی به شدت شبیه آنچه در سنت هندو یافت می شود، با عناصری مانند پوست قرمز رنگ، وسیله نقلیه بز، مو و تاج مخروطی شکل، ریش، و در دست داشتن دیگ آب یا آتش. و دانه های تسبیح در دیگری. چنین هنری اغلب شامل مضامین بودایی مانند چرخ دارما، صدف سفید، ماهی طلایی، فیل، گره بی پایان است. [139]

در سنت های تراوادا ، مانند آنچه در تایلند یافت می شود، آگنی یک خدای فرعی است. آگنی Phra Phloeng (همچنین Phra Plerng ، به معنای واقعی کلمه، "شعله های مقدس") نامیده می شود. [142] [143] او معمولاً با دو صورت، هشت بازو، قرمز رنگ، سرپوشی به شکل کدو، و شعله‌های آتش نشان داده می‌شود. ادبیات تایلندی دوران قرون وسطی او را به عنوان خدایی با هفت زبان، تاجی بنفش از دود و چهره ای آتشین توصیف می کند. او سوار بر ارابه اسب، کرگدن یا قوچ می شود. [142] همسر Phra Phloeng در این متون به Subanee ، Garudee یا Swaha گفته شده است. [142]برخی از متون تایلندی نیلانون را پسر آنها می دانند. [144]

خدای آتش بودایی "کاتن" (火天) در هنر ژاپنی . مورخ 1127 میلادی، موزه ملی کیوتو .

در بودیسم شرق آسیا، آگنی یک دارماپالا است و اغلب به عنوان یکی از گروهی از دوازده خدا (به ژاپنی: Jūniten ، 十二天) طبقه بندی می شود که به عنوان نگهبانان جهت دار گروه بندی می شوند. [145]

در ژاپن او را "کاتن" (火天) می نامند. او با یازده دیوی دیگر شامل تایشاکوتن ( Śakra/ایندرا )، فوتن ( وایو )، اماتن ( یاما )، راستسوتن ( نیرتی / راکساسا )، ایشاناتن ( Īśāna ) ، بیشامونتن ( Vaiśravaenu ) ) بونتن ( برهما )، جیتن ( پرتیوی )، نیتن ( سوریا/آدیتیا )، و گتن ( کاندرا ). [146] در حالی که شمایل نگاری متفاوت است، او اغلب به عنوان یک زاهد کوهستانی مسن با دو یا سه پا و دو یا چهار دست به تصویر کشیده می شود.

جینیسم

کلمه آگنی در جینیسم به آتش اشاره دارد، اما نه به معنای ایده های ودایی. آگنی در اندیشه جین، به عنوان یک خدای نگهبان و در کیهان شناسی آن ظاهر می شود. او یکی از هشت dikpalas یا خدایان نگهبان جهت دار در معابد جین است، همراه با این هفت مورد: Indra، Yama، Nirrti، Varuna، Vayu، Kubera و Isana. آنها معمولاً ایستاده هستند، با شمایل نگاری آنها شبیه به آنچه در پانتئون معبد هندو و بودایی یافت می شود. [147] [148] [149]

در تفکر جین باستان، موجودات زنده دارای روح هستند و در قلمروهای بی شماری وجود دارند و در قلمرو زمینی که انسان ها در آن مشترک هستند، دو نوع موجود وجود دارد: متحرک و غیر متحرک. [150] [151] موجودات متحرک - که شامل حشرات کوچک، پرندگان، آبزیان، حیوانات و انسان‌ها می‌شود - دارای دو یا چند حس هستند، در حالی که موجودات غیر متحرک فقط یک حس دارند ( اکندریا ). [41] [152] از موجودات تک حسی موجودات گیاهی، موجودات هوایی (گردباد [j] )، موجودات زمینی (گلی)، موجودات آبی (قطره شبنم) و موجودات آتشین (ذغال سنگ سوزان، شهاب، صاعقه) هستند. آخرین دسته از موجودات اگنی اجسام هستند و اعتقاد بر این است که این موجودات حاوی موجودات روح و آتش هستند. [22] [150] آهیمسا ، یا عدم خشونت، بالاترین حکم در جینیسم است. راهبان جین در فعالیت‌های معنوی خود تمام تلاش خود را می‌کنند تا آهیمسا را ​​تمرین کنند. آنها نه آگنی را شروع می کنند و نه آگنی را خاموش می کنند زیرا انجام این کار برای "موجودات آتشین" خشونت آمیز تلقی می شود و عملی است که کارما مضر ایجاد می کند . [41] [154]

آگنی کومارا یا "شاهزاده های آتش" بخشی از نظریه تولد دوباره جین و دسته ای از موجودات تناسخ هستند. [23] آگنی یا تجاس اصطلاحاتی هستند که برای توصیف مواد و مفاهیمی استفاده می‌شوند که موجودات را ایجاد می‌کنند و روح انتقال‌دهنده بر اساس الهیات جینیسم در آنها مقید می‌شود. [155]

دارو و غذای باستانی

آگنی، به عنوان اصل تشکیل دهنده آتش یا گرما، در متون هندو طب باستانی مانند چاراکا سامهیتا و سوشروتا سامهیتا گنجانده شده است. این، همراه با سوما، دو مقدمه طبقه بندی در متون پزشکی قبل از قرن چهارم میلادی است که در آیین هندو و بودیسم یافت می شود. دومینیک ووجاستیک می گوید: دسته مربوط به آگنی شامل انواع "گرم، آتشین، خشک یا خشک" می شود، در حالی که دسته مربوط به سوما شامل انواع "مرطوب، مغذی، تسکین دهنده و خنک کننده" است. این سیستم طبقه بندی مبنای گروه بندی گیاهان دارویی، فصول سال، ذائقه و غذاها، تشخیص تجربی بیماری های انسان، دامپزشکی و بسیاری از جنبه های دیگر سلامت و سبک زندگی بود. [156] [157] [158]

آگنی به عنوان نیروی حیاتی در بدن سالم، قدرت هضم غذاها و ذاتی غذا در نظر گرفته می شد. [159] [160] در آیورودا، فلیشمن بیان می کند، "مقدار آگنی وضعیت سلامتی را تعیین می کند". [161]

آگنی یک موجود مهم در آیورودا است. آگنی انرژی متابولیک آتشین هضم است، اجازه جذب غذا را می دهد در حالی که بدن را از شر مواد زائد و سموم خلاص می کند و ماده فیزیکی متراکم را به اشکال ظریف انرژی مورد نیاز بدن تبدیل می کند. Jathar-agni تولید اسید هیدروکلریک در معده را تعیین می کند، Bhuta-agni تولید صفرا در کبد، Kloma-agni تولید آنزیم های پانکراس هضم کننده قند و غیره را تعیین می کند. ماهیت و کیفیت این آگنیس به دوشا فرد بستگی دارد که می تواند واتا ، پیتا یا کافا باشد. [162]

آگنی با نام وایسوانارا نیز شناخته می شود . همانطور که قدرت روشنایی در آتش بخشی از درخشندگی خود آگنی است، همچنین قدرت حرارت دهی در غذاها، قدرت گوارشی و اشتهاآوری نیز بخشی از انرژی یا قدرت آگنی است. [163]

همچنین مشاهده کنید

یادداشت ها

  1. ایده ودایی مبنی بر اینکه خورشید، رعد و برق و آتش تجلی متفاوتی از یک عنصر و اصل هستند، در بسیاری از متون هندو مانند Bṛhaddevata باستان خلاصه شده است. [41]
  2. یان گوندا بیان می‌کند که ایده تری مورتی هندوئیسم،«به نظر می‌رسد که از گمانه‌زنی‌های کیهانی و آیینی باستانی در مورد شخصیت سه‌گانه یک خدای منفرد، در وهله اول آگنی ، که تولدهایش سه یا سه برابر است و نور سه‌گانه است، ایجاد شده است. ، دارای سه بدنه و سه ایستگاه است». [43] : 218-219  سایر تثلیث ها، فراتر از متداول تر «برهما، ویشنو، شیوا» که در متون هندو باستان و قرون وسطی ذکر شده است عبارتند از: «ایندرا، ویشنو، برهماناسپاتی». "اگنی، ایندرا، سوریا"؛ "آگنی، وایو، آدیتیا"؛ "ماهالکشمی، ماهاساراسواتی و ماکاالی"؛ و دیگران. [43] : 212-226  [44]
  3. دیگر سرودهای ریگودا ، شتا (هماهنگی کیهانی) را به دیگر خدایان ودایی پیوند می‌دهد، مانند آیه 10.133.6، ایندرا را برای راهنمایی در مورد تُتا دعوت می‌کند. [49]
  4. ^ این دعا به آگنی درآیه 1.89.1 ریگودا آمده است که قبل از 1200 ق.م سروده شده است. [64]
  5. این دو نذر مقدس را در حضور آگنی چنگک می زنند ... در چهار دور اول عروس پیش می آید و داماد دنبال می کند و در سه دور آخر داماد رهبری می کند و عروس دنبال می کند. هنگام راه رفتن دور آتش، عروس، کف دست راست خود را بر کف دست راست داماد می گذارد و برادر عروس، مقداری برنج یا جو خراشیده شده در دستانشان می ریزد و آن را به آتش تقدیم می کنند... [81]
  6. ^ ववशशववेववेा، ظاهر شدن در Taittiriya Samhita (Iv.III.2.10) - अभूअभूशशममुुतौतौवमम आषआषुवददधधधगआष्वववदधधधगग््ववदधधधध
    गगधध्ववदधधधध
  7. ^ در دعایی (RVI27.10) خطاب به آگنی، حکیم دعا می‌کند:
  8. ^ स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो (Rig Veda I.72.8)
  9. ^ او می گوید - व वदद्गवयंाा ृृृााााांंााा ुुकंंंंा ुुट --भोजतेभोजते
  10. ^ برای نمونه های دیگر از متن اوتارادحیانا سوترای جینیسم، به چاپل مراجعه کنید. [153]

منابع

  1. ویلیامز، جورج ام. (2008). کتاب راهنمای اساطیر هندو . انتشارات دانشگاه آکسفورد. پ. 48. شابک 978-0-19-533261-2.
  2. O'Flaherty، Wendy Doniger (1994). اسطوره های هندو کتاب های پنگوئن پ. 97. شابک 978-0-14-400011-1.
  3. ون در گیر، الکساندرا آنا انریکا (2008). حیوانات در سنگ: پستانداران هندی مجسمه سازی شده در گذر زمان . بریل آکادمیک. پ. 324. شابک 978-90-04-16819-0.
  4. "اگنی-تلفظ" . انتشارات دانشگاه کلمبیا
  5. اولیول ، پاتریک ( 1998). اوپانیشادهای اولیه: متن مشروح و ترجمه . انتشارات دانشگاه آکسفورد. پ. 18. شابک 978-0-19-535242-9.
  6. ^ a b c d e Lochtefeld, James G. (2002). دایره المعارف مصور هندوئیسم . جلد صبح. گروه انتشارات روزن. ص  14 – 15. شابک 978-0-8239-3179-8.
  7. ^ a b c جیمیسون، استفانی دبلیو . بریتون، جوئل پی (2014). The Rigveda: مجموعه 3 جلدی . انتشارات دانشگاه آکسفورد. ص 40-41. شابک 978-0-19-972078-1.
  8. کرامریش، استلا؛ برنیر، ریموند (1976). معبد هندو . Motilal Banarsidass. پ. 92. شابک 978-81-208-0223-0.
  9. وین، الکساندر (2007). خاستگاه مدیتیشن بودایی راتلج. صص 31-32. شابک 978-1-134-09741-8.
  10. واتسییان، کاپیلا (1995). پراکرتی: سنت های ودایی، بودایی و جین . مرکز ملی هنر ایندیرا گاندی. ص 7، 94-95. شابک 978-81-246-0038-2.
  11. کاوندیش، ریچارد (1998). اساطیر، دایره المعارف مصور اسطوره ها و ادیان اصلی جهان . شابک 1-84056-070-3 
  12. پین، ریچارد (2015). ویتزل، مایکل (ویرایشگر). تغییرات هما: مطالعه تغییرات آیینی در طول دوره طولانی . انتشارات دانشگاه آکسفورد. ص 1-3. شابک 978-0-19-935158-9.
  13. مایکلز، اکسل (2016). Homo Ritualis: هیتوال هندو و اهمیت آن برای تئوری آیینی . انتشارات دانشگاه آکسفورد. صص 237-248. شابک 978-0-19-026263-1.
  14. ^ a b c d Williams, George M. (2008). کتاب راهنمای اساطیر هندو . انتشارات دانشگاه آکسفورد. صص 48-51. شابک 978-0-19-533261-2.
  15. Skorupski، Tadeusz (2015). ویتزل، مایکل (ویرایشگر). تغییرات هما: مطالعه تغییرات آیینی در طول دوره طولانی . انتشارات دانشگاه آکسفورد. صص 78-84. شابک 978-0-19-935158-9.
  16. ^ a b N. J. Shende (1965)، Agni in Brahmanas of the Ṛgveda ، Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute، جلد 46، شماره 1/4، صفحات 1-28
  17. ^ a b هاپکینز، ادوارد واشبرن (1968). اساطیر حماسی . بیبلو و تانن. ص 97-99. شابک 978-0-8196-0228-2.
  18. ^ a b Bettina Bäumer; کاپیلا واتسییان (1988). کالاتاتواکوسا: واژگانی از مفاهیم بنیادی هنرهای هندی . Motilal Banarsidass. ص 203-204. شابک 978-81-208-1402-8.
  19. ^ دیویدز، TW Rhys; استید، ویلیام (1905). فرهنگ لغت پالی-انگلیسی . خدمات آموزشی آسیایی ص 4-5. شابک 978-81-206-1273-0.
  20. ^ a b c d e f Buswell, Robert E., Jr. لوپز، دونالد اس.، جونیور (2013). فرهنگ لغت بودیسم پرینستون . انتشارات دانشگاه پرینستون ص 852 962. شابک 978-1-4008-4805-8.
  21. ^ آبه، ماسائو؛ هاینه، استیون (1992). مطالعه دوگن: فلسفه و مذهب او . انتشارات دانشگاه ایالتی نیویورک. صص 158-162. شابک 978-0-7914-0837-7.
  22. ^ a b چاپل، کریستوفر کی (2006). جینیسم و ​​بوم شناسی: عدم خشونت در شبکه زندگی . Motilal Banarsidass. صص 31، 43-44، 56، 173-175. شابک 978-81-208-2045-6.
  23. ^ a b von Glasenapp، Helmuth (1999). جینیسم: دین رستگاری هند . Motilal Banarsidass. صص 263-264. شابک 978-81-208-1376-2.
  24. ^ بومر، بتینا؛ واتسییان، کاپیلا (1988). کالاتاتواکوسا: واژگانی از مفاهیم بنیادی هنرهای هندی . Motilal Banarsidass. ص 226-227. شابک 978-81-208-1402-8.
  25. فیلیپس، موریس (1895). تعلیم وداها: چه نوری بر پیدایش و توسعه دین می افکند؟ . لانگمنز گرین. پ. 57 .
  26. پوهول، جان (2011). کلماتی که با PA شروع می شوند. والتر دو گروتر. صص 25-26. شابک 978-3-11-023865-5.
  27. مک دانل، آرتور آنتونی (1898). اساطیر ودایی Motilal Banarsidass. پ. 99. شابک 978-81-208-1113-3.
  28. گریسوولد، هروی دی ویت (1971). دین شیگودا . Motilal Banarsidass. ص 160 پاورقی 2. شابک 978-81-208-0745-7.
  29. ^ آنت ویلکه؛ الیور موبوس (2011). صدا و ارتباطات: تاریخ فرهنگی زیبایی‌شناختی هندوئیسم سانسکریت . والتر دو گروتر. ص 418 با پاورقی 147. شابک 978-3-11-024003-0.
  30. لاکشمان ساروپ (1998). نیگانتو و نیروکتا . Motilal Banarsidass. پ. 120. شابک 978-81-208-1381-6.
  31. مک دانل ، آرتور آنتونی (1898). اساطیر ودایی Motilal Banarsidass. صص 15-16، 92-93. شابک 978-81-208-1113-3.
  32. ویلیام نورمن براون؛ روزان روچر (1978). هند و هندولوژی: مقالات برگزیده . Motilal Banarsidass. صص 59-61.
  33. ^ a b V.S. Agrawala (1960)، آتش در Ṛigveda ، شرق و غرب، جلد 11، شماره 1 (مارس 1960)، صفحات 28-32
  34. داسگوپتا، سورندرانات (1933). تاریخ فلسفه هند . انتشارات دانشگاه کمبریج. صص 73-76. شابک 978-0-521-04779-1.
  35. Monier-Williams، Sir Monier، ed. (1899). "معمولا" . دیکشنری سانسکریت-انگلیسی (بازنشر (2005)). دهلی: ناشران Montilal Banarsidass. شابک 9788120831056- از طریق Google Books.
  36. گوندا، جان (1980). خدایان و جایگاه و کارکرد آنها . Handbuch Der Orientalistik: Indien. Zweite Abteilung . بریل آکادمیک. ص 301-302. شابک 978-90-04-06210-8.
  37. Mahabharata Sabha Parva Digvijaya Parva XXXI، دعای Sahadeva
  38. ^ a b c d Bodewitz, HW (1976). هدایای شبانه و صبحگاهی روزانه (آگنی هوترا) به نقل از برهمانا . Motilal Banarsidass. ص 14-19. شابک 978-81-208-1951-1.
  39. ^ a b O'Flaherty، Wendy Doniger (1994). اسطوره های هندو کتاب های پنگوئن ص 97-98. شابک 978-0-14-400011-1.
  40. دونیگر، وندی (1981). ریگ ودا: گلچین: صد و هشت سرود، برگزیده، ترجمه شده و مشروح . کتاب های پنگوئن ص  80 , 97. شابک 978-0-14-044402-5.
  41. ^ a b c d e Bäumer, Bettina; واتسییان، کاپیلا (1988). کالاتاتواکوسا: واژگانی از مفاهیم بنیادی هنرهای هندی . Motilal Banarsidass. صص 225-226. شابک 978-81-208-1402-8.
  42. دانیلو، آلن (1991). اسطوره ها و خدایان هند: اثر کلاسیک در مورد چند خدایی هندو از سری پرینستون بولینگن . سنت های درونی صص 106-107. شابک 978-0-89281-354-4.
  43. ^ a b Gonda, Jan (1969). "تثلیث هندو" . آنتروپوس . Bd 63/64 (H 1/2): 212-226. JSTOR 40457085 . 
  44. وایت، دیوید (2006). بوسه یوگینی انتشارات دانشگاه شیکاگو ص 4، 29. شابک 978-0-226-89484-3.
  45. «Satapatha Brahmana قسمت 1 (SBE12)» . sacred-texts.com _ اول Kâ n' d a: I, 2, 3. Brâhma n a سوم
  46. ^ a b فاولر، مرو (1999). بودیسم: اعتقادات و اعمال . انتشارات آکادمیک ساسکس. صص 6-7. شابک 978-1-898723-66-0.
  47. دونیگر، وندی (1988). منابع متنی برای مطالعه هندوئیسم . انتشارات دانشگاه منچستر. صص 6-7. شابک 978-0-7190-1866-4.
  48. ماهونی ، ویلیام کی (1998). جهان هنرمندانه: مقدمه ای بر تخیل مذهبی ودایی . انتشارات دانشگاه ایالتی نیویورک. پ. 123 بند 8. شابک 978-0-7914-3580-9.
  49. ماهونی ، ویلیام کی (1998). جهان هنرمندانه: مقدمه ای بر تخیل مذهبی ودایی . انتشارات دانشگاه ایالتی نیویورک. ص 46-55. شابک 978-0-7914-3580-9.
  50. ^ a b استفانی دبلیو جیمیسون; جوئل پی بریتون (2014). The Rigveda: مجموعه 3 جلدی . انتشارات دانشگاه آکسفورد ص 41-42. شابک 978-0-19-972078-1.
  51. مک دانل، آرتور آنتونی (1898). اساطیر ودایی Motilal Banarsidass. صص 71، 93-95، 99-100. شابک 978-81-208-1113-3.
  52. O'Flaherty، Wendy Doniger (1994). اسطوره های هندو کتاب های پنگوئن صص 97-101. شابک 978-0-14-400011-1.
  53. دایره المعارف دنیای هندو جلد 1 . شرکت انتشارات مفهوم. 1992. ص. 210. شابک 9788170223740.
  54. Klostermaier، Klaus K. (2010). بررسی هندوئیسم: ویرایش سوم . انتشارات دانشگاه ایالتی نیویورک. ص 103 با پاورقی 10 در صفحه 529. شابک 978-0-7914-8011-3.
  55. دونیگر، وندی (1981). ریگ ودا: گلچین: صد و هشت سرود، برگزیده، ترجمه شده و مشروح . کتاب های پنگوئن پ. 80 . شابک 978-0-14-044402-5.
  56. ^ Sanskrit: इइ्द््ं मतततंंं ववुणुणगगनिमााुुथोथोथोववयःयः ुपुपववयःयःयः वववायः..... .वववववुुुणुणुुुुुणुणुणुणुणुणननमाुणुणुणुणुण | एकं सदवववपपपराबुधुध वववतततयगयगयगनंं यंं मतततशशशवववममाुःुःुः4.46.، ऋगऋगवेवे: ूकूकूकतं 1.164 ، ویکینبشته
  57. ^ a b Paul Deussen, Sixty Upanishads of the Veda, Volume 1, Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-1468-4 , صفحات 122-126 با پیشگفتار و پاورقی 
  58. ماکس مولر، چاندوگیا اوپانیشاد 4.4 – 4.9 ، اوپانیشادها، قسمت اول، انتشارات دانشگاه آکسفورد ، صفحات 60-64 با پاورقی
  59. رابرت هیوم، چاندوگیا اوپانیشاد 4.4 – 4.9، سیزده اصلی اوپانیشاد، انتشارات دانشگاه آکسفورد، صفحات 218-221
  60. Chandogya Upanishad با Shankara Bhashya Ganganath Jha (مترجم)، صفحات 189-198
  61. رابرت هیوم، چاندوگیا اوپانیشاد 1.13.1 - 1.13.4، سیزده اوپانیشاد اصلی، انتشارات دانشگاه آکسفورد، صفحات 189-190
  62. واجاسانی سامیتا (ایشا) اوپانیشاد . ترجمه مولر، مکس. انتشارات دانشگاه آکسفورد. صص 313-314.
  63. دوسن، پل (1990). شصت اوپانیشاد ودا . جلد قسمت 2. Motilal Banarsidass. پ. 551. شابک 978-81-208-0430-2.
  64. E. Washburn Hopkins (1908)، دفتر میانجی خدای آتش ودایی ، بررسی الهیات هاروارد، انتشارات دانشگاه کمبریج، جلد 1، شماره 4، صفحه 509
  65. ^ Maitri Upanishad – متن سانسکریت با ترجمه انگلیسی [ پیوند مرده دائمی ] EB Cowell (مترجم)، دانشگاه کمبریج، Bibliotheca Indica، صفحه 254
  66. هیوم، رابرت ارنست (1921)، سیزده اوپانیشاد اصلی ، انتشارات دانشگاه آکسفورد، ص. 422
  67. ^ مولر، مکس. "Maitrayana-Brahmana Upanishad" . اوپانیشادها _ جلد بخش 2. انتشارات دانشگاه آکسفورد. پ. 302.
  68. دوسن، پل (1980). شصت اوپانیشاد ودا . جلد قسمت 1. Motilal Banarsidass. صص 343-344. شابک 978-81-208-1468-4.
  69. ^ a b c d Deussen, Paul (1980). شصت اوپانیشاد ودا، قسمت اول . Motilal Banarsidass. ص 207-208، 211-213 آیات 14-28. شابک 978-81-208-1468-4.
  70. a b چارلز جانستون، کنا اوپانیشاد در موخیا اوپانیشادها: کتابهای حکمت پنهان، (1920-1931)، اوپانیشادهای موخیا، کتاب های کشترا، ISBN 978-1-4959-4653-0 (تجدید چاپ شده در 2014 کنا )، آرچی Upanishad – قسمت 3 در فصلنامه Theosophical، صفحات 229-232 منتشر شده است. 
  71. Kena Upanishad Mantra 12, G Prasadji (مترجم)، صفحات 23-26
  72. ماکس مولر، اوپانیشادها، قسمت 2، پراسنا اوپانیشاد، سوال دوم آیه 2.1 ، انتشارات دانشگاه آکسفورد، صفحات 274-275
  73. دوسن، پل (1990). شصت اوپانیشاد ودا . جلد قسمت 2. Motilal Banarsidass. صص 592-593. شابک 978-81-208-0430-2.
  74. رابرت هیوم، پراسنا اوپانیشاد ، سیزده اوپانیشاد اصلی، انتشارات دانشگاه آکسفورد، صفحات 381-382
  75. Ayyangar، TR Srinivasa (1938). اوپانیشادهای یوگا . کتابخانه آدیار ص 92، 314، 355، 378.
  76. Ayyangar، TRS (1953). سايوا اوپانيساد . شرکت انتشارات جین (تجدید چاپ 2007). پ. 196. شابک 978-0-89581-981-9.
  77. هاتانگادی، ساندر (2000). "रुद्रहृदयोपनिषत् (Rudrahridaya Upanishad)" (PDF) (به زبان سانسکریت). پ. 2 . بازبینی شده در 2 مارس 2016 .
  78. مونداکا اوپانیشاد (PDF) .
  79. مقاله خبری بی بی سی در مورد هندوئیسم و ​​عروسی ، نوال پرینجا (24 اوت 2009)
  80. دفتر ثبت عمومی، دولت هند (1962)، v. 20, pt. 6، نه 2، مدیر انتشارات، دولت هند، در مورد آیین های عروسی هندو
  81. ^ a b Sinha، Shivendra Kumar (2008). مبانی هندوئیسم . شابک 978-81-7806-155-9.
  82. سرشماری هند، 1961 . مدیر انتشارات، دولت هند (گزارش). جلد 20، بخش 6. دفتر ثبت عمومی، دولت هند. 1962. عروس در تمام شش فره اول پیشتاز است، اما در مرحله هفتم از داماد پیروی می کند.
  83. ^ بودویتز، HW (1976). آفر روزانه عصر و صبح: (آگنی هوترا) به نقل از "براهماناس . BRILL Academic. pp. 1-4. ISBN 978-90-04-04532-3.
  84. ^ بودویتز، HW (1976). آفر روزانه عصر و صبح: (آگنی هوترا) به نقل از "براهماناس . بریل آکادمیک. صفحات 5-14. شابک 978-90-04-04532-3.
  85. مقالاتی در فلسفه، دین و ادبیات هندی . Motilal Banarsidass. 2004. ص 54، 55. شابک 9788120819788.
  86. اگلینگ، جولیوس (1882). ساتاپاتا-برهمانا . صص 327-329.
  87. ^ a b Fowler, Jeaneane D. (1997). هندوئیسم: اعتقادات و اعمال . انتشارات آکادمیک ساسکس. پ. 71. شابک 978-1-898723-60-8.
  88. پیرس، الیزابت (2003). مجامع فعالیت چند ایمانی . راتلج. صص 238-239. شابک 978-1-134-41163-4.
  89. Huyler، Stephen P. (2002). ملاقات با خدا: عناصر فداکاری هندو . انتشارات دانشگاه ییل صص 60-64. شابک 978-0-300-08905-9.
  90. دونیگر، وندی (2010). هندوها: یک تاریخ جایگزین . انتشارات دانشگاه آکسفورد. ISBN 978-0-19-959334-7 (Pbk) 
  91. فلر، دانیل (2004). حماسه های سانسکریت Motilal Banarsidass. پ. 91. شابک 9788120820081.
  92. کیلبر، والتر او. (1989). تاپتا مارگا: زهد و آغاز در هند ودایی . انتشارات دانشگاه ایالتی نیویورک. ص 36، 37، 52. شابک 9780887068133.
  93. گریمز، جان آ. (1996). فرهنگ مختصر فلسفه هندی . مطبوعات SUNY. پ. 18. شابک 9780791430675.
  94. طبقه بندی در فلسفه هندی . انتشارات اشگیت. 1980. ص. 14.
  95. گوپتا، بینا (19 آوریل 2012). درآمدی بر فلسفه هندی . راتلج. ص 22، 24. شابک 9781136653100.
  96. فاولر، جین دی (2012). هندوئیسم: اعتقادات و اعمال . انتشارات آکادمیک ساسکس. پ. 98. شابک 9781105817267.
  97. گاندی، کیشور، ویرایش. (2007). گذار به یک آگاهی جهانی . ناشران متفقین. پ. 294. شابک 9788184241945.
  98. ^ Rig Veda I.xliv.4
  99. ^ کاشیاپ، آر ال آگنی در ریگ ودا . موسسه فرهنگ ودایی سری Aurobindo Kapali Sastry. پ. 14. ASIN 817994042X . 
  100. Kanvasatpathabrahmanam Vol.3 . Motilal Banarsidas. 1994. ص. 21. شابک 9788120815490.
  101. ^ ریگ ودا . انتشارات دانشگاه آکسفورد. 23 آوریل 2014. ص. 783. شابک 9780199720781.
  102. دلال، روشن (2010). هندوئیسم: راهنمای الفبایی . کتاب های پنگوئن پ. 10. شابک 978-0-14-341421-6.
  103. دالاپیکولا، آنا لیبرا (2010). نقاشی های جنوب هند: کاتالوگ مجموعه موزه بریتانیا . انتشارات موزه بریتانیا. پ. 145. شابک 978-0-7141-2424-7.
  104. رائو، سالیگراما کریشنا راماچاندرا (2005). خلاصه درباره گانشا . پ. 5.
  105. ^ a b c Daniélou, Alain (1991). اسطوره ها و خدایان هند: اثر کلاسیک در مورد چند خدایی هندو از سری پرینستون بولینگن . سنت های درونی صص 88-89. شابک 978-0-89281-354-4.
  106. یانسن، اوا رودی (۱۹۹۳). کتاب تصاویر هندو: خدایان، مظاهر و معنای آنها . پ. 64.
  107. ^ پول، کالین ام. داکورث، جان دبلیو (2005). "سوابق مستند قرن بیستم از کرگدن جوان جاوان Rhinoceros sondaicus از کامبوج". پستانداران . 69 (3-4). doi : 10.1515/mamm.2005.039 . S2CID 85394693 . 
  108. استونر، هاینریش (1925). "Erklärung des Nashornreiters auf den Reliefs von Angkor-Vat". Artibus Asiae . 1 (2): 128-130. doi : 10.2307/3248014 . JSTOR 3248014 . 
  109. ^ a b چارلز راسل کولتر; پاتریشیا ترنر (2013). دایره المعارف خدایان باستانی . راتلج. پ. 26. شابک 978-1-135-96390-3.
  110. ^ a b c کوانتانیلا، سونیا ری (2007). تاریخچه مجسمه سنگی اولیه ماتورا . بریل. شابک 978-9004155374.
  111. ^ استلا کرامریش؛ ریموند برنیر (1976). معبد هندو . Motilal Banarsidass. پ. 33. شابک 978-81-208-0223-0.
  112. چاتورودی، بی کی آگنی پورانا . کتاب های جیبی الماس. ص 18، 21.
  113. مک دانل، آرتور آنتونی (1995). اساطیر ودایی Motilal Banarsidass. صص 88-99. شابک 9788120811133.
  114. دایره المعارف دنیای هندو . جلد 1. انتشارات مفهومی. 1992. ص 210، 212. شابک 9788170223740.
  115. ^ مهابهاراتا . Sacred-texts.com . جلد کتاب 1. صص 434–447.
  116. ^ حکمت شرقی . انتشارات وایلدر. آوریل 2008. ص. 200. شابک 9781604593051.
  117. ^ a b c Danielou, Alain (دسامبر 1991). اسطوره ها و خدایان هند . سنت های درونی پ. 88. شابک 9781594777332.
  118. داوسون، جان (1961). فرهنگ لغت کلاسیک اساطیر و دین هندو: جغرافیا، تاریخ و ادبیات . انتشارات کسینجر. شابک 0-7661-7589-8.
  119. ^ a b Coburn, Thomas B. (1988). دوی-مهاتمیا: تبلور سنت الهه . Motilal Banarsidass. صص 164-165. شابک 978-81-208-0557-6.
  120. ^ a b Coburn, Thomas B. (1988). دوی-مهاتمیا: تبلور سنت الهه . Motilal Banarsidass. ص 165-166، 317-318 با پاورقی. شابک 978-81-208-0557-6.
  121. Mahabharata Sabha Parva Digvijaya Parva بخش XXXI
  122. ^ a b Smith, Frederick M. (1985). "نام آگنی در آیین ودایی" . سالنامه موسسه تحقیقات شرقی باندارکار . 66 (1/4): 219–221 با پاورقی. JSTOR 41693607 . 
  123. ^ a b c d e f MacDonell, Arthur Anthony (1898). اساطیر ودایی Motilal Banarsidass. پ. 95. شابک 978-81-208-1113-3.
  124. ^ دیوید شولمن؛ گای اس استرومسا (2002). خود و تحولات خود در تاریخ ادیان . انتشارات دانشگاه آکسفورد. ص 24-25. شابک 978-0-19-534933-7.
  125. ^ a b c Bettina Bäumer; کاپیلا واتسییان (1988). Kalatattvakosa: واژگانی از مفاهیم اساسی هنرهای هندی . Motilal Banarsidass. پ. 216. شابک 978-81-208-1402-8.
  126. مولر، فردریش ماکس (1897). کمک به علم اساطیر . لانگمنز گرین. پ. 827 .
  127. تیلاک، بال گنگادار (مه 2011). خانه قطب شمال وداها . آرتوس. صص 88-93. شابک 9781907166341.
  128. ^ بر اساس بخش Śatarudriya (وضعیت) Yajurveda
  129. Pattanaik، Devdutt (2011). 7 راز شیوا وستلند صص 11-13. شابک 9789380658636.
  130. «مجسمه سنگی شیوا به عنوان لینگودباوا» . موزه بریتانیا بایگانی شده از نسخه اصلی در 6 ژوئیه 2010 . بازبینی شده در 22 جولای 2016 .
  131. شاه، اومکانت پرمناند (1987). شمایل نگاری جینا انتشارات آبیناو. پ. 11. شابک 978-81-7017-208-6.
  132. ^ a b Srinivasan، Doris (1997). بسیاری از سرها، بازوها و چشمان: منشأ، معنا، و شکل تعدد در هنر هند . بریل آکادمیک. صص 78-79. شابک 978-90-04-10758-8.
  133. Bonshek، Anna J. (2001). آینه آگاهی . Motilal Banarsidass. پ. 135. شابک 9788120817746.
  134. Aurobindo، سری (2003). راز ودا . انتشارات سری Aurobindo Ashram. پ. 218. شابک 9788170587149.
  135. «فرهنگ بودایی اسامی خاص پالی» . تیپیتاکا، دریکورب، der Palikanon des Theravada Buddhismus . بازبینی شده در 23 ژانویه 2019 .
  136. ^ a b Conze، ادوارد (1985). سوترای بزرگ در حکمت کامل: با تقسیمات ابیسامایالانکارا . انتشارات دانشگاه کالیفرنیا. صص 12-13، 101-102. شابک 978-0-520-05321-2.
  137. کیون، دیمین (2006). مطالعات بودایی از هند تا آمریکا: مقالاتی به افتخار چارلز اس. پربیش . راتلج. پ. 19. شابک 978-1-134-19632-6.
  138. هاروی، پیتر (2013). مقدمه ای بر بودیسم: آموزه ها، تاریخ و اعمال . انتشارات دانشگاه کمبریج. ص 231-233. شابک 978-0-521-85942-4.
  139. ^ a b "آگنی، خدای آتش، اثر هنری قرن پانزدهم" . موزه هنر روبین
  140. Eng Soon Teoh (2016). ارکیده های دارویی آسیا . سنگاپور: Springer. صص 33-49. شابک 978-3-319-24272-9.
  141. ^ استیون کوساک؛ جین کیسی سینگر; رابرت بروس گاردنر (1998). رؤیاهای مقدس: نقاشی های اولیه از تبت مرکزی . موزه هنر متروپولیتن. صص 68-69، 158-159. شابک 978-0-87099-862-1.
  142. ^ a b c Clontz, Jack M. (2016). Khon Mask: میراث تایلند . MOCA بانکوک پ. 250. شابک 978-1-78301-872-7.
  143. جاستین توماس مک دانیل؛ لین باج (2015). از برگ‌های توت تا طومارهای ابریشم: رویکردهای جدید برای مطالعه سنت‌های خطی آسیایی . انتشارات دانشگاه پنسیلوانیا ص 26–27، 35. شابک 978-0-8122-4736-7.
  144. کلونتز، جک ام (2016). Khon Mask: میراث تایلند . MOCA بانکوک پ. 318. شابک 978-1-78301-872-7.
  145. «دوازده خدای بهشتی (دوا)» . emuseum.jp . ژاپن: موزه ملی نارا. بایگانی شده از نسخه اصلی در 4 مارس 2016 . بازبینی شده در 31 دسامبر 2015 .
  146. "Juuniten 十二天" . ژانوس . بازبینی شده در 23 ژانویه 2019 .
  147. کومار، سهدف (2001). هزار گلبرگ نیلوفر آبی: معابد جین راجستان: معماری و شمایل نگاری . انتشارات آبیناو. پ. 18. شابک 978-81-7017-348-9.
  148. چارلز راسل کولتر؛ پاتریشیا ترنر (2013). دایره المعارف خدایان باستانی . راتلج. پ. 152. شابک 978-1-135-96390-3.
  149. برای مثال معبد اوسیان جین: کالیا ، آشا (1982). هنر معابد اوسیان: زندگی اجتماعی-اقتصادی و مذهبی در هند، قرن 8-12 پس از میلاد انتشارات Abhinav. صص 130-131. شابک 978-0-391-02558-5.
  150. ^ a b Cort, John E. (2001). جین ها در جهان: ارزش ها و ایدئولوژی مذهبی در هند . انتشارات دانشگاه آکسفورد. ص 20-21. شابک 978-0-19-803037-9.
  151. ^ نیل دلال; کلوئه تیلور (2014). دیدگاه‌های آسیایی در مورد اخلاق حیوانات: بازاندیشی در امر غیر انسانی . راتلج. پ. 40. شابک 978-1-317-74995-0.
  152. چاپل، کریستوفر کی (2006). جینیسم و ​​بوم شناسی: عدم خشونت در شبکه زندگی . Motilal Banarsidass. صفحات xiv–xviii، 3–8. شابک 978-81-208-2045-6.
  153. چاپل، کریستوفر کی (2006). جینیسم و ​​بوم شناسی: عدم خشونت در شبکه زندگی . Motilal Banarsidass. پ. 56. شابک 978-81-208-2045-6.
  154. چاپل، کریستوفر کی (2006). جینیسم و ​​بوم شناسی: عدم خشونت در شبکه زندگی . Motilal Banarsidass. ص 46، 31-48. شابک 978-81-208-2045-6.
  155. ^ بتینا بومر؛ کاپیلا واتسییان (1988). کالاتاتواکوسا: واژگانی از مفاهیم بنیادی هنرهای هندی . Motilal Banarsidass. ص 271-274. شابک 978-81-208-1402-8.
  156. Wujastyk، D. (2004). "آگنی و سوما: یک طبقه بندی جهانی" . Studia Asiatica (بخارست، رومانی) . 4-5 : 347-369. PMC 2585368 . PMID 19030111 .  ; Wujastyk، D. (2003). ریشه های آیورودا: منتخبی از نوشته های پزشکی سانسکریت . پنگوئن صفحات xviii، 74، 197-198. شابک
     978-0-14-044824-5.
  157. ^ چوپرا، آرویند؛ Doiphode, Vijay V. (2002). "پزشکی آیورودا: مفهوم اصلی، اصول درمانی و ارتباط فعلی". کلینیک های پزشکی آمریکای شمالی 86 (1): 75-89. doi : 10.1016/s0025-7125(03)00073-7 . PMID 11795092 . 
  158. ^ لوکاس، ماریوس؛ لانتری، الکسیس؛ فراویولا، جولی؛ و همکاران (2010). "آناتومی در هند باستان: تمرکز بر Susruta Samhita" . مجله آناتومی . 217 (6): 646-650. doi : 10.1111/j.1469-7580.2010.01294.x . PMC 3039177 . PMID 20887391 .  
  159. زیمرمن، فرانسیس (1988). "جنگل و عطر گوشت: موضوعی زیست محیطی در پزشکی هندو" . علوم اجتماعی و پزشکی . 27 (3): 197-206. doi : 10.1016/0277-9536(88)90121-9 . PMC 1036075 . PMID 3175704 .  
  160. گوها، آمالا (2006). "مفهوم آیورودا از غذا و تغذیه" . آیورودا سلامت و تغذیه . 4 (1) . بازبینی شده در 12 اکتبر 2016 .
  161. فلیشمن، PR (1976). "آیورودا". مجله بین المللی روانپزشکی اجتماعی . 22 (4): 282-287. doi : 10.1177/002076407602200406 . PMID 799625 . S2CID 220642164 .  
  162. ژورنال یوگا سپتامبر تا اکتبر 2003 . رسانه با علاقه فعال سپتامبر–اکتبر 2003. ص. 38.
  163. ^ گویاندکا، جایادایال. Srimadbhagavadagita Tattvavivecani . گیتا پرس. صفحه 613، آیات BG 15.14.

پیوندهای خارجی